Tổng thống Mỹ bất chấp Quốc hội, vẫn cân nhắc bán vũ khí cho đồng minh
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11-10 cho biết, ông thấy không nhất thiết phải ngừng bán vũ khí cho đồng minh thân cận tại Vùng Vịnh là Saudi Arabia chỉ vì vụ mất tích của phóng viên Jamal Khashoggi, động thái được cho là sẽ gây ra một sự đối đầu giữa ông và đông đảo thành viên quốc hội.
| Tổng thống Mỹ bất đồng với Quốc hội, vẫn muốn bán vũ khí cho Saudi Arabia. Ảnh Reuters |
Ông Trump nhận định rằng Mỹ đang tiến gần hơn đến việc khám phá ra điều gì đã xảy đến với Khashoggi, người được cho là đã mất tích sau khi đến lãnh sự quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ hôm 2-10. Vụ việc đang khiến Saudi Arabia hứng chịu nhiều chỉ trích.
Tổng thống Mỹ cho rằng ông thấy không cần thiết phải ngừng bán vũ khí cho Saudi Arabia hay chặn nguồn đầu tư của Saudi vào Mỹ do ảnh hưởng của vụ phóng viên bị mất tích đồng thời cảnh báo rằng nếu Mỹ làm như vậy, Saudi Arabia có thể sẽ đem nguồn vốn của họ đến Nga và Trung Quốc.
“Họ đang chi đến 110 tỷ USD cho các thiết bị quân sự và cả những thứ tạo ra việc làm cho đất nước này. Tôi không thích việc ngăn chặn nguồn đầu tư trị giá 110 tỷ USD đến Mỹ, bởi bạn có biết rằng họ sẽ làm gì với số tiền ấy không? Họ sẽ thu lại khoản tiền đó và lại đổ vào Nga hoặc Trung Quốc hoặc bất kỳ nơi nào khác,” ông Trump nói.
Những lời nhận xét này của ông Trump đã thúc đẩy nhiều thành viên trong Thượng viện Mỹ, kể cả một số nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa của ông Trump, ký vào một bức thư hôm 10-10 yêu cầu chính quyền Washington phải tiến hành một cuộc điều tra đối với vụ mất tích và mở rộng đường cho những lệnh trừng phạt trong tương lai đối với Saudi Arabia.
“Nếu như các điều tra viên khám phá ra rằng họ đã giết chết một nhà báo, điều đó sẽ làm thay đổi mối quan hệ giữa hai nước Mỹ-Saudi Arabia,” Thượng nghị sĩ Bob Corker, chủ tịch Ủy ban đối ngoại Thượng viện Mỹ cho biết. “Sẽ phải áp đặt các lệnh trừng phạt ở mức cao nhất,” ông Corker nói thêm.
Nhiều nguồn ở Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng họ tin rằng Khashoggi đã bị sát hại bên trong tòa nhà của lãnh sự quán và thi thể đã bị phi tang, một cáo buộc mà phía Saudi Arabia cho là vô căn cứ, theo Reuters.
Theo Ibrahim Kalin, phát ngôn viên Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, cả Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia đang mong muốn tìm ra một giải pháp chung khi Ankara đã chấp nhận lời đề nghị thành lập tổ điều tra chung từ phía Riyadh.
Tờ Washington Post đã trích dẫn nguồn tin từ các quan chức Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ giấu tên cho rằng quan chức của hai nước này có bản ghi âm và cả video chứng minh Khashoggi đã bị sát hại trong lãnh sự quán, theo Reuters.
Các điều tra viên của Thổ Nhĩ Kỳ đã chuẩn bị vào văn phòng lãnh sự quán, tuy vậy, vẫn đang còn chờ được phía Saudi Araba cho phép.
Vụ mất tích của Khashoggi có thể trở thành “kỳ đà cản mũi” chính quyền ông Trump trong việc thuyết phục quốc hội Mỹ đồng ý bán vũ khí cho Saudi Arabia. Nhiều nhà lập pháp, kể cả các nghị sĩ đảng Cộng hòa, đã đặt ra câu hỏi về sự ủng hộ của Mỹ dành cho sự tham gia của Saudi Arabia trong cuộc nội chiến tại Yemen, cuộc chiến đã dẫn đến một thảm họa nhân đạo.