Pygmy: Tộc người 8 tuổi đã trưởng thành
- Sắc tộc “người Vàng” bí ẩn ở châu Phi
- Amish: Tộc người từ chối công nghệ số
- Gần 30 năm hồi sinh một tộc người
Người Pygmy sống trong những vùng rừng rậm sâu nhất, các khu vực nơi họ thường sống thật khó đặt chân tới. Chính nhờ vậy mà họ vẫn giữ được nguyên nét hoang sơ của mình. Trong suốt 8.000 năm qua lối sống của họ hầu như không đổi. Bằng chứng duy nhất về sự tiến bộ của kỹ thuật trong họ là đồ sắt - mà họ trao đổi được với các bộ lạc khác.
Đại đa số người thuộc bộ tộc Pygmy chỉ cao khoảng 1,2m và không quá 1,4m với trọng lượng trung bình 35 kg, không nặng quá 50kg. Họ đều có đặc điểm là rốn lồi, mũi tẹt, bụng to, da đen, tóc xoăn, tay dài, chân ngắn giống vượn.
Đàn ông chỉ mặc một mẩu da nai, trong khi phụ nữ dùng 1 hoặc 2 chùm lá xanh được thay mới mỗi ngày để che bộ phận nhạy cảm. Đặc biệt, phụ nữ Pygmy biết ép các thứ hoa quả đặc biệt để làm mỹ phẩm như nước hoa, kem thoa mặt…
Cách trang điểm của người Pygmy cũng vô cùng lạ lẫm, không theo một phong cách nào. Họ dùng lá vẽ lên khắp mặt những hình hoa văn sặc sỡ giống như loài thủy quái để trừ tà ma và đem lại may mắn.
Người ta cho rằng do sống trong rừng rậm - nơi có điều kiện ánh sáng thấp, thiếu vitamin D từ ánh sáng mặt trời nên người Pygmy bị hạn chế hấp thu canxi qua chế độ ăn uống. Thức ăn thiếu những chất cơ bản như canxi, iốt cũng dẫn tới việc chiều cao của người Pygmy khá khiêm tốn. Tuy nhiên, do sống trong rừng rậm nên họ được sở hữu gien giúp tăng cường hệ miễn dịch và không hề sợ các căn bệnh nhiễm trùng.
Điều đặc biệt là tuy thân thể nhỏ bé nhưng người Pygmy lại phát triển sinh lý rất sớm. Chỉ 8 tuổi là các bé gái, bé trai Pygmy đã có cơ thể phát triển của người trưởng thành và có thể kết hôn. Đến năm 9 tuổi, các bé trai, bé gái Pygmy đã có thể làm bố mẹ. Do đó mà so với tuổi trưởng thành của chúng ta thì người Pygmy đã lên chức ông bà. Tuổi thọ của họ thường chỉ dưới 40 mà thôi.
Người Pygmy sống thành nhóm gia đình với nhau như một bộ tộc nhỏ riêng lẻ, mỗi bộ tộc nhỏ có trên dưới 10 hộ gia đình. Nhà của người Pygmy ở châu Phi chỉ đơn giản là lùm cây với những cành cây đan kết cùng lá chuối, lá cọ, có đường kính hơn 2m và cao khoảng 1,2 m, có một lỗ nhỏ gần phía dưới để họ bò vào.
Các ngôi nhà tạm bợ này được dựng thành vòng tròn, nhà của tộc trưởng và người già ở giữa. 10 đến 12 lùm cây như vậy tạo thành một làng. Những lùm cây này chỉ mang tính tạm trú vì họ luôn di cư đến những khu vực khác nhau trong rừng.
Người Pygmy là một bộ tộc rất yêu rừng, họ tự nhận mình là “con cháu rừng xanh”, gọi rừng là “cha mẹ”. Họ chỉ nhặt cành cây khô về làm củi, dựng lều và tuyệt nhiên không bao giờ chặt phá rừng, kể cả bẻ một cành cây. Trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, người đàn ông sẽ làm công việc nặng nhọc và đi săn bắn, phụ nữ ở nhà nấu nướng trông coi nương rẫy và chăm sóc con cái. Việc giữ lửa cho căn bếp của người phụ nữ có vai trò vô cùng quan trọng, bởi theo họ, lửa bếp tắt là dấu hiệu báo trước của một cuộc sống lụi tàn, hủy diệt.
Mặc dù “thấp bé nhẹ cân” nhưng đàn ông bộ tộc Pygmy lại là những thợ săn táo bạo nhất, cũng là những cung thủ cực kỳ khéo léo với thính giác và thị giác vô cùng nhạy bén.
Dù con vật chuyển động cách xa hàng kilômét nhưng họ cũng có thể biết được đó là con gì, to hay nhỏ, giống đực hay giống cái. Những con chim ruồi đang bay hay con voi nặng vài tấn đều không phải là bài toán khó với những người Pygmy. Họ sẽ hạ gục con mồi chỉ bằng vài mũi tên tẩm thuốc mê.
Đàn ông Pygmy còn rất giỏi bào chế các loại thuốc độc. Vũ khí đi săn của họ nhờ thế trở nên rất lợi hại, đủ sức hạ gục những con thú lớn chỉ bằng một mũi tên. Nhiều thợ săn còn có kỹ thuật thu thập mật ong và các sản phẩm từ rừng khác.
Ngoài việc săn bắt các loài động vật để nuôi sống bản thân và gia đình, các đồ săn bắt được như xương voi, vỏ bọ cánh cứng, sừng linh dương... còn được họ tận dụng để làm đồ trang sức và làm lễ vật để các chàng trai đi hỏi vợ hay những cô gái mang về nhà chồng làm của hồi môn.
Người Pygmy rất thích ăn côn trùng, đặc biệt là kiến. Chỉ cần là loài côn trùng ăn được, họ liền chế biến thành món ăn yêu thích. Thực tế đã minh chứng, họ có cả công thức chế biến các món ăn côn trùng này.
Mặc dù có ngôn ngữ riêng nhưng người Pygmy lại không biết đến con số, chữ viết, không nắm được quy luật thời gian. Hiển nhiên, họ không bao giờ biết tuổi tác của mình.
Ngày nay, người Pygmy đang trên bờ tuyệt chủng bởi sự tàn phá rừng làm mất môi trường sống. Trong khi đó, họ không có giấy tờ tùy thân cũng như các chế độ chính sách xã hội, không được bảo vệ, chăm sóc y tế...