Vì sao phái đoàn cấp cao Mỹ “hỏa tốc” đến Thổ Nhĩ Kỳ?
12:15 15/10/2017
Một phái đoàn Mỹ do trợ lý Ngoại trưởng Jonathan Cohen dẫn đầu sẽ thăm Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 16-10 như một phần nỗ lực giải quyết khủng hoảng ngoại giao giữa 2 quốc gia.
Ý tưởng thảo luận giữa các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ về phát triển khu vực cũng như quan hệ song phương đã được đề cấp trong một cuộc họp của Tổng thống Erdogan và Tổng thống Donald Trump, một quan chức chính quyền Ankara cho Thông tấn quốc gia Hurriyet Daily biết.
Do đó, chuyến thăm được lên kế hoạch trước cuộc tranh cãi mới đây nhất giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ về vụ bắt giữ cựu cán bộ lãnh sự Mỹ ở Istanbul, quan chức cho biết thêm.
Washington hy vọng căng thẳng giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ được tháo gỡ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert cho biết hôm 12-10. “Chúng tôi hy vọng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không cố gắng tạo ra khoảng cách giữa 2 nước chúng ta”, Nauert nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo.
| "Cái bắt tay đầu tiên" giữa Tổng thống Erdogan và Tổng thống Donald Trump vào tháng 5 ở Washington chưa thể hàn gắn quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ. Ảnh: Thông tấn AFP |
Bà cho biết Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cần đưa ra bằng chứng sau vụ bắt giữ 2 nhân viên bản địa đang làm việc cho cơ quan đại diện ngoại giao ở Thổ Nhĩ Kỳ và nhấn mạnh tầm quan trọng rằng họ cần được gặp luật sư.
“Chúng tôi hy vọng vẫn còn giữ được bình tĩnh và chúng tôi có thể có một cuộc đối thoại với Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng chúng tôi cũng có sự quan tâm rất thực tế liệu Thổ Nhĩ Kỳ có ý định hợp tác với Mỹ thực hiện điều tra nghiêm túc”, bà Nauert nhấn mạnh.
Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ hôm 8-10 tuyên bố rằng cơ quan đình chỉ cấp thị thực lưu trú cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ đến Mỹ sau vụ bắt giữ Metin Topuz, một nhân viên Thổ Nhĩ Kỳ làm việc tại Lãnh sự quán Mỹ ở Istanbul. Để đáp lại, Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ ở Washington cũng đưa ra hành động tương tự.
Topuz đã gặp luật sư của ông vào ngày 13-10 tại một trại giam ở ngoại ô Istanbul.
Các tranh chấp khác
Vấn đề thị thực là bất đồng song phương mới nhất giữa 2 cường quốc. Các lĩnh vực khác có vấn đề bao gồm Mỹ ủng hộ Lực lượng Bảo vệ Nhân dân Kurd Syria (YPG) và vụ việc liên quan đến thương nhân buôn bán vàng Reza Zarrab, người Thổ Nhĩ Kỳ gốc Iran vì “âm mưu trốn tránh” biện pháp trừng phạt của Mỹ chống lại Iran.
Cựu Bộ trưởng Kinh tế Zafer Caglayan và cựu thống đốc ngân hàng Halkbank Suleyman Aslan cũng bị bắt vì liên quan đến vụ truy tố thương nhân Zarrab. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan kêu gọi Washington phóng thích Zarrab trước khi ông Donald Trump được bầu làm Tổng thống Mỹ. Sau cuộc họp gần đầu với ông Trump, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố vấn đề này là hàng đầu trong chương trình nghị sự của ông khi tổ chức họp cấp cao với lãnh đạo Mỹ.
Ankara cũng yêu cầu dẫn độ giáp sĩ Hồi giáo Fethullah Gulen đang sống lưu vong ở bang Pennyslvania bị tố cáo chủ mưu vụ đảo chính bất thành vào tháng 7-2016.
Thỏa thuận gần đây giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Iran và chuyến thăm của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đến Ankara cũng với quyết định mua thống phòng thủ tên lửa S-400 từ Nga khiến Mỹ như “ngồi trên chảo lửa”, lo sợ mất vị thế chiến lược và lợi ích trong khu vực
Toại Khanh