Việt Nam đạt nhiều thành tựu trong lĩnh vực quyền con người
Bản Hiến pháp được Quốc hội thông qua ngày 28-11-2013 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2014 chứa đựng những nội dung mới về quyền con người và quyền công dân, thể hiện bước tiến lớn về tư duy nhà nước pháp quyền và thể chế hóa quyền con người ở Việt Nam, phù hợp với các chuẩn mực được nêu trong các công ước quốc tế về quyền con người.
Nhằm cụ thể hóa các quy định mới của Hiến pháp, Nhà nước Việt Nam đã và đang từng bước thực thi tổng thể những biện pháp về cải cách và hoàn thiện hệ thống pháp luật và tư pháp về quyền con người, thể hiện qua Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã được Quốc hội phê chuẩn.
Bên cạnh đó, với việc trở thành thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2014 – 2016, tham gia tích cực và thực chất vào các diễn đàn quốc tế về quyền con người, phê chuẩn Công ước chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người và Công ước về quyền của người khuyết tật tháng 11-2014, Việt Nam không những đảm bảo các quyền và tự do của người dân theo đúng các chuẩn mực quốc tế, mà còn đóng góp thiết thực vào sự nghiệp chung là thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người trên tất cả các cấp độ quốc gia, khu vực và quốc tế.
Trong năm 2017, Việt Nam đạt nhiều thành tựu nổi bật trong lĩnh vực quyền con người. Đầu tiên, Việt Nam đã tham gia tích cực các Hội nghị cấp cao về quyền con người, như Hội nghị thượng đỉnh Phụ nữ toàn cầu lần thứ 27 diễn ra tại Tokyo, Nhật Bản từ ngày 11 – 13-5, Hội nghị Cấp cao khóa 34 của Hội đồng Nhân quyền LHQ tại Geneve, Thụy Sĩ trong hai ngày 27 và 28-2…
Việt Nam tiếp tục tham gia đóng góp tích cực vào các hoạt động của Hội đồng Kinh tế - Xã hội LHQ (ECOSOC), đặc biệt là việc triển khai Chương trình Nghị sự 2030 về phát triển bền vững. Tích cực đóng góp, thúc đẩy các vấn đề về giáo dục, văn hóa tại Hội đồng Chấp hành Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO).
Trong năm qua, Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan, địa phương liên quan đón Báo cáo viên đặc biệt của LHQ về quyền lương thực tới thăm Việt Nam từ ngày 23 – 24-11. Chuyến thăm, nhằm tìm hiểu về đảm bảo quyền tiếp cận lương thực của người dân Việt Nam, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương như phụ nữ và trẻ em ở những vùng sâu, vùng xa, đã đạt kết quả tốt.
Báo cáo viên đặc biệt đã có những nhận xét tích cực về Việt Nam, về nỗ lực, chính sách của Việt Nam trong việc đảm bảo quyền lương thực; đánh giá cao thiện chí và sự cởi mở của các cơ quan Việt Nam.
Thành tựu tiếp theo là Việt Nam tiếp tục duy trì hiệu quả cơ chế đối thoại về nhân quyền thường niên với Norway vào tháng 2, Hoa Kỳ vào tháng 5, Australia vào tháng 8, với Thụy Sĩ và Liên minh châu Âu (EU) vào tháng 12.
Trên tinh thần thẳng thắn, cởi mở, Việt Nam và các nước liên quan đã trao đổi, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm trong quá trình đảm bảo và thúc đẩy quyền con người, góp phần tăng cường hiểu biết, thu hẹp khoảng cách khác biệt giữa Việt Nam và các nước liên quan trong lĩnh vực này.
Đặc biệt phải kể đến kết quả thành công của Đối thoại Nhân quyền chung giữa Việt Nam – Hoa Kỳ năm 2017 được đưa vào Tuyên bố chung giữa hai nước nhân chuyến thăm Hoa Kỳ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hồi tháng 5. Bên cạnh đó, Việt Nam tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến về quyền con người tại các diễn đàn đa phương.
