Tổng thống Brazil Michel Temer: Tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa

• Tổng thống Brazil hủy dự Hội nghị thượng đỉnh G20 sau cáo buộc tham nhũng
• Án tham nhũng đeo đuổi nhiều Tổng thống Brazil
• Đến lượt Tổng thống Brazil bị cáo buộc tham nhũng
• Vụ bê bối của Tổng thống Brazil Michel Temer

Cáo buộc của Trưởng công tố Brazil Rodrigo Janot chỉ rõ rằng ông Michel Temer hoạt động với vai trò "cầm đầu" một nhóm gồm các quan chức cấp cao trong đảng trung hữu Phong trào dân chủ Brazil (PMDB). Nhóm này đã nhận các khoản tiền "lại quả" lên tới 190 triệu USD cho những hợp đồng đấu thầu tại các công ty nhà nước, chẳng hạn như Tập đoàn dầu khí quốc gia Brazil (Petrobras).

Trưởng công tố Brazil Rodrigo Janot thậm chí còn tiết lộ thêm rằng, nhóm quan chức cấp cao trong PMDB mới được thành lập và hoạt động từ tháng 5 năm ngoái, tức là thời điểm ông Michel Temer nhậm chức Tổng thống, thay thế bà Dilma Rousseff bị phế truất do cáo buộc tham nhũng.

Hãng tin Reuters cho biết thêm, trước khi đối mặt với những cáo buộc mới, đương kim Tổng thống Brazil còn bị nằm trong danh sách tình nghi của một cuộc điều tra mới do thẩm phán tòa án tối cao Brazil tiến hành từ hôm 12-9. Các thẩm phán tòa án tối cao cho rằng ông đã tham nhũng và cản trở việc thông qua một đạo luật điều chỉnh các cảng mà Quốc hội đã tranh luận suốt một thời gian dài.

Cuộc điều tra được tiến hành dựa trên cuộc nói chuyện trực tiếp của cựu trợ lý Rodrigo Rocha Loures, người mà theo các tài liệu của tòa án, đã thảo luận về việc định ra nghị định để đổi lấy hối lộ từ nhà khai thác cảng. Thêm vào đó là những lời khai mới của Chủ tịch Tập đoàn sản xuất thực phẩm hàng đầu thế giới JBS của Brazil Wesly Batista.

Trưởng công tố Rodrigo Janot trong lần trả lời phỏng vấn báo chí cho biết, ông Wesley Batista bị bắt tại thành phố Sao Paulo hôm 13-9 sau khi anh trai của ông là Joesley Batista cũng bị cảnh sát bắt giữ. Joesley Batista là nhân vật chính trong cuộc điều tra tham nhũng liên quan đến đương kim Tổng thống Michel Temer.

Cho đến nay, Rodrigo Janot đã có lời khai của anh em nhà Batista rằng họ đã gặp Tổng thống Michel Temer tại dinh thự riêng ở thủ đô Brasilia hồi tháng 3 năm nay và bí mật ghi âm cuộc đối thoại. Sẽ chẳng có gì phải nói nếu trong đoạn băng ghi âm đó, ông Michel Temer đã không thảo luận về việc trả tiền để "bịt miệng" cựu Chủ tịch Hạ viện Eduardo Cunha, buộc ông này không khai báo các thông tin trong vụ bê bối tham nhũng ở Petrobras.

Hãng Financial Times dẫn lời của thẩm phán Edson Fachin thuộc tòa án tối cao Brazil cho biết, trong ngày bị tống giam đầu tiên cùng với cộng sự Ricardo Saud, Joesley Batista đã kể rằng họ là một phần của một tổ chức chuyên về các hoạt động có hệ thống về việc chống lại hành chính công và rửa tiền.

Chưa hết, vừa thừa nhận tham nhũng, những người này còn khẳng định họ không chỉ hối lộ cho ông Michel Temer mà còn làm việc với hơn 1.800 chính trị gia khác trong hệ thống chính trị của Brazil. Joesley Batista còn cung cấp thêm một đoạn video khác trong đó cho thấy JBS đã nhận được sự trợ giúp từ một công tố viên tên là Marcelo Miller.

