"Siêu nhân" ngáo đá

Theo PGS TS Cao Tiến Đức - Trưởng Bộ môn Tâm thần và Tâm lý Y học - Bệnh viện Quân y 103, những ảo giác do chứng loạn thần gây ra bởi ma túy đá cực kì chân thực lại chính là thứ ánh sáng chết chóc ám ảnh tâm trí kẻ "ngáo đá" suốt phần đời còn lại.

Giết con, dùng búa gõ vào đầu bạn...

Ma túy đá xuất hiện ở Việt Nam từ năm 2006 được dân chơi giới trẻ truyền tai nhau như một loại chất kích thích tạo cảm giác sảng khoái, mới mẻ nhưng lại không bị nghiện hoặc nếu "thèm" cũng không phải vật vã đau đớn như nghiện heroin. Nhưng cho đến nay, tác hại của ma túy đá đã khiến cho những kẻ phạm tội giết người man rợ, yêu râu xanh cuồng dâm, những kẻ thích thú trò chơi hành xác tăng lên đột biến.

Hiện tỉ lệ người sử dụng ma túy bào chế dạng tổng hợp (MTTH) như ketamin, ma túy "đá" (Methamphetanim), thuốc lắc (Ecstasy)… đang có chiều hướng gia tăng mạnh. Nếu như trước đây tỉ lệ nghiện MTTH chỉ khoảng 1% số người nghiện thì hiện nay con số này là khoảng 10%.

Theo thống kê của Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội, qua thực tế và số liệu nghiên cứu cho thấy có tới 72% người sử dụng ma túy tổng hợp là giới trẻ ở độ tuổi 18-30, độ tuổi trên 30 chiếm 26%, riêng độ tuổi dưới 18 ở mức 2% nhưng có xu hướng gia tăng.

Nguyễn Tiến Hiếu, 20 tuổi, ở phố Thọ Môn, Đình Bảng, Bắc Ninh giết chết bố đẻ của mình bằng nhiều nhát dao sau khi trèo cổng vào trong sân vì lý do ông Hoan, bố của Hiếu không chịu mở cửa cho con vào nhà trong tình trạng ngáo đá.

Đặng Tiến Dũng, 27 tuổi, ở Ô Chợ Dừa, Đống Đa vừa bị Tòa án nhân dân Hà Nội tuyên án chung thân về tội giết con riêng của vợ mới tròn 6 tháng tuổi trong khi đang phê ma túy đá.

Phiên tòa xét xử diễn ra, Dũng loanh quanh chối cãi, kể những câu chuyện đầu óc hắn ta tưởng tượng ra về cái chết của cháu bé khác xa so với kết quả điều tra và lời khai trước kia của hắn. Đứng trước vành móng ngựa vì hành động lấy điều khiển đánh vào đầu cháu bé 6 tháng tuổi vỡ hộp sọ, tên cha dượng vô nhân tính vừa lắc đầu vô thức vừa nghiến răng ken két đúng như vẻ mặt đặc trưng của người nghiện đá cứng cựa.

Hay trường hợp tên Lương Phúc Hưng ở Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh phê đá quên mất người đứng cạnh Hắn dùng búa nhắm vào đầu gõ liên tục đến tụ máu não, gãy cả ngón tay người bạn thân thiết của hắn từ thủa nhỏ, vì tưởng tượng ra bạn thân là kẻ lạ mặt muốn giết hại mình.

Ngáo đá bay lên mái nhà tự vẫn.

Tất cả những vụ án xảy ra gần đây đều do thủ phạm bị những ảo giác mà ma túy đá gây nên tác động xấu, mất kiểm soát hành vi, bộc lộ tính cách bạo lực, hung hãn và man rợ trái ngược hẳn với bản chất trước kia.

Theo nghiên cứu, chất methamphetamine có trong ma túy tổng hợp đi vào một phần của não, nơi làm phát sinh bệnh tâm thần phân liệt và làm bật nó lên như một ánh sáng chết chóc. Sau đó, nó nhanh chóng bị ngắt công tắc và ném người bệnh vào một hồ nước gần đó nên không ai có thể tắt đi được. Người nghiện "đập đá" có thể có các biểu hiện suy kiệt, mắc bệnh kết hợp, lú lẫn, hoang tưởng, cáu gắt, trầm cảm và loạn thần.

Dễ nhận thấy rằng đã "ngáo đá" là không cần ngủ, không cần ăn, không có một niềm vui gì ngoài ma túy đá. Gương mặt hầu như không còn biết thể hiện cảm xúc, không nói hoặc nói nhiều không dừng lại được.