Trong năm 2017, Việt Nam tiếp tục là đồng tác giả và giới thiệu Nghị quyết về tác động của biến đối khí hậu và quyền con người (cùng Philippines và Bangladesh) tại Hội đồng Nhân quyền khóa 35 hồi tháng 6. Nghị quyết đã được thông qua bằng đồng thuận với hơn 50 nước đồng bảo trợ.
Bên cạnh đó, Việt Nam đã tổ chức 2 tọa đàm tại Hội đồng Nhân quyền LHQ với các chủ đề: Nâng cao giáo dục cho trẻ em về biến đổi khí hậu tại Khóa 34 (tháng 3-2017) và Bảo đảm quyền của phụ nữ ven biển trước tác động của biến đối khí hậu tại Khóa 45. Ngoài ra, Việt Nam cũng tổ chức tọa đàm bên lề Phiên họp Cấp cao ECOSOC về truyền thông và xóa đói giảm nghèo (tháng 7-2017).
Trong năm qua, Việt Nam đã triển khai nghiêm túc các khuyến nghị Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ II và đã thực hiện được 147/182 khuyến nghị đã chấp thuận (chiếm hơn 80,7% số khuyến nghị). Nhiều Hội thảo đã được tổ chức nhằm tuyên truyền rộng rãi về kết quả thực hiện các khuyến nghị, trong đó nổi bật là Hội thảo quốc tế tháng 6-2017 tại Hà Nội và tháng 12-2017 tại Cần Thơ.
Việt Nam cũng đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ, cam kết quốc tế về quyền con người. Cụ thể, Việt Nam đã hoàn thiện và đệ trình Báo cáo quốc gia lần đầu tiên về thực thi Công ước Chống tra tấn (CAT) lên Ủy ban Công ước CAT (tháng 7-2017); Hoàn thiện và đệ trình Báo cáo quốc gia định kỳ về thực thi Công ước Quyền Dân sự, Chính trị (ICCPR) lên Ủy ban Công ước ICCPR (tháng 12-2017); đang hoàn thiện Báo cáo quốc gia lần đầu tiên về thực thi Công ước Quyền của Người khuyết tật (CRPD), Báo cáo quốc gia định kỳ về thực thi Công ước Quyền Trẻ em (CRC) để trình Thủ tướng Chính phủ thông qua.
Cũng trong năm 2017, Việt Nam đã lồng ghép các sáng kiến về quyền con người, nhóm yếu thế trong khuôn khổ APEC 2017, như: Bình đẳng giới; các sáng kiến hướng về người lao động và nhóm dễ bị tổn thương… Các sáng kiến này đã nhận được sự đánh giá cao và hưởng ứng của lãnh đạo các nền kinh tế APEC.
Thành tựu tiếp theo là việc tiếp tục thúc đẩy phát triển văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo. Trong năm 2017, nhiều hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đã được tổ chức, trong đó nổi bật là các hoạt động kỷ niệm Đại lễ Phật đản năm 2017; sự kiện kỷ niệm 500 Tin lành Phúc âm tại Hà Nội trong hai ngày 7 và 8-12 với sự tham gia của hơn 10.000 người.
Và không thể không kể đến việc, ngày 7-12, Ủy ban Liên chính phủ UNESCO về Bảo vệ Di sản Văn hóa phi vật thể đã chính thức ra Nghị quyết công nhận Bài chòi Trung Bộ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 12 của Việt Nam được UNESCO công nhận.
Bảo đảm tốt quyền của người Việt Nam ở nước ngoài cũng là một thành tựu nổi bật trong lĩnh vực quyền con người năm 2017 của Việt Nam. Trong năm qua, Việt Nam chú trọng công tác hỗ trợ, tạo điều kiện cho kiều bào ổn định địa vị pháp lý, hội nhập vào sở tại, làm ăn sinh sống ở nước ngoài, ưu tiên lồng ghép nội dung này trong trao đổi cấp cao; tập trung hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài duy trì tiếng Việt, gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc, mở rộng các hoạt động giao lưu, trao đổi văn hóa; tăng cường thông tin tuyên truyền cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài về tình hình đất nước; thực hiện tốt công tác bảo hộ công dân ở nước ngoài, xử lý khẩn trương các vụ việc, sự cố có liên quan đến công dân Việt Nam ở nước ngoài…