Niềm vui của bác sỹ "quản giáo"

• Nữ quản giáo say mê với công việc thức tỉnh bản thiện của các phạm nhân
• Cán bộ quản giáo dung túng cho phạm nhân buôn ma túy trong trại
• Bản lĩnh người quản giáo xứ Nghệ

Họ say sưa với công việc chữa bệnh, cứu người, cảm hóa những con người lầm lỗi. Thế nhưng, có mục sở thị mới hiểu hết được khó khăn, gian khổ của nghề bác sỹ trại tạm giam. Cái nghề mà không phải ai, dù gan dạ đến mấy cũng dám làm.

Khu giam giữ là môi trường đặc biệt gồm nhiều thành phần trong xã hội, từ những người nông dân hiền lành phạm tội, đến những người có địa vị cao trong xã hội, giàu có, đối tượng lưu manh, côn đồ, mại dâm, cờ bạc… Nguy hiểm hơn, số đối tượng mắc các căn bệnh truyền nhiễm, thậm chí mắc căn bệnh nan y HIV/AIDS không phải hiếm. Là bác sỹ, các anh là người đầu tiên tiếp xúc trực tiếp với can phạm nhân. Do vậy, nguy cơ lây nhiễm rất cao. 

Thượng úy, bác sỹ Kiều Văn Hưng - Phó bệnh xá trưởng chia sẻ: Trước đây, tại Trạm tạm giam đã có một số cán bộ quản giáo và y, bác sỹ bị phơi nhiễm do tiếp xúc trực tiếp với đối tượng có HIV. Chúng tôi khá hoang mang, lo lắng cho công việc của mình. Song được Ban Giám thị và đồng đội kịp thời động viên, đưa đi chữa trị kịp thời nên chúng tôi có thêm động lực để cống hiến. 

Can phạm nhân là những người vi phạm pháp luật, từng gieo rắc biết bao tai họa cho biết  bao người, song với các bác sỹ Trại tạm giam, đó là người bệnh. Thậm chí, cả tử tù, những người đếm ngược đến cái chết, chúng tôi vẫn quan tâm, tận tình cứu chữa. 

"Mỗi con người dù xấu xa vẫn mang trong người tính bản thiện. Bên cạnh việc trị bệnh, chúng tôi gần gũi, động viên, giúp can phạm nhân có niềm tin vào cuộc sống, khơi gợi cái thiện trong con người họ, giúp họ nhận ra lỗi lầm và sửa chữa để trở thành người có ích cho xã hội" - Thượng úy Hưng chia sẻ.

Với những phạm nhân lĩnh án tử tù thì họ thường có tư tưởng tiêu cực, bất cần, chống đối, la hét. Đây là nhóm đối tượng mà các anh phải đặc biệt lưu tâm và đảm bảo sức khỏe cho tử tù cho đến khi thi hành án. Các anh phải hạn chế tối đa việc xảy ra tình trạng phạm nhân chết hoặc tự sát trong quá trình giam giữ. 

Nắm bắt được tâm lý các tử tù, các anh thường xuyên động viên, khuyên giải để tử tù chấp hành các quy định tại trại tạm giam, không có biểu hiện tiêu cực, bỏ bữa, giả bệnh để chống đối cán bộ quản giáo. Đối với những tử tù bị bệnh, các anh tổ chức thăm khám định kỳ, kịp thời phát hiện và trị bệnh cho họ, cấp thuốc cho họ uống. Tuy nhiên, không phải lúc nào công việc của các anh cũng thuận lợi. Nhiều tử tù biết trước cái chết sẵn sàng chống đối quyết liệt, khiến các anh đau đầu, mệt mỏi. 

