Homo luzonensis: Tổ tiên “thất lạc” của loài người?

15:22 02/05/2019
Bạn tin rằng tổ tiên của loài người là loài vượn hay người hobbit? Nhưng ngày 10-4 vừa qua, các nhà khoa học Philippines cho biết họ vừa phát hiện thêm một “tổ tiên” loài người khác, có tên là Homo luzonensis.


Người cổ đại Homo luzonensis được cho là có hình dáng nhỏ hơn cả người hobbit, tìm thấy trong hang động Callao, thuộc đảo Luzon, Philippines, được cho là đã sống trên đảo Luzon ít nhất 50.000 đến 67.000 năm trước. 

Họ chỉ cao chưa đầy 1,2m, có xương bàn chân và ngón tay cong như Australopithecus nhưng lại có những răng hàm nhỏ trông giống như của người hiện đại. 

Họ có thể đi thẳng giỏi như chúng ta nhưng do điều kiện sống trên đảo khiến họ có xu hướng trở lại lên cây, nghĩa là loài người tí hon bí ẩn ở Philippines vẫn còn đu đưa trên cây như những vượn nhân hình của hàng triệu năm trước đó. 

Điều này thể hiện qua sự phát triển đặc biệt của các xương ở phần tay, giúp họ có khả năng leo trèo tốt hơn những loài người khác cùng thời. Phát hiện mang tính bước ngoặt, khiến Luzon trở thành hòn đảo Đông Nam Á thứ ba trong 15 năm qua mang dấu hiệu hoạt động bất ngờ của con người cổ đại.

“Phát hiện mới này khiến tôi rất hồi hộp”, Giáo sư Yousuke Kaifu, một nhà cổ sinh vật học tại Bảo tàng Khoa học và Tự nhiên Quốc gia Tokyo, cho biết qua email. “Nó làm nổi bật hơn nữa sự đa dạng đáng chú ý của các hominin cổ xưa từng có mặt ở châu Á, nằm ngoài mong đợi của tôi”. 

Aida Gómez -Robles, một nhà cổ sinh vật học tại Đại học College London, nói một cách dứt khoát rằng phát hiện này đại diện cho một loài mới; đồng thời tất cả các khả năng để giải thích các hóa thạch bất thường đều hấp dẫn như nhau. 

Matthew Tocheri, Giáo sư nhân chủng học tại Đại học Lakehead ở Ontario, Canada, người chuyên về nguồn gốc con người, cho hay phát hiện này sẽ “châm ngòi cho nhiều cuộc tranh luận khoa học trong những tuần, tháng và năm tới".

Thực ra phải mất nhiều năm để các nhà khoa học có thể tìm thấy hài cốt của người cổ đại Homo luzonensis. Sau khi các nhà khoa học tìm thấy những mẩu xương ngón chân nhỏ hơn cả xương của loài người lùn Hobbit trong hang Callao năm 2007, họ đã lên kế hoạch khai quật tiếp theo vào năm 2011 và 2015. Tổng cộng, họ đã phát hiện ra 13 xương và răng hóa thạch thuộc về ít nhất 2 người trưởng thành và một đứa trẻ, bao gồm 2 xương tay, 3 xương chân, xương đùi và 7 răng. 

Theo một nghiên cứu, một trong những hóa thạch này có niên đại 50.000 năm trước, cho thấy Homo luzonensis từng có thời gian tồn tại song song với người Neanderthals, Denisovans, Homo floresiensis (Hobbit) và cả loài sinh sau đẻ muộn nhất của chi Người là Homo sapiens (người tinh khôn, người hiện đại - chính là chúng ta ngày nay). 

Thời điểm đó, tổ tiên Homo sapiens chúng ta dù ra đời muộn cũng đã trải qua hơn 250.000 năm lịch sử, đã đứng thẳng và biết dùng nhiều công cụ. Tuy nhiên, loài người tí hon bí ẩn ở Philippines thì vẫn còn đu đưa trên cây.

Các nhà khoa học vẫn chưa lý giải được làm cách nào mà các tổ tiên thuộc chi Người đã di chuyển đến Luzon, vốn luôn là một hòn đảo tách biệt hẳn với lục địa và không hề có bằng chứng về một dải đất bắc cầu cổ xưa đã biến mất nào. Ước tính cuộc di cư bí ẩn đã diễn ra ít nhất 700.000 năm trước, niên đại của những hài cốt động vật được con người xẻ thịt lâu đời nhất tìm thấy tại Luzon.

Việc truy tìm nguồn gốc cổ xưa hơn của loài người lùn mới này đang gặp khó khăn bởi khí hậu ẩm ướt tại Luzon đã làm các hóa thạch không còn tốt, không thể trích xuất được DNA. Tuy nhiên, một số protein vẫn có thể được chiết xuất từ xương và giải đáp ít nhiều thắc mắc về cây gia phả của họ.

