Thông điệp liên minh 2020 đầy tham vọng của EU

• Anh chính thức rời Liên minh Châu Âu
• Liên minh châu Âu và Anh đạt đồng thuận về Brexit
• Liên minh châu Âu viện trợ 2,65 tỷ đồng cho người dân vùng lũ tại Việt Nam
• Liên minh châu Âu: Rã nát… tim đau

Triệu tập sức mạnh vô song

Chủ tịch EC Ursula von der Leyen ngày 16-9 đã trình bày thông điệp liên minh 2020 tại Nghị viện Châu Âu (EP), Brussels, Bỉ. Trong bài phát biểu kéo dài 70 phút của mình, bà Ursula đã kêu gọi sự đoàn kết trọn vẹn trong EU, đề cao chủ nghĩa đa phương, tôn trọng trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ cũng như giải quyết nhiều vấn đề nhạy cảm theo một cách tiếp cận nhân đạo.

Mở đầu, bà Ursula đã ca ngợi tinh thần mạnh mẽ của công dân EU trong việc phòng, chống đại dịch COVID-19. Chủ tịch EC cho biết, những phát biểu và đề xuất chính sách sắp tới của bà đều được truyền cảm hứng từ sự bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của những bác sĩ, y tá, điều dưỡng viên tận tụy, những người luôn thường trực ở tuyến đầu chống dịch.

Về phương án kiểm soát COVID-19, bà Ursula đề xuất một liên minh y tế mạnh mẽ hợp nhất toàn EU, trong đó đưa ra cơ chế mở các tuyến đường xanh ưu tiên qua biên giới, cho phép vận chuyển hàng hóa và trang thiết bị y tế giữa các quốc gia trong thời gian đại dịch diễn ra. "Chủ nghĩa dân tộc về vaccine đẩy cuộc sống của người dân vướng phải nhiều rủi ro hơn. Tìm ra vaccine là chưa đủ, điều quan trọng là phải cung cấp vaccine cho tất cả mọi người", Chủ tịch EC nhấn mạnh.

Được biết, EU đã kết nối hơn 40 quốc gia lại với nhau, quyên góp được 16 tỷ Euro để tài trợ cho việc nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển vaccine chống COVID-19 cho toàn thế giới với chi phí phải chăng. Bà Ursula gọi đây là một phần trong nỗ lực triệu tập "sức mạnh vô song" của EU, đi đầu trong việc thúc đẩy phản ứng toàn cầu thời đại dịch.

Giới chuyên gia bình luận, khi EU triệu tập một cách đầy đủ cái gọi là "sức mạnh vô song", thì việc kiểm soát COVID-19 hay các vấn đề gai góc khác trong nội bộ khối đều có phương án giải quyết được, đặc biệt là vực dậy nền kinh tế vốn đang giảm tốc. Trong bài phát biểu của mình, bà Ursula cũng đã kêu gọi EU hoàn thiện thị trường vốn và liên minh ngân hàng trong thời gian sớm nhất, nhằm giúp đồng Euro củng cố vai trò quốc tế, góp phần làm ổn định liên minh kinh tế, tiền tệ cũng như mang lại tính cạnh tranh cao cho khối này.

Khởi đầu mới với những người bạn cũ

Theo Chủ tịch EC, COVID-19 đang khiến hệ thống toàn cầu trở nên tê liệt và nhu cầu phục hồi, cải cách hệ thống đa phương, tôn trọng trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ chưa bao giờ cấp bách đến vậy. Thông điệp của bà Ursula có đoạn: "Các cường quốc đang dần rút khỏi các thể chế bởi những lợi ích trước mắt. Chúng tôi muốn thay đổi vì lợi ích chung. Đó sẽ là một sự thay đổi có chiến lược, khởi tạo lại chứ không phải bằng cách phá hủy". Bà Ursula nhấn mạnh, EU sẽ dẫn đầu trong quá trình cải tổ để phù hợp với xu thế của các cơ quan uy tín như Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Hơn nữa, chiến lược khởi tạo lại này của EU đồng thời được áp dụng với chương trình nghị sự xuyên Đại Tây Dương trong thời gian tới. EU sẽ có một khởi đầu mới với những người bạn cũ, ở cả hai bờ Đại Tây Dương cũng như hai bên eo biển Manche.

Chủ tịch Ursula von der Leyen cũng thông báo sẽ sớm nhóm họp về gói phục hồi kinh tế cho khu vực Tây Balkan và tập trung vào các sáng kiến đầu tư ưu tiên dành cho châu Phi. Ngoài ra, các đề xuất chính sách về "Thập kỷ số" đến năm 2030, bệ phóng cho việc thúc đẩy quan hệ và hợp tác toàn cầu cũng được nêu lên, tập trung vào ba yếu tố chính bao gồm: dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và cơ sở hạ tầng.

Chú trọng các vấn đề nhân đạo, khí hậu

Trong thông điệp 2020, bà Ursula còn nhắc đến vấn đề di cư. Theo đó, EC sẽ tiếp tục nhóm họp về các quy tắc di cư vào tuần tới, bởi đây được coi là một trong những vấn đề gai góc nhưng đòi hỏi cách tiếp cận nhân đạo. Cơ quan chấp hành của EU cũng đang làm việc với nhà chức trách Hy Lạp về việc xây dựng một trại đón người tị nạn mới ở đảo Lesbos, sau khi trại tị nạn Moria lớn nhất châu Âu bị thiêu rụi bởi các vụ hỏa hoạn hồi tuần trước.

Ngoài ra, bà cũng đề cập đến tình trạng các sông băng tan chảy, cháy rừng và hạn hán xảy ra, nhưng cũng lưu ý sự trở lại của thiên nhiên và không khí trong lành trong thời kỳ phong tỏa do đại dịch. Bà xác nhận, EC đang đề xuất mức cắt giảm đến 55% khí thải gây hiệu ứng nhà kính vào năm 2030. Theo bà Ursula, các đánh giá tác động chuyên sâu đã chứng minh hiệu quả về chi phí và sẽ cho phép EU bám sát mục tiêu giảm 1,5 độ C mức nhiệt toàn cầu theo Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Kết lại, Chủ tịch EC khẳng định: "Nếu châu Âu muốn tiến về phía trước và tiến nhanh, chúng ta phải học cách bỏ lại những do dự phía sau".