Lương y 50 năm tu luyện trên chuông Am hành đạo cứu người

08:00 27/12/2013

Trong chuyến công tác về miền Tây, chúng tôi bị lay động bởi một lời truyền của bà con rằng: “Ở đây có ông tiên trăm tuổi sống ẩn dật trên am thất bắc qua một ngọn núi, ông sống bằng hơi sương và hành nghề bốc thuốc cứu độ chúng sanh”. Quá tò mò về lời truyền hư danh trên, chúng tôi hào hứng băng rừng vượt đảo đi tìm “ông tiên” có tuổi thọ gần một thế kỷ.

Đi tìm “ông tiên” trong chuông Am

Quả đúng như lời sấm truyền của bà con dân đảo, chúng tôi không mấy khó khăn để tiếp cận nơi tu luyện của vị cao nhân này. Đó là một cái am thất xây theo kiểu chùa, ở dưới là phòng thuốc chữa bệnh cho bà con hoàn toàn miễn phí. Trên am có một cái chuông lớn nằm kẹp giữa ba hòn đá nhẵn bóng gối đầu vào sườn núi. Người ta gọi là Am ông Mười hay ông Mười chuông Am ngự trên núi Chùa (thuộc thị trấn Đông Dương, Phú Quốc ngày nay). Vị lương y huyền bí ấy sau 50 năm tu hành ẩn dật tại Am, xây dựng phòng thuốc, thu nhận đệ tử truyền dạy phương thuốc bí truyền, thì ông đã xách tay nải ra đi. Ông đi về huyện Tân Uyên (Bình Dương), mảnh đất chôn nhau cắt rốn và có mồ mả ông bà tổ tiên ở đó. Vì những bí ẩn về ông Mười chưa được thông giải và vì cuộc đời tu sĩ vô cùng thâm sâu của vị lương y này mà chúng tôi ngược dòng từ Phú Quốc quay về Bình Dương tìm gặp cho bằng được ông Mười chuông Am.

“Vương quốc” của ông Mười tọa lạc tại xã Khánh Bình (Tân Uyên - Bình Dương), nằm khuất sau đình thần Khánh Vân, khuất xa tiếng ồn ào của đường lộ, lọt trong một rừng thảo dược quý giá, bên cạnh những đồng lúa thênh thang cánh cò. Ông Mười để tóc buộc túm, râu dài lấm tấm sợi trắng sợi đen, khuôn mặt ông đỏ hồng tôn thêm đôi mắt sáng tinh tường.

Tác phong ấy của ông chả trách khiến người ta liên tưởng đến những ông tiên bà bụt trong các câu chuyện cổ tích ngày xưa. Mỹ từ “tiên ông” cũng từ đó mà ra. Ở tuổi 92, tôi thật sự bất ngờ bởi khả năng tinh thông của ông Mười. Ông ăn nói rành rọt, khúc chiết và dường như cuộc đời của ông chưa từng quên một “lỗi” nào dù là nhỏ nhất. Ông Mười vốn là hậu duệ đời thứ ba trong gia tộc có truyền thống nghề y.

Năm mười tám hai mươi, ông Mười đã học được gần như là trọn vẹn bí quyết gia truyền về thuốc nam từ người cha. Cha ông chưa muốn cho con dấn thân vào nghiệp “hạnh khổ” sớm, khuyên ông lấy vợ, khi nào ổn định đường con cái thì sẽ theo nghề y. Nhưng Mười cãi lời cha, ông vô tư nói rằng: “Con không lấy vợ, con sẽ học nghề bốc thuốc của cha và sau này đi tu”. Cha buồn lắm, vì đứa con sớm giác ngộ đạo nghĩa nên ông lẳng lặng không nói gì”.

Giặc đến nhà, lương y cầm súng”

Kháng chiến chống Pháp nổ ra, ông Mười gác lại ước mơ nghề thuốc để tham gia bộ đội. Những ngày tháng phải ăn rừng ngủ bụi, đồng đội mắc bệnh, ông Mười trổ tài nghề y. Trong rừng khi ấy cây thảo dược nhiều vô kể, nhờ bàn tay bốc thuốc của ông Mười mà nhiều chiến sĩ thoát khỏi tay thần chết. Đến thời chống Mỹ, ông Mười đã đặt chân lên Phú Quốc (Kiên Giang), ông vẫn phải cầm chắc tay súng đánh đuổi giặc thù.

