Người dân ngày càng quan ngại hơn về ô nhiễm không khí và nguồn nước

• Vi phạm về môi trường, nhiều doanh nghiệp bị tước giấy phép
• "Cái chết được báo trước" của những nhà bảo vệ môi trường ở Honduras
• Luật phải ngăn chặn việc nhập công nghệ gây ô nhiễm môi trường

Hơn 14.000 người dân từ tất cả 63 tỉnh thành được chọn phỏng vấn ngẫu nhiên trong năm 2016. Chỉ số PAPI thể hiện đánh giá của người dân thông qua trải nghiệm và cảm nhận của họ về hiệu quả quản trị, hành chính công và cung ứng dịch vụ công của bộ máy chính quyền các cấp.

Theo đó, phát hiện nghiên cứu từ khảo sát PAPI 2016 cho thấy xu hướng tích cực trong cung ứng dịch vụ công, với tỉ lệ người dân hài lòng hơn với dịch vụ y tế công lập và giáo dục tiểu học công lập cao hơn so với những năm khảo sát trước.

Cụ thể, số người cho rằng cần phải đưa hối lộ để tiếp cận dịch vụ y tế công cộng cấp quận/huyện giảm từ 43% năm 2015 xuống 39% năm 2016. Người dân cũng hài lòng hơn với các thủ tục đăng ký cấp phép xây dựng và dịch vụ hành chính cấp xã/phường cho giấy tờ tuỳ thân.

Trong khi đó, chỉ số kiểm soát tham nhũng khu vực công năm 2016 có xu hướng giảm điểm. Tỉ lệ người dân cho biết họ phải chi “lót tay” cho công chức để làm xong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, và cho giáo viên tiểu học công lập để con em được quan tâm hơn vẫn tiếp tục tăng lên trong năm 2016. Khoảng 54% số người dân cho rằng cần phải đưa hối lộ mới xin được việc làm trong khu vực nhà nước, cao hơn tỉ lệ 51% của năm 2015 và 46% của năm 2011. Tỉ lệ người dân cho rằng cán bộ chính quyền địa phương biển thủ công quỹ cũng tăng.

Chưa hết, người dân còn quan ngại về những vấn đề môi trường. Trong quản trị hiện nay vẫn tồn đọng những điểm yếu trong việc huy động sự tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định ở cấp cơ sở, trách nhiệm giải trình của chính quyền với dân và kiểm soát tham nhũng trong khu vực công.

Tỉ lệ người trả lời cho rằng môi trường là vấn đề đáng quan ngại nhất tăng khoảng 10% so với tỉ lệ năm 2015- sự gia tăng đột biến này chắc chắn phản ánh mối quan tâm của dư luận sau sự kiện cá chết hàng loạt tại khu vực duyên hải miền Trung hồi tháng 4 năm 2016. 

Mối quan ngại lớn về vấn đề môi trường không chỉ tập trung vào sự cố ở miền Trung mà còn về chất lượng nước uống và chất lượng không khí ở tất cả các tỉnh/thành phố trên phạm vi toàn quốc. Có tới 67% số người trả lời trên toàn quốc cho rằng chất lượng nước từ sông ngòi giảm đi so với ba năm trước và 35% cho rằng chất lượng không khí ngày càng đi xuống.

“Hãy cẩn thận nếu không chúng ta vừa mất môi trường, vừa không có tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng của miền Trung đã suy giảm là lời cảnh báo con đường tiếp theo của Việt Nam nên chọn thế nào”, TS.Đặng Hoàng Giang -  Phó Giám đốc Trung tâm CECODES nhấn mạnh.

TS.Paul Schuler – Chuyên gia khảo sát chất lượng PAPI của UNDP nhấn mạnh: Đã đến lúc các cơ quan hữu trách cần thực hiện giám sát tốt hơn việc tuân thủ các tiêu chuẩn và chính sách bảo vệ môi trường, đồng thời minh bạch hóa những tiêu chuẩn đó để cộng đồng và người dân cùng theo dõi, giám sát các cơ sở sản xuất và khu vực dân sinh có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Jairo Acuna – Alfaro (Cố vấn chính sách về thể chế đáp ứng và giải trình UNDP Newyork) đánh giá: Với PAPI Việt Nam là quốc gia tiên phong, là một hình mẫu cho nhiều quốc gia khác về việc thu thập tiếng nói và nguyện vọng của người dân một cách khoa học và rộng khắp. Đây cũng là một cách đánh giá các chỉ số phát triển bền vững”.  

16 tỉnh/thành phố đạt điểm cao nhất: Phú Thọ, Hải Dương, Bắc Ninh, Bắc Giang, Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên và Ninh Binh Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Quảng Bình, Quảng Trị và Bình Định, Cần Thơ, Bến Tre và Đồng Tháp. Nam Định, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Đà Nẵng vẫn duy trì vị trí của mình trong nhóm đạt điểm cao nhất qua 6 năm liên tiếp, từ 2011 đến 2016.  

Các tỉnh trong nhóm điểm thấp nhất tập trung phần lớn ở khu vực miền núi phía Bắc và cực Nam. Yên Bái, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang và Lai Châu có tên trong nhóm đạt điểm thấp nhất cùng với Cà Mau, Bạc Liêu, Trà Vinh và Kiên Giang. Đối với Bình Dương, 2016 là năm thứ hai liên tiếp người dân địa phương đánh giá chưa cao về hiệu quả điều hành, quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ công.