Không ai “một mình một chợ”
Tuy nhiên, tâm điểm gây nên nhiều lo ngại nhất vẫn là các diễn biến xung quanh những mâu thuẫn giữa Nga với Gruzia, dẫn tới việc Tbilisi quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao với Moskva và những căng thẳng có nguy cơ bùng nổ giữa Điện Kremli với phương Tây.
Đã có thể nói chắc một điều, như cách bình luận của tờ "The Guardian" (Anh), Gruzia đã trở thành nơi chôn vùi thế mạnh đơn cực của Washington trong thời "hậu chiến tranh lạnh". Cán cân lực lượng trên thế giới hiện nay đang ở thế mà không một quốc gia nào, dù là siêu cường, có thể hành xử theo cách "một mình một chợ".
Ngày 26/8, sau cuộc họp của Hội đồng An ninh Quốc gia tại khu nghỉ mát Sochi với sự tham gia của Thủ tướng Vladimir Putin, Tổng thống Nga Dmitri Medvedev đã chính thức ký các sắc lệnh công nhận nền độc lập của hai nước cộng hòa tự xưng từng thuộc thành phần Gruzia là Nam Ossetia và Abkhazia.
Sự việc này không phải là bất ngờ nhưng đã ngay lập tức làm dấy lên những luồng dư luận khác nhau trên thế giới.
Theo quan điểm của Điện Kremli, sau những gì mà Tổng thống Gruzia Mikhail Saakashvili đã gây ra trong các hành động quân sự gần đây chống lại người dân Nam Ossetia, Moskva đã không còn sự lựa chọn nào khác và việc làm đó "theo đúng các điều khoản của Hiến chương LHQ, Tuyên bố năm 1970 về các nguyên tắc luật pháp quốc tế liên quan đến quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia, Định ước Helsinki năm 1975 về an ninh và hợp tác châu Âu cũng như các văn kiện quốc tế khác. Với Moskva đó là một quyết định "không dễ dàng" nhưng lại là cơ hội duy nhất để bảo vệ sinh mệnh của người dân Nga.
Quyết định trên của Moskva đã nhận được sự đồng tình của không ít quốc gia gần gụi trong khu vực. Ngày 28-8, Tổng thống Belarus, Aleksandr Lukashenko lên tiếng cho rằng, Nga không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc công nhận nền độc lập của Nam Ossetia và Abkhazia. Tuyên bố chung tại Hội nghị Thượng đỉnh (cũng diễn ra ngày 28/8 tại Dushanbe, thủ đô Tazhikistan) của Các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đã bày tỏ thái độ ủng hộ vai trò tích cực của Nga trong việc củng cố hòa bình ở khu vực này.
Ngày 29/8, Tổng thống Tazhikistan, Imomali Rakhmon, cũng đã bày tỏ thông cảm với những hành động của Nga nhằm bảo vệ công dân của mình và dân thường ở Nam Ossetia… Còn ở bên kia đại dương, Tổng thống Venezuela, Hugo Chavez, đã khẳng định rằng, cách làm của Nga trong việc công nhận độc lập cho Nam Ossetia và Abkahzia là đúng đắn! Ông Chavez cho rằng, Venezuela cũng sẽ hành động tương tự như Nga nếu bị ai đó tấn công…
Phương Tây, đặc biệt là Mỹ, đã có phản ứng khác mà Moskva cho là "mang tính hai mặt" và dự định sẽ tổ chức một cuộc họp khẩn cấp để thảo luận các biện áp chế đối với Moskva vào thứ hai (1/9). Washington cũng đe doạ sẽ xem xét lại quan hệ với Moskva. Ngày 29/8, Bộ Ngoại giao Gruzia đã tuyên bố sẽ cắt các mối quan hệ ngoại giao với Nga và sẽ bãi bỏ các thỏa thuận mà theo đó lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga được phép hoạt động tại Nam Ossetia và Abkhazia… Ngày 30/8, các nhà ngoại giao Gruzia đã rời khỏi Moskva….
Trước những phản ứng bất lợi từ phương Tây, Moskva đã tỏ ra rất cứng cỏi và tự tin. Theo quan điểm của Điện Kremli, thái độ của nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) xung quanh vấn đề Gruzia là "thiên vị và sai lệch" và điều đó là có hạ cho quan hệ giữa Nga với phương Tây.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cho rằng, trong trường hợp cắt đứt quan hệ ngoại giao giữa Nga và Gruzia, trách nhiệm sẽ thuộc về Tbilisi. Thủ tướng Nga Putin cho rằng, phương Tây sẽ không thể nào cô lập được Nga.
Ngày 28/8, trong bài trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Mỹ CNN, ông Putin nhấn mạnh rằng, chính Washington đã "xui nguyên giục bị" để làm trầm trọng hơn những khúc mắc trong khu vực Cápcadơ, dẫn tới tình trạng rắc rối hiện nay xung quanh vấn đề Gruzia.
Theo Thủ tướng Nga, Washington đã không làm gì để ngăn chặn việc Tbilisi tấn công quân sự vào Nam Ossetia mà trái lại, đã "đổ thêm dầu vào lửa" bằng cách giúp Gruzia mài sắc thêm móng vuốt vũ trang (mặc dù, quân đội của một quốc gia chỉ có trên dưới 4 triệu dân như Gruzia rất khiêm nhường, ước tính chỉ tương đương với một sư đoàn bộ binh cơ giới của Quân khu Ngoại Cápcadơ của Nga!)…
Trước đó, Tổng thống Medvedev cũng tuyên bố rằng Moskva không sợ tái diễn "chiến tranh lạnh" nếu ai đó muốn dùng nguy cơ này để hù dọa nước Nga: "Chúng tôi không lo sợ bất cứ điều gì, kể cả nguy cơ về một cuộc chiến tranh Lạnh. Tất nhiên, chúng tôi không muốn nó xảy ra... Mọi việc phụ thuộc vào thái độ của các đối tác của chúng tôi, cộng đồng quốc tế và các đối tác phương Tây của chúng tôi"…
Những gì đang diễn ra xung quanh vấn đề Gruzia cho thấy, trong bối cảnh tình hình quốc tế như hiện nay, chính sách ngoại giao mang nặng tính quan phương như của Mỹ đã hết hiệu lực.
Tờ "The Guardian" số ra ngày 28/8 của Anh đã nhận định đúng khi nói, phản ứng của Nga trước cuộc tấn công quân sự của Gruzia vào Nam Ossetia là "không sai lầm" và việc đó "đặt dấu chấm hết cho một thế giới đơn cực do Mỹ thống trị".
Những thông tin mới nhất cho thấy, cho tới cuối tuần, các nước phương Tây dường như đã "giảm tông" khi nói tới triển vọng quan hệ với Moskva. Các quan chức cao cấp của họ đã không còn lớn tiếng đe dọa đưa ra những lệnh trừng phạt đối với Moskva nữa mà chỉ đề cập tới việc sẽ suy nghĩ về những biện pháp nào đấy trong quan hệ với Nga để ghi nhận rằng, họ không đồng tình với việc Moskva công nhận nền độc lập của Nam Ossetia và Abkhazia