Những ngày hành quân đi qua khu rừng ở Phú Quốc, ông Mười phát hiện rất nhiều loại thảo dược quý hiếm. Ông mừng phát khóc và thầm nghĩ về một phòng thuốc ngay tại cánh rừng. Rồi ông cũng mở được một phòng mạch dưới chân ngọn núi, bọn thám báo, tay sai chế độ ngụy quyền Sài Gòn theo dõi nhất cử nhất động phòng thuốc.

Chúng dùng đủ mọi cách để ngăn chặn hoạt động tại phòng thuốc của ông Mười, một buổi trưa vắng vẻ, chúng ập vào bắt quả tang ông Mười đang nghe tin tức về quân giải phóng từ chiếc radio. Về trụ sở làm việc chúng định tống ông vào nhà lao nhưng may mắn lại gặp được viên thiếu tá của quân cảnh Phú Quốc đã nhận ra ông chính là ân nhân chữa bệnh vô sinh cho vợ chồng hắn. Hắn sốt sắng làm thủ tục “giải quyết” trắng án cho ông.

Tuy được tha bổng nhưng ông Mười vẫn rất cảnh giác, bọn địch chắc chắn sẽ không để yên. Ông Mười lặng lẽ ra đảo Thổ Châu một mình. Tại đây, ông Mười tiếp tục hành nghề y. Cuộc sống bình yên chưa được bao lâu thì gặp bọn Ponpot tràn sang các đảo phía Tây Nam thuộc Kiên Giang tìm diệt trong đó có hòn Thổ Châu. Chúng gom dân dồn hết lên thuyền đưa vào đất Campuchia thực hiện chiến dịch “diệt chủng”.

Hằng ngày, ông Mười vẫn chăm bẵm vườn thảo dược gần một hec ta.

Ông Mười là người duy nhất được chúng giữ lại vì mọi người đồng loạt chỉ ông là lương y, lâu nay chỉ biết chữa bệnh cứu người. Là nhân chứng sống sót trên đảo, ông Mười đã bí mật vẽ bản đồ đóng quân của bọn Ponpot rồi gửi dân chài mang vào đất liền. Nắm được tấm bản đồ, bộ đội ta đã mở cuộc tấn công đột kích tận sào huyệt, làm tan rã kế hoạch xâm lược của Ponpot.

Con đường hành đạo của ông Mười chính thức khai thông là khi bọn Ponpot bị đẩy lùi. Trên mỗi nẻo đường của phương Nam, từ rừng sâu núi thẳm hay hải đảo xa xôi đều in dấu chân của thầy thuốc Mười Am. Ông xây Am thất, để dừng chân tu hành. Ý nguyện ở ẩn tu hành của ông đã nhen nhóm từ lâu mà vướng bận “trần gian ai oán” nên đành lỗi hẹn.

Khi đã hoàn thành sứ mệnh, ông chọn một cánh rừng thâm u, một ngọn đồi thanh thoáng nơi có thể đón gió biển, hớp sương rừng và ở ẩn nghiên cứu sự thần diệu của thuốc rừng. Tuổi đời ngày một cao, ông vẫn cứ mê mẩn với những bài thuốc cứu người, một vài người phụ nữ mở lòng ra với ông nhưng đành ngậm ngùi lui bước bởi ông chưa bao giờ nghĩ tới chuyện chồng vợ.

90 chưa phải là già

Khu vườn hiện ông Mười đang ở rộng gần một hécta, là phần đất mà cha ông đã để lại. Vỏn vẹn mới ba năm ngày trở về, nhưng tiếng tăm của ông Mười đã lan tỏa khắp nơi. Hỏi sao ông lại bỏ Am thất ở Phú Quốc để về Bình Dương sống, ông Mười ngậm ngùi, đau đáu mà rằng: “Hơn 90 tuổi rồi, về để gửi nắm xương ở mảnh đất của tổ tiên ông bà chứ tôi nào muốn rời Phú Quốc. Hơn 50 năm tôi đã gắn bó, gửi trọn tâm huyết ở đó, tôi tu đắc đạo cũng ở đó, biết bao nhiêu nỗi nhớ không thể nào quên. Phải chấp nhận sự luân thường của kiếp người thôi”.

