Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Mỹ đưa Biển Đông lên bàn nghị sự

• ASEAN là trung tâm trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ
• Làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác với các đối tác của ASEAN

Sáng 10/9, trong khuôn Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN 53 (AMM-53), Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã dẫn đầu đoàn Việt Nam dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Mỹ và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Canada. 

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Mỹ, các nước đánh giá cao quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Mỹ, coi đây là nhân tố quan trọng trong bảo đảm hòa bình, ổn định, phát triển ở khu vực, hoan nghênh thành lập quan hệ Đối tác Mekong-Mỹ. Bên cạnh đó, các nước cũng cho rằng việc Mỹ tham gia tích cực vào các diễn đàn do ASEAN thành lập và dẫn dắt đã hỗ trợ ASEAN duy trì hiệu quả vai trò trung tâm, thúc đẩy đối thoại và hợp tác trong khu vực. 

ASEAN đề nghị Mỹ chia sẻ những kết quả nghiên cứu, tạo điều kiện tiếp cận rộng rãi khi có vaccine phòng chống và điều trị COVID-19. Trong thời gian tới, ASEAN trông đợi Mỹ hỗ trợ các nỗ lực phục hồi thông qua các chương trình hợp tác phát triển Mỹ đang triển khai và các chương trình hợp tác kinh tế-thương mại, hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ khởi nghiệp, phát triển nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo, tận dụng các thành tựu Cách mạng Công nghiệp 4.0...

Phát biểu về tình hình quốc tế và khu vực, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nhắc lại quan điểm của Mỹ về những vấn đề nóng trong quan hệ quốc tế và mong muốn các nước ASEAN tăng cường đoàn kết, thống nhất, tích cực trong các vấn đề  liên quan đến hòa bình, ổn định. Riêng về Biển Đông, Mỹ tái khẳng định lập trường và khuyến khích các  nước ASEAN đoàn kết, thống nhất duy trì quan điểm chung về hòa bình ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông, giải quyết các tranh chấp trên cơ sở thượng tôn luật pháp quốc tế, Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) 1982 và các giá trị đã được nêu trong AOIP.

Phát biểu tại Hội nghị, trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh đánh giá cao Mỹ ủng hộ ASEAN xây dựng cộng đồng, phát huy vai trò trung tâm trong duy trì và thúc đẩy hoà bình, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông. 

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của ASEAN, đề nghị các bên tăng cường tin cậy chung và lòng tin, đề cao thượng tôn pháp luật, kiềm chế, không có các hành động gây phức tạp thêm tình hình, không quân sự hóa, giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC và sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử COC ở Biển Đông hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đóng góp duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở Biển Đông và trong khu vực. 

Kết thúc Hội nghị, các Bộ trưởng thông qua Kế hoạch Hành động nhằm triển khai Quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN – Mỹ (2021-2025), với các hành động cụ thể để đưa hợp tác đi vào thực chất và đúng tiến độ.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Canada, hai bên hài lòng ghi nhận những tiến triển tích cực trong quan hệ đối thoại ASEAN – Canada trên tất cả các lĩnh vực. Hai bên nhất trí sớm nâng quan hệ đối thoại lên Đối tác Chiến lược.

Các Bộ trưởng Ngoại giao đánh giá cao sự tham gia tích cực của Canada vào các cơ chế do ASEAN thành lập và dẫn dắt, đặc biệt là Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF). Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 có những diễn biến khó lường, ASEAN đánh giá cao việc Canada hỗ trợ kịp thời các thiết bị bảo hộ y tế trị giá 4,5 triệu đô-la Canada. 

Bộ trưởng Ngoại giao Canada phát biểu bày tỏ ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang phát triển năng động và trong bối cảnh dịch chuyển địa chính trị ở khu vực. Đồng thời công bố khoản hỗ trợ Chương trình học bổng và trao đổi giáo dục ASEAN-Canada (SEED) trị giá khoảng 10 triệu đô-la Canada. 

Hai bên ghi nhận các kết quả triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN-Canada 2016-2020 với 100% các dòng hành động đã được thực hiện. Kết thúc Hội nghị ASEAN và Canada nhất trí thông qua Kế hoạch Hành động ASEAN – Canada 2021-2025.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chia sẻ những đánh giá toàn diện về quan hệ giữa ASEAN-Canada. Việt Nam mong muốn các nước cùng khai thác tiềm năng của Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Canada trong tương lai. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đánh giá cao Canada luôn ủng hộ ASEAN phát huy vai trò trong duy trì và thúc đẩy hoà bình, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.