Chính sách "Nước Mỹ đầu tiên" trong chiến lược ANQG mới của Tổng thống Donald Trump

• Nước Mỹ vẫn đau đầu "bài toán súng đạn"
• Nước Mỹ không sống trong sợ hãi
• “Đạo luật Yêu nước” có làm nước Mỹ an toàn hơn?

Chiến lược an ninh quốc gia mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump dài 55 trang, tức là dày gần gấp đôi bản chiến lược an ninh quốc gia được công bố dưới thời người tiền nhiệm Barack Obama năm 2015. 

Hãng tin CNN cho biết, bản tài liệu này đã được soạn thảo trong một năm, trong bối cảnh được cho là Mỹ đang bị đặt vào cuộc cạnh tranh quyền lực mới theo "chủ nghĩa xét lại". 

Phát biểu tại tòa nhà Ronald Reagan ở thủ đô Washington, ông Donald Trump nói: "Cho dù chúng ta có thích hay không, chúng ta đang tham gia vào một kỷ nguyên mới của sự cạnh tranh. Chúng tôi sẽ cố gắng xây dựng mối quan hệ hợp tác tuyệt vời với các nước khác nhưng vẫn bảo vệ lợi ích quốc gia của chúng tôi". 

Cũng theo tin từ hãng CNN thì chiến lược an ninh quốc gia mới của ông chủ Nhà Trắng tập trung vào 4 trụ cột chính, gồm: bảo vệ nước Mỹ, thúc đẩy sự thịnh vượng của Mỹ, duy trì hòa bình bằng sức mạnh và phát huy ảnh hưởng của Mỹ. 

Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, Tướng H.R.McMaster trong cuộc trò chuyện với báo giới vào tối 18-12 khẳng định, chiến lược an ninh quốc gia mới nhấn mạnh "Nước Mỹ trên hết" không chỉ là một khẩu hiệu tranh cử, mà nó đã trở thành động lực, định hướng quá trình xây dựng chính sách đối ngoại Mỹ. 

Tướng H.R.McMaster nói: "Cả chiến lược có thể tóm gọn trong 3 chữ, bằng khẩu hiệu nổi tiếng của cố Tổng thống Ronald Reagan năm 1987: "Peace through strength" (tạm dịch: Hòa bình thông qua sức mạnh). 

Trong khi đó, các nhà phân tích thì nhận định, 4 trụ cột chính trong chiến lược an ninh quốc gia tựu trung lại đã cho thấy, chính quyền Tổng thống Donald Trump coi an ninh kinh tế là an ninh quốc gia và chú trọng đặc biệt vào quan hệ kinh tế giữa Mỹ với các nước khác. 

Điều này đã thể hiện rất rõ trong phát biểu của ông Donald Trump: "Mỹ sẽ không tiếp tục nhắm mắt làm ngơ trước những hành động vi phạm, lừa gạt hay xâm lăng kinh tế. Một quốc gia không bảo vệ được sự thịnh vượng trong nước thì cũng sẽ không bảo vệ được lợi ích ở nước ngoài".

Một điểm đáng chú ý nữa là trong khi trình bày về chiến lược an ninh quốc gia mới, Tổng thống Mỹ cũng đã cảnh báo về một thế giới nguy hiểm mà Mỹ đang phải đối mặt và cả những mối đe dọa đang nổi lên, bao gồm chủ nghĩa khủng bố và những nước "cứng đầu" như CHDCND Triều Tiên và Iran. 

Để chống lại mối đe dọa từ chủ nghĩa khủng bố cực đoan, chiến lược của ông Donald Trump là tiếp tục hoạt động quân sự chống lại các nhóm khủng bố như tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) và tình trạng cực đoan hóa trong lòng nước Mỹ. 

Tái khẳng định mục tiêu phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên, Tổng thống Donald Trump cũng cho rằng, Washington không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải đối phó với thách thực đặt ra bởi chương trình hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên. Về việc tái cấu trúc cơ sở hạ tầng, ông chủ Nhà Trắng vẫn bảo vệ việc xây dựng bức tường ở biên giới phía Nam.

Riêng trong quan hệ đối với Nga, Trung Quốc, Tổng thống Mỹ cho rằng, hai cường quốc này là đối thủ đang thách thức quyền lực, ảnh hưởng của nước Mỹ. 

Nhà Trắng cho rằng, Trung Quốc đang tìm cách "thay thế Mỹ" ở châu Á và là mục tiêu chính trong ưu tiên bảo vệ an ninh kinh tế của chính quyền Washington. Chiến lược an ninh quốc gia mới thậm chí còn nói đến việc các công ty Mỹ bị đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ. 

Còn Nga thì được nhắc đến hơn 20 lần và trong đó Tổng thống Donald Trump có nhấn mạnh đến cuộc điện đàm của ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin, cũng như quan hệ hợp tác tình báo song phương, việc cơ quan tình báo Mỹ giúp Moscow phá một âm mưu khủng bố...

Giới quan sát nhận định, nếu như trước đây, chiến lược an ninh quốc gia của Tổng thống Barack Obama thường nhấn mạnh đến sự hợp tác với các đồng minh và đối tác kinh tế thì chiến lược an ninh quốc gia lần đầu tiên được ông Donald Trump công bố lại cho thấy Mỹ đang cố gắng đi theo khẩu hiệu "Nước Mỹ trước tiên" và rằng Mỹ không từ chối làm việc với các đối tác miễn là họ làm như vậy trên các điều kiện thuận lợi cho Mỹ. 

Bên cạnh đó, chiến lược của Tổng thống Donald Trump còn bị cho là có nhiều hơn một vài gợi ý về sự trở lại của Chiến tranh lạnh. 

Cụ thể, ông Barack Obama đã sử dụng các chiến lược của mình để nhấn mạnh vũ khí hạt nhân như là chìa khoá để bảo vệ Mỹ, nhưng ông Donald Trump lại gọi vũ khí này là "nền tảng của chiến lược bảo vệ hòa bình và ổn định bằng cách ngăn chặn sự xâm lược chống lại Mỹ".