Trong khi đó, tờ O'Globo của Anh lại khẳng định, cảnh sát cũng có được chứng cứ ghi âm trợ lý Rodrigo Rocha Loures của ông Michel Temer đàm phán các khoản hối lộ trị giá 150.000 USD trong mỗi tuần và suốt 20 năm.

Đổi lại là Tổng thống Michel Temer (ở mọi địa vị của mình) đều có thể can thiệp giúp JBS vượt qua một rắc rối với Ủy ban thương mại bình đẳng, đặc biệt là các vấn đề về thuế, vay vốn và một số vấn đề khác. Các email và băng ghi âm còn cho thấy Joesley Batista và một nhân vật tên Ricardo Saud thông đồng với một công tố viên dưới quyền Trưởng công tố Rodrigo Janot và sau đó công tố viên này tham gia một công ty luật bào chữa cho JBS.

Tổng cộng trong 2 năm qua, gia đình Batista đã chi tới gần 2 tỷ USD để tránh bị điều tra hoặc không phải ngồi tù, trong đó số tiền đưa cho đương kim Tổng thống Michel Temer vào khoảng 5 triệu USD. Đáng chú ý là lần này, ngoài cái tên Michel Temer, còn có 6 chính khách hàng đầu khác của PMDP bị cáo buộc 2 tội danh tham nhũng và cản trở pháp luật.

Báo cáo được gửi cho Trưởng Công tố Rodrigo Janot còn chỉ rõ, 6 chính khách này đã "hành động bất chính để nhận hối lộ, bỏ túi 188 triệu USD". Hiện 3 trong số 6 chính khách này đã bị ngồi tù gồm hai cựu Chủ tịch Quốc hội Henrique Alves và Eduardo Cuha cùng cựu Bộ trưởng Geddel Vieira Lima - người vừa bị bắt hồi tuần trước sau khi cảnh sát phát hiện 16 triệu USD tiền mặt trong căn hộ mà ông này sử dụng.

Giới quan sát nhận định, những cáo buộc mới này là nỗ lực cuối cùng của Trưởng công tố Rodrigo Janot nhằm vào đương kim Tổng thống trước khi ông Janot chính thức nhậm quyết định nghỉ hưu vào ngày 17-9. Và dù ông Rodrigo Janot đã hết nhiệm vụ thì các cáo buộc mới sẽ khiến người kế nhiệm ông phải tiếp tục cuộc điều tra cho dù họ không muốn.

Theo luật pháp Brazil, trước khi được đưa ra xem xét tại Hạ viện, các cáo buộc trên phải được Tòa án tối cao nước này chấp nhận. Nếu Hạ viện bỏ phiếu cho phép tiến hành xét xử Tổng thống, ông Michel Temer sẽ tạm thời bị đình chỉ chức vụ trong vòng 180 ngày cho tới khi có kết luận cuối cùng.

Nhiều nhà phân tích cho rằng, hồi tháng 6 vừa qua, đương kim Tổng thống đã thoát được một cuộc bỏ phiếu nên rất có thể trong lần này, ông vẫn nhận được sự ủng hộ cao của Quốc hội để tránh phải hầu tòa cũng như để có thể kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống vào cuối năm 2018. Nhưng, cũng khó có thể biết trước được điều gì có thể xảy ra nhất là trong hoàn cảnh chính trường Brazil ngày càng rối ren vì bê bối tham nhũng và hối lộ.

Cho đến nay, Tổng thống Michel Temer luôn bác bỏ mọi cáo buộc và khẳng định ông sẽ không bao giờ khuất phục trước mọi áp lực từ những thế lực đối lập để từ chức. Trong một thông báo công bố hôm 15-9, Văn phòng Tổng thống Michel Temer khẳng định ông “không tham gia và chưa bao giờ tham gia bất kỳ tổ chức tội phạm nào” hoặc hành động để thu lợi bất chính dưới bất cứ hình thức nào.

Thông báo nêu rõ: “Tổng thống Michel Temer lấy làm tiếc những ám chỉ vô lý nhằm bôi nhọ thanh danh và hình ảnh của ông trước công chúng đã bị tiết lộ với báo chí trước khi có sự phân tích thỏa đáng của hệ thống tư pháp”.