Đàm phán Syria: Liệu có tránh được vết xe đổ
Hôm 14-1 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu khẳng định, nước này và Nga đã quyết định mời Mỹ tham dự cuộc đàm phán tại Astana, dự kiến diễn ra vào ngày 23-1: “Trước hết, như quý vị đã biết, chúng tôi đồng ý với Nga về việc mời Mỹ. Tôi đã nói chuyện với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và chúng tôi sẽ mời Mỹ”. Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục giữ vững lập trường phản đối việc Mỹ mời nhóm phiến quân Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) của Syria tham gia cuộc hòa đàm này.
YPG là đồng minh của Mỹ và phương Tây trong cuộc xung đột Syria, song lại bị Thổ Nhĩ Kỳ coi là lực lượng cực đoan. Ngoại trưởng Cavusoglu chỉ ra rằng, “chiến dịch “Lá chắn Euphrates” một lần nữa cho thấy lực lượng này (YPG - PV) không có ý định chống IS mà muốn chia rẽ Syria”.
| Quang cảnh một cuộc hòa đàm về Syria diễn ra năm 2016. Ảnh: Reuters |
Theo đó, ông nhấn mạnh, nếu Mỹ muốn mời YPG tham gia hòa đàm, thì nên mời luôn cái gọi là Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và Al-Nusra. Theo Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara không phủ nhận vai trò và sự đóng góp của Washington với cuộc đàm phán Syria, song Ankara mong chờ chính quyền mới của Mỹ ngừng hợp tác với các nhóm khủng bố.
Ông nhấn mạnh rằng, chính quyền hiện tại của Mỹ đang mắc phải sai lầm nghiêm trọng. Về phía Mỹ, chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama cùng ngày lại tuyên bố vẫn chưa nhận được lời mời tham dự cuộc hòa đàm, trong khi Chính phủ Nga trước đó tuyên bố đã mời chính quyền sắp nhậm chức của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump.
Người phát ngôn Nhà Trắng sắp nhậm chức Sean Spicer xác nhận, lời mời này được đưa ra trong cuộc điện đàm ngày 28-12-2016 giữa Đại sứ Nga tại Washington, ông Sergey Kislyak và Michael Flynn, cố vấn an ninh quốc gia được ông Trump chỉ định.
Có thể nói rằng, chưa bao giờ Syria lại tiến gần hơn với cơ hội hòa bình như lúc này khi nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của các bên tham chiến. Ủy ban Đàm phán cấp cao (HNC - phe đối lập chính ở Syria) mới đây đã bày tỏ sự ủng hộ đối với các cuộc hòa đàm do Nga và Thổ Nhĩ Kỳ dàn xếp tại Astana. Sau một hội nghị kéo dài hai ngày tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia, HNC đưa ra tuyên bố, trong đó nêu rõ: “Liên quan đến cuộc gặp sắp tới tại Astana, HNC nhấn mạnh sự ủng hộ đối với phái đoàn quân đội, đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc gặp này sẽ củng cố thỏa thuận ngừng bắn”.
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, với quan điểm tương đồng, cho biết, cả Nga, Mỹ và Liên Hợp Quốc đều hy vọng cuộc hòa đàm này sẽ giúp các bên xung đột tại Syria thu hẹp bất đồng và tiến gần hơn đến cuộc hòa đàm tại Geneva (Thụy Sĩ), vào đầu tháng 2 tới.
Bên cạnh đó, Chính quyền Syria và các nhóm đối lập từ bốn thành phố thuộc tỉnh Damascus của Syria, mới đây đã đồng ý sẽ cùng đứng chung một chiến tuyến, trong những nỗ lực chống lại lực lượng khủng bố tại quốc gia Trung Đông này.
Trong một diễn biến liên quan, cũng trong ngày 14-1, IS đã mở một cuộc tấn công lớn nhất trong nhiều tháng qua nhằm vào các khu vực do Chính phủ Syria kiểm soát tại thành phố Deir Ezzor, miền Đông Syria. Ít nhất 6 vụ nổ lớn đã làm rung chuyển thành phố Deir al-Zor lúc bình minh.
Các phần tử khủng bố sau đó tiếp tục đụng độ với lực lượng an ninh Syria. Máy bay chiến đấu của quân đội chính phủ đã tấn công đáp trả vào các vị trí của IS. Theo Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR), 12 binh sỹ thuộc lực lượng chính phủ và 20 phiến quân IS đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh.