Độc đáo những bức tranh từ hạt gạo

07:00 07/05/2020
Từ những hạt gạo, với niềm đam mê hội họa, ông Nguyễn Tất Chiến (sinh năm 1968), ở thôn Đồng Nanh, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội đã thổi hồn vào những hạt gạo để làm nên bức tranh độc đáo.


Sinh ra trong một gia đình thuần nông, dù thích hội họa nhưng vì điều kiện khó khăn nên niềm đam mê đó đành gác lại. Với đôi bàn tay khéo léo, dần dần Nguyễn Tất Chiến đã trở thành "cần câu cơm" cho cả gia đình khi được các cánh thợ nề mời cùng đi đắp vẽ, nhất là ở các công trình tâm linh cũng như trang trí ở một số công trình lớn trong khu vực.

Năm 2004, khi đó đang làm trong TP HCM, trong một lần tình cờ có nghe có người ta nói đến tranh làm từ gạo rang, ông Chiến đã cảm thấy mình yêu mến ngay và nảy ra nhiều ý tưởng từ nguồn nguyên liệu thân thuộc mà quý giá này. Nhưng mới nghe nói đến thôi chứ chưa một lần được nhìn thấy và chiêm ngưỡng sản phẩm đặc biệt này. 

Ngày đó việc vào mạng Internet còn khá xa xỉ, nhưng trong những lúc nghỉ ngơi giữa bộn bề công việc ông Chiến vẫn dành chút thời gian ra quán Internet thuê máy tính để tìm hiểu về tranh gạo. 

Lúc này ở nước ta mới có duy nhất một cơ sở trong TP HCM làm loại tranh đặc biệt này. Vốn có sẵn năng khiếu hội họa nên chỉ xem qua một lần là ông Chiến có thể tưởng tượng ra ngay và làm theo được.

Ông Nguyễn Tất Chiến đang lên khuôn hình cho tác phẩm tranh gạo của mình.

Ông Chiến lấy cho tôi xem 21 chiếc hộp đựng gạo đã rang tương ứng với 21 màu của hạt gạo. Từ màu trắng của gạo rang chín tới rồi sang màu trắng sữa, trắng ngà, vàng mơ, vàng đậm, nâu nhạt, nâu đậm, nâu đen và đen nhánh của gạo rang già lửa.

Tranh gạo là sản phẩm nghệ thuật làm thủ công hoàn toàn nên để hoàn thiện một tác phẩm phải trải qua rất nhiều công đoạn. Trước hết đòi hỏi người họa sỹ phải phác thảo hoàn chỉnh một bức tranh mộc bản bằng bút chì. Sau đó mới đến khâu chuẩn bị nguyên liệu. Đầu tiên phải lựa được những hạt gạo có kích thước dài, mẩy đều, bóng chắc. 

Gạo tẻ hạt nhỏ thì thích hợp làm chi tiết mảnh, gạo nếp hạt tròn to thích hợp làm chi tiết to, rộng, còn gạo tấm thì để làm các chi tiết nhỏ hơn và làm mịn bức tranh. Ngoài ra còn có các loại gạo như huyết rồng, nếp cẩm,... có màu sắc tự nhiên để làm các chi tiết tranh có màu sắc tương ứng. 

Sau đó, là khâu tạo màu cho hạt gạo bằng cách rang gạo trực tiếp bằng tay. Đây là khâu khó nhất, đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mẩn và kiên nhẫn; khi rang phải đều tay, nhỏ lửa mới được màu như ý.

Ông Chiến chia sẻ: Thời gian đầu, do chưa có kinh nghiệm rang những hạt gạo nên gạo cháy đen thui và chưa ra được những gam màu ưng ý nên phải vất đi rất nhiều khiến ông và gia đình mất rất nhiều công sức và tiền bạc để đi thu mua gạo về làm lại. 

Sau nhiều lần làm đi làm lại, cuối cùng mẻ gạo đầu tiên cho ra những màu ưng ý cũng thành công khiến ông Chiến nhảy cẫng lên vì sung sướng. 

Để gạo lên màu thì chỉ cần rang lên thôi nhưng khâu rang gạo đòi hỏi sự kiên trì và chiếm khá nhiều thời gian của người mê tranh gạo. Để có màu trắng từ hạt gạo thì ông Chiến phải đứng bếp rang khoảng 30 phút, rồi để lên một tông màu thì phải rang thêm chừng 10 phút. 

Cứ như vậy để có màu đen nhánh thì phải rang gạo trong khoảng 4 tiếng đồng hồ. Nhưng có một điều kỳ diệu là hạt gạo đã rang rồi rất khó bị hỏng hay ẩm mốc.

Sau khi có đầy đủ nguyên liệu, quá trình gắn từng hạt gạo theo các chi tiết, sao cho vừa có độ trùng khít, đúng tông màu chủ đạo lại vừa tự nhiên lại càng đòi hỏi sự cầu kỳ, tỷ mỉ và bàn tay khéo léo. 

Cuối cùng là phun ít hóa chất chống mối mọt để đảm bảo tranh có tuổi thọ lâu bền (độ bền màu lên tới 15 năm). Tranh gạo làm xong đem phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời cho tới khi khô hoàn toàn, đặt vào khung gỗ, lắp mặt kính; lúc này tác phẩm đã hoàn chỉnh.

Tranh gạo đặt tính chất tự nhiên lên hàng đầu nên không được sử dụng màu nhuộm, đó cũng chính là lợi thế kiến tranh gạo rang có sức hút lạ kỳ với những người đã trót yêu mến nó. 

Một bức tranh gạo đẹp hoàn hảo phải đạt những điều kiện về hình khối, sắc độ, bố cục, tỉ lệ, và quan trọng hơn là độ khít của gạo, các họa tiết được sắp xếp tỉ mỉ, chính xác tuyệt đối. 

Khách hàng yêu tranh ông Chiến chủ yếu là những người quen và cả những khách hàng tận Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Bình Phước, Bình, Dương... gọi điện hoặc lặn lội tìm đến nơi đặt mua hàng, ông cũng tạo kênh YouTube riêng và đăng trên Facebook để giới thiệu tranh đến với nhiều người hơn. 

Riêng đối với ông Chiến luôn đặc biệt yêu thích bộ tranh tứ quý: tùng - trúc - cúc - mai và thấy nó vô cùng hợp với chất liệu gạo rang.

Trần Toản

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文