Làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược và hợp tác ASEAN-Mỹ

• Hợp tác ASEAN-Mỹ về các tình huống y tế công cộng khẩn cấp
• Việt Nam sẽ tham gia diễn tập hàng hải ASEAN - Mỹ
• Việt Nam tham gia tập trận hàng hải ASEAN-Mỹ tại Thái Lan

Tại Hội nghị, hai bên đã trao đổi về định hướng hợp tác ASEAN-Mỹ trong thời gian tới và chia sẻ về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ David Stilwell khẳng định Mỹ luôn coi trọng quan hệ với ASEAN và ủng hộ ASEAN đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực. Mỹ đánh giá cao vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam trong điều phối, dẫn dắt ASEAN vượt qua các khó khăn, thách thức do dịch bệnh COVID-19 gây ra, cũng như nỗ lực tiếp tục thúc đẩy định hướng hợp tác và phát triển phù hợp cho ASEAN trong giai đoạn hiện nay.

Hai bên nhất trí tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược và hợp tác ASEAN-Mỹ trong thời gian tới, thúc đẩy triển khai hiệu quả các chương trình, sáng kiến hợp tác hiện có như Khuôn khổ Thương mại và Đầu tư ASEAN-Mỹ, Sáng kiến Kết nối ASEAN-Mỹ, Quan hệ đối tác Thành phố thông minh ASEAN-Mỹ, Sáng kiến các Lãnh đạo trẻ Đông Nam Á (YEASLI) và các chương trình hợp tác phát triển của Mỹ hỗ trợ cho khu vực như Chương trình Đối tác về Tối ưu hóa hợp tác khu vực (PROSPECT), Chương trình Tăng trưởng bao trùm thông qua Sáng tạo, Thương mại và Thương mại điện tử (IGNITE)… 

ASEAN nhất trí phối hợp chặt chẽ với Mỹ hoàn tất triển khai Kế hoạch hành động ASEAN-Mỹ giai đoạn 2016-2020 và sớm thông qua Kế hoạch hành động hợp tác hai bên cho giai đoạn tiếp theo 2021-2025.

Hai bên nhất trí tiếp tục tích cực phối hợp các nỗ lực ứng phó dịch bệnh COVID-19, nhất là tăng cường năng lực sẵn sàng đối phó với các làn sóng lây nhiễm mới, hỗ trợ nhau giảm thiểu các tác động của dịch bệnh, duy trì ổn định các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu và thúc đẩy phục hồi bền vững.

Mỹ thông báo đến nay đã hỗ trợ khoảng 87 triệu USD cho các nước ASEAN trong ứng phó với dịch COVID-19, khẳng định tiếp tục trợ giúp các nước khu vực nâng cao năng lực dự phòng và ứng phó với dịch bệnh, trong đó ưu tiên triển khai Sáng kiến Tương lai Y tế ASEAN-Mỹ, đào tạo phát triển nguồn nhân lực chuyên gia y tế và hỗ trợ các nước trong khu vực xây dựng các cơ chế kiểm soát bệnh dịch.

ASEAN hoan nghênh những hỗ trợ tài chính kịp thời của Mỹ trong ngăn chặn dịch bệnh, khuyến khích Mỹ tích cực ủng hộ và đóng góp cho các sáng kiến của ASEAN về Quỹ Ứng phó COVID-19 và Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp khu vực.

Chia sẻ quan tâm chung về tình hình quốc tế và khu vực, Mỹ hoan nghênh ASEAN phát huy vai trò trong thúc đẩy hợp tác, đối thoại, xây dựng lòng tin ở khu vực, ủng hộ các nỗ lực thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố về Ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC) và xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.

Phát biểu đại diện cho Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng khẳng định trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, ASEAN đã phát huy tinh thần Gắn kết và Chủ động thích ứng, thúc đẩy đoàn kết, thống nhất và nỗ lực của cả Cộng đồng vượt qua các khó khăn, thử thách, đồng thời đánh giá cao sự trợ giúp kịp thời của Mỹ đối với ASEAN trong ứng phó với đại dịch ngay từ khi mới bùng phát. 

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng đề nghị Mỹ tiếp tục hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực ứng phó, giảm thiểu các tác động của dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi kinh tế bền vững, khẳng định ASEAN hoan nghênh và sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư Mỹ hoạt động tại khu vực ASEAN.

Thứ trưởng hoan nghênh đề xuất của Mỹ xây dựng Quan hệ đối tác Mekong-Mỹ, hỗ trợ thúc đẩy và hài hoà các nỗ lực phát triển tiểu vùng, trong đó có tiểu vùng Mê Công trong tổng thể phát triển của ASEAN.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng cũng chia sẻ quan điểm của các nước cho rằng trong bối cảnh hiện nay, các quốc gia cần thúc đẩy đối thoại, tăng cường xây dựng lòng tin, có trách nhiệm xây dựng Biển Đông trở thành vùng biển hoà bình, hữu nghị và hợp tác. 

Thứ trưởng nhắc lại lập trường nguyên tắc của ASEAN tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-36 vừa qua trong đảm bảo hòa bình, an ninh, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông, đề nghị các bên cần kiềm chế, không có các hành động gây phức tạp thêm tình hình, không quân sự hóa, giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về Ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC) và sớm nối lại đàm phán nhằm hoàn tất Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đóng góp duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở Biển Đông trong khu vực.

Thứ trưởng cũng thông báo với các nước ASEAN và Mỹ về kế hoạch tổ chức các Hội nghị cấp Bộ trưởng và Cấp cao giữa ASEAN và Mỹ trong năm 2020 trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của Việt Nam.