Dấu hiệu hạ nhiệt trong quan hệ Nga – Mỹ

• Trả đũa truyền thông hay đối đầu tình báo Nga – Mỹ?
• Tổng thống Nga-Mỹ điện đàm thảo luận về Triều Tiên
• Nga, Mỹ và NATO: Tránh leo thang đối đầu

Đây là cuộc thảo luận qua điện đàm thứ 2 chỉ trong vài ngày qua giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ sau cuộc điện đàm hồi giữa tuần về vấn đề CHDCND Triều Tiên.

Tổng thống Nga đã thực hiện cuộc điện đàm để cảm ơn người đồng cấp Mỹ vì những thông tin do Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cung cấp đã cho phép các cơ quan thực thi pháp luật Nga ngăn chặn một vụ tấn công được lên kế hoạch nhằm vào Nhà thờ Kazan ở St. Petersburg, thành phố lớn thứ 2 của Nga. Giới chức nước này đã bắt giữ những kẻ âm mưu tiến hành vụ tấn công. 

Theo thông báo từ phía Mỹ, người đứng đầu Nhà Trắng đánh giá cao cuộc điện đàm này và nói với Tổng thống Vladimir Putin rằng, ông và toàn bộ cộng đồng tình báo Mỹ vô cùng vui mừng vì đã cứu sống được rất nhiều người. Hai nhà lãnh đạo đều nhất trí rằng, đây là một ví dụ cụ thể về những điều tích cực có thể xảy ra khi Washington và Moscow cùng làm việc với nhau. 

Trong khi đó, theo thông báo của Điện Kremlin, những kẻ khủng bố đã lên kế hoạch các vụ nổ lớn tại Nhà thờ Đức bà Kazan và những nơi có đông người lui tới trong thành phố. Thông báo dẫn lời Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Nga sẽ cảnh báo giới chức Mỹ nếu nhận được thông tin về bất kỳ vụ tấn công nào được lên kế hoạch tiến hành ở Mỹ. 

Trong cuộc điện đàm, người đứng đầu Điện Kremlin đã nhờ Tổng thống Donald Trump gửi lời cảm ơn tới Giám đốc CIA Mike Pompey và các đặc vụ tham gia vào vụ này. 

Trước đó, hôm 15-12, Interfax dẫn thông báo của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) cho biết cơ quan này đã bắt giữ 7 đối tượng là thành viên thuộc một nhánh của cái gọi là Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng âm mưu tiến hành các cuộc tấn công tại những địa điểm công cộng. Các đối tượng này đã bị bắt giữ tại thành phố Saint Petersburg trong hai ngày 13 và 14-12. 

Trong một diễn biến liên quan cùng ngày, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov khẳng định những liên lạc giữa hai vị tổng thống cho thấy Moscow và Washington cần phải định rõ một chương trình chung nhằm tăng cường an ninh quốc tế, lưu ý rằng việc hợp tác như vậy “đáp ứng những lợi ích của người dân Nga và Mỹ”. 

Bên cạnh đó, theo Đại sứ Antonov,  việc CIA cung cấp thông tin tình báo cho Nga dẫn đến vụ bắt giữ những kẻ âm mưu tiến hành vụ tấn công tại St. Petersburg là một ví dụ tích cực về những gì Washington và Moskva có thể đạt được thông qua quá trình hợp tác chung.

Đây là cuộc điện đàm thứ hai chỉ trong vòng vài ngày qua giữa hai nhà lãnh đạo Nga, Mỹ. Điều này là dấu hiệu cho thấy, sau một thời gian quan hệ luôn trong trạng thái căng thẳng, thời gian gần đây, nhiều khả năng cả Nga và Mỹ đều muốn chấm dứt tình trạng này. 

Tại cuộc họp báo thường niên diễn ra hôm 14-12, Tổng thống Vladimir Putin cho rằng, những cáo buộc về sự can dự của Nga vào cuộc bầu cử Tổng thống tại Mỹ là do những đối thủ của ông Donald Trump “ngụy tạo” nhằm hạ uy tín của nước Nga cũng như tính hợp pháp trong chiến thắng của người đồng cấp Mỹ. 

Tổng thống Nga cũng đánh gia cao những thành tựu kinh tế mà Mỹ đạt được trong những tháng đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump. Ông cũng mong muốn Nga và Mỹ có thể bình thường hóa các mối quan hệ vì lợi ích của nhân dân hai nước. 

Về phía Mỹ, người đứng đầu Nhà Trắng cũng không bỏ lỡ cơ hội để “gửi những lời có cánh” dành cho nước Nga. Tại cuộc điện đàm với Tổng thống Vladimir Putin về vấn đề CHDCND Triều Tiên, ông đã bất ngờ cảm ơn người đồng cấp Nga vì sự công nhận dành cho những thành tựu kinh tế của Mỹ, đồng thời đề nghị muốn nhận được sự giúp đỡ của Moscow trong giải quyết hồ sơ Triều Tiên.

Các cuộc điện đàm gần đây giữa hai vị Tổng thống Nga – Mỹ không chỉ để hai bên tìm được tiếng nói chung trong những vấn đề quốc tế mà còn là cách để hai bên “hâm nóng” mối quan hệ đang căng thẳng trong thời gian qua. 

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, để có thể bình thường hóa quan hệ, cả Moscow và Washington vẫn còn rất nhiều việc phải làm và nhiều rào cản phải vượt qua. Vì trước đó, quan hệ giữa hai nước đã rơi vào trạng thái “lao dốc không phanh”, thậm chí có lúc tưởng như bên bờ vực đối đầu. Sau hàng loạt cáo buộc “Nga can thiệp cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016” hay “Nga tấn công mạng nhằm vào Mỹ”. 

Mặc dù vậy, những gì được thể hiện trong cuộc điện đàm Nga - Mỹ phần nào cho thấy bất chấp những bất đồng chưa thể giải quyết, hai bên vẫn sẵn sàng tạm gác những bất đồng và tiến hành đối thoại nhằm tìm được tiếng nói chung. Đây thực sự là một tín hiệu tốt, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang xuất hiện nhiều thách thức, đe dọa cả truyền thống và phi truyền thống mà để giải quyết chúng đòi hỏi phải có sự phối hợp nỗ lực giữa các cường quốc hàng đầu thế giới như Nga và Mỹ.