Mỗi lần nhắc đến tử tù Tráng A Pha, 47 tuổi, trú tại xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La các anh thở  dài. Quá trình thụ lý án, hắn thường gào thét, giả câm, hỏi không nói, gọi không thưa, sử dụng tay ám chỉ, không hợp tác với cơ quan điều tra và cán bộ quản giáo. Lần đầu hắn giả bệnh, kêu đau đớn, yêu cầu được đưa lên tuyến trên điều trị. Sau khi trao đổi, thống nhất, các bác sỹ đồng ý theo yêu cầu đối tượng để hắn được toại nguyện. 

Quá trình áp giải đối tượng đến Bệnh viện tỉnh, các anh bố trí lực lượng bảo vệ đông đảo, không để đối tượng lợi dụng bỏ trốn. Những lần sau đó, tử tù Tráng A Pha tiếp tục giả bệnh, các anh có biện pháp cứng rắn, kiên quyết, vừa răn đe, giáo dục đối tượng, vừa động viên, khuyên giải để đối tượng chấp hành các nội quy của Trại.

Nhắc lại kỷ niệm sâu sắc về nghề, các anh kể cho chúng tôi câu chuyện về cuộc hội ngộ đầy nước mắt sau gần 40 năm xa cách. Cuộc gặp đặc biệt ấy xảy đến vào thời điểm phạm nhân Đỗ Xuân Rộng, SN 1948 ở xã Thái Thịnh, TP. Hòa Bình (bị bệnh tâm thần) lên cơn đau quặn thận, phải đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình. Trước ngày lên bàn mổ, Rộng bỗng dưng nhớ lại những gì xảy ra trước kia một cách tường tận. Cán bộ quản giáo cẩn thận ghi chép lại thông tin về gia đình Rộng. Đó chính là khởi đầu cho cuộc gặp mặt đầy xúc động.

Đỗ Xuân Rộng vốn là lính đặc công tại Tiểu đoàn đặc công Bộ Tư lệnh quân khu Thủ đô. Đầu năm 1966, ông được chi viện cho chiến trường Tây Nguyên và lập nên biết bao chiến công xuất sắc. Ông trực tiếp cùng đồng đội phá hủy một xe tăng địch, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Vừa dũng cảm trong chiến đấu, sẵn sàng lấy thân mình bảo vệ đồng đội, bảo vệ nhân dân, ông vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công, danh hiệu Dũng sỹ diệt Mỹ, Huy chương Chiến sỹ vẻ vang và nhiều phần thưởng cao quý khác. 

Sau khi miền Nam giải phóng, Đỗ Xuân Rộng tiếp tục tham gia chiến đấu tại chiến trường Lào, Campuchia đến khi thắng lợi hoàn toàn. Năm 1977, Đỗ Xuân Rộng trở về địa phương với nhiều vết thương trong người. Ông không còn lành lặn như xưa, đặc biệt là thần kinh bị ảnh hưởng nặng nề, luôn sống trong ảo giác. Gia đình nhiều lần đưa ông đi các cơ sở y tế điều trị bệnh tâm thần, mất trí nhớ song bệnh tình không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn. Ông luôn có cảm giác đau đầu dồn dập. Đầu năm 1979, ông bỏ nhà ra đi và trôi dạt tới mảnh đất Hòa Bình. Quá trình sinh sống tại địa phương, ông phạm tội cố ý gây thương tích, bị tuyên phạt 15 tháng tù giam.

Quá trình thụ lý tại Trại tạm giam cho đến tháng 4/2015, ông đột nhiên bị cơn đau quặn ruột, nét mặt tím tái. Ngay trong đêm, các y bác sỹ đưa đi cấp cứu tại bệnh viên đa khoa tỉnh Hòa Bình. Sau khi làm các thủ tục xét nghiệm, tham vấn ý kiến từ phía đại diện gia đình là chị Nguyễn Thị Thơ ở phường Tân Thịnh, TP. Hòa Bình (là cháu vợ của ông Rộng), các bác sỹ quyết định mổ. 

Đúng thời điểm này, một sự việc bất ngờ xảy đến làm thay đổi cuộc đời ông. Tối ngày 23/4/2015 (trước ngày mổ), khi biết tin sẽ phải mổ, ông Rộng đột nhiên nhớ lại những gì xảy ra trước kia. Quê ông ở thôn Cổ Điển, xã Hải Bối, huyện Đông Anh,  TP. Hà Nội, gia đình ông có 7 anh chị em. Ông chỉ nhớ có người em trai tên là Đỗ Ngọc Tơ và một người chị gái tên Tằm. Những thông tin trên được chị Nguyễn Thị Thơ ghi lại tỷ mỷ. Đây có thể là thông tin hé lộ về thân phận của phạm nhân Đỗ Xuân Rộng.

Sáng hôm sau (ngày 24/4/2015), chị Thơ ra bưu điện Tân Thịnh đánh điện khẩn về địa chỉ người tên là Đỗ Ngọc Tơ ở thôn Cổ Điển, xã Hải Bối, huyện Đông Anh (Hà Nội). Thật bất ngờ, ngay ngày hôm sau, có một người đàn ông, trạc 60 tuổi tìm đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình tìm gặp ông Đỗ Xuân Rộng. Người đàn ông đó chính là ông Đỗ Ngọc Tơ. 

Ông Tơ cho biết: ngay sau khi nhận được điện, ông và gia đình bàng hoàng, không tin vào những gì xảy ra. Vừa vui mừng, vừa lo lắng bởi thông tin kia liệu có chính xác? Gia đình đã đi tìm khắp nơi, thậm chí đưa tin trên chương trình truyền hình thực tế "Như chưa hề có cuộc chia ly" nhờ tìm giúp. Cho đến nay vẫn bặt vô âm tín. Gặp lại người anh trai sau gần 40 năm xa cách, ông Tơ không giấu nổi xúc động,  nghẹn ngào. Ông không ngờ rằng, cuộc hội ngộ lại diễn ra theo một kịch bản như vậy. Ông Rộng hiện giờ là phạm nhân, đang chấp hành án. Hiện sức khỏe ông khá yếu vì vừa trải qua cuộc phẫu thuật kéo dài. Ông Tơ ra về trong niềm vui tột cùng.

Đúng sáng ngày 29/4/2015, một đoàn xe gồm khoảng 30 người là gia đình, bạn bè từ quê nhà đến gặp lại người đàn ông bị thất lạc sau gần 40 năm xa cách. Gặp lại ông, mọi người ôm chầm lấy nhau, nước mắt giàn giụa, thương ông phải chịu cảnh khổ cực. Trong con mắt gia đình, ông Rộng vẫn là anh hùng, là dũng sỹ diệt Mỹ quả cảm, kiên cường. Tất cả kỷ vật thời chiến, ông vẫn còn lưu giữ cẩn thận. Gia đình bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban giám thị và các y, bác sỹ trại tạm giam Công an tỉnh đã tận tình cứu chữa, quan tâm,  động viên và giúp có được ngày vui hôm nay. Chứng kiến hình ảnh đó, mọi người xung quanh đều xúc động, chia sẻ niềm vui với gia đình ông. 

"Đó có lẽ là kỷ niệm không thể nào quên trong quãng đời làm cán bộ Công an của tôi" - Thượng úy, bác sỹ Kiều Văn Hưng chia sẻ.

Công tác trong lĩnh vực đầy gian nan, vất vả, các anh may mắn có những đồng đội đồng cam, cộng khổ, sẵn sàng sẻ chia công việc. Trong cuộc sống đời thường, các anh gần gũi bên gia đình. Các anh tìm thấy niềm vui trong công việc, hạnh phúc khi thấy phạm nhân do mình trị bệnh mạnh khỏe, trở thành người tốt cho xã hội. Mỗi dịp đặc xá tha tù, những phạm nhân sụt sùi, nắm chặt tay, chào từ biệt các anh để về với gia đình, các anh luôn dành cho họ những lời chúc tốt đẹp. Hạnh phúc chỉ đơn giản là vậy thôi!