Bảo Ngọc

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Đến 17h ngày 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) cho biết đã tiếp nhận 64 bệnh nhân nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm, tăng 18 trường hợp so với buổi sáng cùng ngày. Các bệnh nhân đang được điều trị tại Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc và Khoa Truyền nhiễm.

Tại các xã vùng cao, vùng sâu, biên giới của Cao Bằng, lực lượng Công an vẫn miệt mài “xuyên lễ” để cấp căn cước công dân, định danh điện tử cho người dân. Những điểm làm thủ tục lưu động luôn sáng đèn, ưu tiên phục vụ học sinh và người dân ở xa, góp phần đẩy nhanh tiến độ số hóa, đảm bảo quyền lợi thiết thực cho người dân ngay trong kỳ nghỉ.

Chỉ trong tháng 4/2026, hai vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra liên tiếp tại các trường tiểu học ở TP Hồ Chí Minh với tổng cộng 312 học sinh mắc, gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn thực phẩm (ATTP) trong trường học. Khi bữa ăn bán trú – nơi phụ huynh gửi gắm niềm tin, lại trở thành nỗi lo thường trực, đã đến lúc cần những giải pháp mạnh mẽ, căn cơ hơn.

Trong những ngày nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5, trong khi người dân cả nước tận hưởng kỳ nghỉ bên gia đình, lực lượng Công an các xã, phường tại TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương vẫn duy trì 100% quân số trực chiến. Với tinh thần “Làm hết việc chứ không hết giờ”, các chiến sĩ Công an cơ sở đã miệt mài tiếp nhận hồ sơ cấp Căn cước và định danh điện tử (VNeID) mức độ 2, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh bước vào các kỳ thi quan trọng năm 2026.

“Chúng tôi không nhìn thấy một nhóm sinh hoạt tôn giáo thông thường, mà là cả một quy trình được thiết kế sẵn, có kịch bản, có phân vai, kiểm soát chặt chẽ theo từng bước…” - một điều tra viên trực tiếp tham gia làm rõ vụ việc tại Quảng Trị mở đầu như vậy, rồi chậm rãi lần lại cách thức nhóm này tiếp cận, khai thác thông tin và từng bước dẫn dắt, chi phối người tham gia.

Trong dòng chảy chuyển đổi số mạnh mẽ, có một mặt trận không... tiếng súng nhưng hết sức  quyết liệt. Ở đó, từng hệ thống thông tin, từng dòng dữ liệu trở thành mục tiêu tấn công của tội phạm. Và họ - tập thể cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (gọi tắt là An ninh mạng) Công an TP Đà Nẵng ngày đêm giữ vững “lá chắn số”, bảo vệ an toàn hệ thống chính quyền điện tử, góp phần tạo nền tảng vững chắc để thành phố bứt phá trên hành trình xây dựng đô thị thông minh, hiện đại.

Chiều 1/5, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng cho biết vừa tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh tạm giam đối với Lương Thành Lập (SN 2000, trú phường Liên Chiểu) để tiếp tục điều tra, xử lý về hành vi trộm cắp tài sản.

Với mục tiêu đẩy nhanh tiến độ cấp căn cước và định danh điện tử mức độ 2 để sớm đem lại tiện ích cho nhân dân, trong những ngày nghỉ lễ, Công an tỉnh Nghệ An huy động tối đa lực lượng, phương tiện nhằm tiếp nhận và xử lý hồ sơ để cấp căn cước và định danh điện tử đối cho nhân dân, nhất là trẻ em...

Vòng 21 V.League 2025/2026 được dự báo sẽ trở thành bước ngoặt quan trọng trong cuộc đua vô địch khi CLB Công an Hà Nội (CAHN) có cơ hội gia tăng khoảng cách nếu vượt qua Hải Phòng trên sân Lạch Tray. Trong khi đó, Thể Công Viettel (TCVT) đội đang bám đuổi trên bảng xếp hạng sẽ bước vào cuộc đại chiến then chốt với Ninh Bình (hiện đứng thứ 3).

Với chiếc điện thoại thông minh, nhiều bé gái (tầm tuổi từ 12 đến dưới 16 tuổi) đã bị dụ dỗ làm quen và yêu đương qua mạng xã hội. Điều đáng nói các cháu dễ dàng gặp gỡ ngoài đời khi chưa biết “bạn trai” này là ai, như thế nào? Và hậu quả tất yếu đã xảy ra, nạn nhân bị xâm hại, kéo theo hệ lụy cả cuộc đời sau này.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文