Đối thoại Shangri-La tại Singapore: Vẫn nóng vấn đề Biển Đông, chống khủng bố

• Mỹ sẽ không thay đổi lập trường về vấn đề Biển Đông
• Tìm kiếm sáng kiến ngoại giao để giải quyết vấn đề Biển Đông
• Singapore giữ vững lập trường trong vấn đề Biển Đông

Theo nhiều học giả quốc tế, Biển Đông và chống khủng bố vẫn là những trọng tâm chính được đưa ra bàn thảo tại diễn đàn an ninh quan trọng bậc nhất khu vực này. 

Bên cạnh đó, cấu trúc an ninh khu vực cũng sẽ được xem xét đến, nhất là khi Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đang ráo riết thành lập một nhà nước Hồi giáo tại khu vực Đông Nam Á.

Theo chương trình, Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull sẽ là diễn giả phát biểu khai mạc dẫn đề Đối thoại Shangri-La. Tờ Business Times dẫn một nguồn tin từ Chính phủ Australia cho biết, ông Malcolm Turnbull sẽ đề cập nhiều vấn đề lớn của khu vực trong bài phát biểu của mình, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến sự gia tăng căng thẳng ở Biển Đông và các cuộc thử nghiệm tên lửa của CHDCND Triều Tiên cũng như tiến trình đàm phán 6 bên.

Tính đến chiều 31-5, đã có đại diện của hơn 50 quốc gia đăng ký tham dự diễn đàn lần này, trong đó có nhiều Bộ trưởng, tư lệnh quân đội và quan chức quốc phòng cấp cao cũng như các chuyên gia an ninh quốc tế. Tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis cũng sẽ lần đầu tiên tham dự diễn đàn và có bài phát biểu vào phiên thảo luận của ngày làm việc thứ 2 (3-6) với chủ đề là “Nước Mỹ và an ninh châu Á-Thái Bình Dương”.

Giới quan sát nhận định, diễn đàn là cơ hội để chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định chính sách “xoay trục ở châu Á” mà cựu Tổng thống Barack Obama từng khởi xướng. 

Hơn nữa, tại Đối thoại Shangri-La, Mỹ cũng sẽ đưa ra những cam kết mới, cũng như bày tỏ quan điểm của mình với một số vấn đề nóng trong khu vực tại phiên thảo luận “Mối họa hạt nhân ở châu Á –Thái Bình Dương” và “Các biện pháp thực tế để tránh xung đột trên biển”.

Tờ Straits Times hôm 29-5 cho biết, Giáo sư nghiên cứu các vấn đề chiến lược của Đại học quốc gia Australia Hugh White mới đây nhận định rằng, Đối thoại Shangri-La ở Singapore năm nay sẽ không dễ dàng gì cho các nước bởi sự trỗi dậy của Trung Quốc, thách thức đối với các nước ở châu Á trong vấn đề an ninh, đặc biệt là vấn đề Biển Đông và chống khủng bố.

Tim Huxley, Giám đốc điều hành khu vực châu Á của Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (ISS), nơi tổ chức Đối thoại Shangri-La cho biết, một trong hững trọng tâm chính sẽ được đưa ra bàn thảo tại diễn đàn là làm sao duy trì được một trật tự dựa trên việc tuân thủ các luật lệ quốc tế. 

Điều này cũng có nghĩa rằng, các nước trong khu vực cần hành xử một cách kiềm chế, dựa trên nhận thức chung, cũng như nhu cầu cùng nhau duy trì an ninh và ổn định trong khu vực về dài hạn.

Đồng quan điểm này, TS Tang Siew Mun, người đứng đầu Trung tâm nghiên cứu ASEAN, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) của Singapore cho rằng, Biển Đông sẽ tiếp tục là chủ đề nóng nhất tại đối thoại cho dù căng thẳng ở khu vực biển này trong 6 tháng qua đã giảm. Cái mà các quốc gia quan tâm nhất, theo TS Tang Siew Mun, chính là việc tăng cường sức mạnh quân sự của Trung Quốc tại các thực thể do nước này bồi lấp trái phép tại Biển Đông.

Đề cập đến việc Trung Quốc và ASEAN vừa thống nhất được bộ khung Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), TS Tang Siew Mun cho rằng, đây là bước đi đầu tiên thể hiện sự thiện chí trong việc giải quyết những tranh cãi, bất đồng giữa các bên ở Biển Đông…

Đối thoại Shangri-La là một diễn đàn an ninh liên chính phủ tổ chức hằng năm bởi một tổ chức cố vấn độc lập - IISS. Hội nghị có sự tham dự của các Bộ trưởng Quốc phòng, các Bộ trưởng thường trực và các tướng lĩnh quân đội của hàng chục quốc gia châu Á-Thái Bình Dương. 

Diễn đàn được đặt theo tên của khách sạn Shangri-La ở Singapore, nơi nó đã được tổ chức từ năm 2002. Việt Nam đã có nhiều đóng góp trong các kỳ tham dự Đối thoại Shangri-La.

Năm nay, đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Chí Vĩnh dẫn đầu sẽ tham dự các phiên thảo luận cũng như tiếp xúc song phương. Theo nguồn tin từ Singapore, đến nay, mọi công tác bảo vệ an ninh cho hội nghị đã được hoàn tất.

Chính phủ Singapore đã huy động một lượng lớn cảnh sát, lập nhiều kiểm tra để đảm bảo sự an toàn cũng như thành công của hội nghị. Các tuyến đường dẫn đến khách sạn Shangri-La cũng đã được phong tỏa, nhất là đường Anderson và đường Orange Grove.