Từ khu vườn trồng trái cây, ông Mười đã phá bỏ hết để thay bằng cây thảo dược quý. Nhà cao tầng, khu công nghiệp, chợ búa, trường trạm mọc lên san sát thì việc tìm dược liệu quả thật là vấn đề nan giải, gay go.

Ông Mười chống gậy mò mẫm vào tận những khu rừng xa xôi, hiểm nguy như Cát Tiên, Tân Phú (Đồng Nai) để hái thuốc. May thay trong rừng Tân Phú vẫn còn một số cây thuốc quý hiếm, ông thỏa thê hái chất đầy lên xe mang về. Với bí quyết gia truyền cộng thêm nghiên cứu pha chế thảo dược hơn 50 năm, ông Mười có thể chữa được các bệnh như vảy nến, chàm, viêm xoang, gan, thận…

Chế thuốc, phát miễn phí cho bệnh nhân hết ông lại tay nải lên rừng. Ông leo rừng thoăn thoắt, lội suối ào ào. Tay ông chặt cây “ngọt lịm”, đệ tử theo ông chỉ việc gom cây thuốc vào bao mang về nhà. Mỗi lần đi hái thuốc như vậy phải mất hai ba ngày ăn rừng ngủ bụi, vất vả, gian lao mà thú vị vô cùng. Ngồi đong đưa trên cánh võng, ông Mười cứ sốt sắng muốn vào rừng lắm. Ông bàn với đệ tử muốn vào dựng lều ở hẳn trong rừng để bào chế và nghiên cứu thảo dược nhưng tất cả đều ngăn cản không cho ông đi. Quỹ thời gian của ông không còn nhiều nữa, sống đến tuổi ngoài 90 đã là một kỷ lục về trường thọ rồi. Nhưng, tôi và bất cứ ai được gặp ông, được tiếp xúc với ông đều ngỡ ngàng một điều, sức lao động của ông  vẫn vô cùng dồi dào. Ngày ông ăn chén cơm chay rồi lao ra vườn làm thuốc, đêm ông ngủ say như một đứa trẻ no sữa.

Không vướng bận gia đình, không gieo oán nợ ân, ông cứ sống hồn nhiên, thanh thoát như vậy.  Không vợ con, không người thân thích, đôi khi ông buồn, cô đơn vì điều đó nhưng điều làm ông trăn trở nhất vẫn là hậu duệ kế thừa phương thuốc gia truyền của tổ tiên. Ông Mười trầm ngầm nhìn tôi thật lâu, rồi ông buột miệng bảo: “Cháu có muốn học nghề y không, hay ở lại đây ông dạy cho”. Tôi quá bối rối trước thỉnh nguyện của ông Mười, tôi không có căn để theo nghề y và cũng chẳng đam mê việc bốc thuốc cứu người. Tôi không dám trả lời thật lòng với ông nhưng tôi hứa sẽ tìm cho ông một đệ tử yêu nghề, muốn được học nghề thuốc.

Cụ ông ngồi trên cánh võng, chân khẽ đu đưa theo nhịp bài thơ “Non sông Việt Nam” mà cụ vừa ngẫu hứng ứng tác trên giấy. Cụ đưa cho tôi xem, và bảo bài thơ này cụ sẽ tạc vào phiến đá trên cánh rừng Tân Phú (Đồng Nai), như một biểu tượng cho lòng son dạ sắt của một lương y cả đời hành đạo cứu người.

Cha ông Mười là Phan Văn Hai vốn là hậu duệ của cụ Phan Thanh Giản, một vị quan thanh liêm dưới triều vua Tự Đức. Sau hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862, nhà Nguyễn đồng ý nhường cho Pháp 6 tỉnh Nam kỳ đúng lúc cụ Phan Thanh Giản giữ chức Chánh sứ toàn quyền đại thần. Sau đó, cụ bị gán trách nhiệm bán nước. Quá oan ức, cụ Phan Thanh Giản đã tuyệt thực và uống thuốc độc tự vẫn. Con cháu cụ phải thay tên đổi họ, mỗi người một phương đi lánh nạn khắp nơi. Gia đình ông Mười đổi thành họ Nguyễn phiêu bạt tới đất Bình Dương gây dựng sự nghiệp bằng nghề y. Là con thứ 10 nên ông được cha đặt cho cái tên đúng theo thứ tự là Nguyễn Văn Mười.

Ngọc Thiện

Liên quan đến nội dung về xăng sinh học E10, tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Công Thương, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương cho biết, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, việc đưa xăng sinh học E10 vào phân phối trong tháng 4/2026 được đánh giá khả thi.

560 căn nhà được khởi công tại các địa bàn khó khăn của tỉnh Thái Nguyên không chỉ mang theo giá trị vật chất của những mái ấm mới, mà còn là thông điệp về trách nhiệm vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an nhân dân (CAND). Từ những việc làm cụ thể, thiết thực như vậy, thế trận lòng dân tiếp tục được bồi đắp – nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định từ cơ sở.

Điểm mới đáng chú ý trong Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027 của Hà Nội là học sinh sẽ đăng ký trực tuyến trên Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố từ ngày 10/4 đến 24h ngày 17/4. Trong thời gian này, thí sinh có thể nhìn thấy biểu đồ thể hiện số lượng nguyện vọng 1, 2 và 3 đăng ký vào mỗi trường trên hệ thống. Đây là căn cứ quan trọng giúp thí sinh có thể tận dụng thời gian "vàng" để điều chỉnh nguyện vọng. 

Ngày 10/4, vòng 18 Giải vô địch quốc gia V.League 2025/2026 sẽ khởi tranh trong bối cảnh cục diện mùa giải đang dần phân hóa rõ rệt. Điểm nhấn của vòng đấu này không chỉ nằm ở cuộc đua vô địch mà còn là sự đối lập trực tiếp giữa nhóm dẫn đầu và nhóm đang vật lộn trong cuộc chiến trụ hạng.

Khi “chữa lành” bằng thiền định, du lịch trải nghiệm, bỏ phố về quê, trồng rau, cắm hoa, múa, hát…trở nên quá quen thuộc, một bộ phận giới trẻ bắt đầu rỉ tai nhau “bí quyết” chữa lành liều cao quái dị như “bắt pen”, nghe nhạc “ma” để trải nghiệm cảm giác thăng hoa trọn vẹn và mê lịm tức thời khỏi những buồn chán và thất vọng của cuộc sống.

Gần đây, ngư dân ở Quảng Trị gặp rất nhiều khó khăn khi cửa biển ở sông Dinh, sông Lý Hoà, sông Nhật Lệ… bị cát biển bồi lấp tạo thành những con đê chặn lối ra vào. Chính quyền địa phương và người dân đã tìm nhiều biện pháp khắc phục nhưng chưa mang lại hiệu quả. Thiết nghĩ, cần một giải pháp căn cơ từ các bộ, ngành liên quan.

Người đàn ông 70 tuổi hôn mê, nguy kịch trên tầng 2 căn nhà nhưng người nhà, nhân viên y tế không thể di chuyển xuống đất để chuyển vào bệnh viện cấp cứu vì cầu thang căn nhà bằng sắt nhỏ hẹp dạng xoắn. Tổ cứu nạn cứu hộ đã tiếp cận sử dụng các biện pháp nghiệp vụ chuyển nạn nhân kịp thời xuống đất đưa đi cấp cứu…

Hơn 30 năm trước, nhiều hộ dân sinh sống trên nhà chồ, ghe đò ở vùng hạ nguồn sông Hương và đầm phá Tam Giang được UBND xã Hương Phong, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là phường Hóa Châu, TP Huế) di dời lên xóm Bàu Hạ và cấp đất định cư. Sau hàng chục năm chờ đợi, đến nay các hộ dân ở Bàu Hạ vui mừng khi được chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).

Các nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt xung đột tại Iran từng đứng trước nguy cơ sụp đổ chỉ vài giờ trước thời hạn chót, theo các nhà ngoại giao của Pakistan, trước tình hình đó, Islamabad đã tiến hành một chiến dịch ngoại giao khẩn cấp xuyên đêm, giúp đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và mở đường cho đối thoại trực tiếp giữa Washington và Tehran.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文