Thế giới bóng tối của nghiện Meth là một nỗi buồn, một bí ẩn với những động cơ chạy trốn và nỗi cô đơn khủng khiếp khi một mình chống chọi với những ảo giác không có thật do loại ma túy này gây ra, để rồi khi đối mặt với những án phạt nặng nề, lúc thành tội phạm đối tượng "ngáo đá" cũng trở thành bệnh nhân tâm thần nặng, đau đớn tuổi trẻ sẽ kết thúc bằng ý muốn tự sát tột cùng.

Điều trị ngoại trú, khó cai đá thành công

Ma túy đá cũng khó từ bỏ như các loại chất gây nghiện khác như heroin, cần sa, hay cả rượu… Khoa Tâm thần và Tâm lý học - Bệnh viện Quân Y 103 tuy không phải là cơ sở dành cho đối tượng cai nghiện Meth nhưng là nơi đào tạo về chuyên môn Tâm thần, Tâm lý học cho các bác sĩ phụ trách cơ sở cai nghiện.

Thường xuyên kết hợp với các Trung tâm cai nghiện ở Hòa Bình, Bệnh viện Tâm thần Thường Tín và Bệnh viện Bắc Ninh để phục vụ cho việc điều trị cho các đối tượng nghiện ma túy đá. Một số bệnh nhân vào Bệnh viện 103 cấp cứu do các tổn thương tự gây ra trên cơ thể, sau đó mới phát hiện có sử dụng ma túy đá gây hoang tưởng mới được chuyển vào Khoa Tâm thần và Tâm lý học để điều trị.

Kể về một bệnh nhân đã từng điều trị từ những năm đầu tiên sau khi ma túy đá xuất hiện, PGS Cao Tiến Đức - Trưởng Bộ môn Tâm thần và Tâm lý y học, Bệnh viện 103 thở phào rằng khi chữa trị kịp thời cho bệnh nhân này trước khi anh ta bộc lộ hành vi tồi tệ hơn việc tự cào cấu, hành xác bản thân.

Nam thanh niên ngáo đá trong xe ôtô.

Không tiện nêu tên vì anh ta là con của một gia đình danh giá, công việc và học thức dường như là vỏ bọc vững chắc cho cuộc sống sa đọa của chàng thanh niên trẻ này. Không cho bác sĩ biết mình có sử dụng ma túy đá, ban đầu bác sĩ Đức dự đoán bệnh nhân mắc bệnh tâm thần phân liệt dựa trên những triệu chứng như ảo giác, mệt mỏi, lo sợ, không ăn uống, ảo thanh, luôn hốt hoảng lo sợ có người thủ tiêu mình…

Suốt quá trình điều trị bệnh nhân vừa dùng thuốc của bác sĩ, vừa tiếp tục sử dụng ma túy đá. Sau khi dùng thuốc chữa tâm thần phân liệt bệnh nhân ăn ngủ lại được nhưng các ảo giác lại tăng lên nhiều hơn, bác sĩ Đức nghi ngờ anh ta sử dụng các chất kích thích, hỏi ra mới biết người thanh niên này chơi ma túy đá đã được gần một năm.

Những kẻ "ngáo đá" có thể bột phát hành vi xấu bất cứ lúc nào, vào bất cứ thời điểm nào dù chỉ mới một lần sử dụng ma túy đá. Bị ảo giác bệnh nhân có thể lao vào đồ sát người xung quanh vô cớ, nặng nề nhất là nung nấu ý định tự sát. Điều trị cho những đối tượng này cũng thực sự là một sự dũng cảm và kiên quyết của các bác sĩ chuyên môn tâm thần.

Đại tá - PGS Cao Tiến Đức cho biết, ma túy đá (Meth) nhanh chóng chiếm đoạt thể xác con người, làm cho tàn tạ, rồi lấy đi cả tâm hồn họ. Anh thanh niên trẻ tuổi kia cũng từng có ý nghĩ đến việc tự sát, sau thời gian điều trị thành công, trở lại với cuộc sống bình thường. Nhưng bác sĩ Đức khẳng định khi đã có tổn thương đến thần kinh, các triệu chứng có thể bùng phát lại, gây ra rối loạn. Điều trị cho các bệnh nhân bị tâm thần do ma túy đá gây nên lại là một quá trình phức tạp khác sau khi cắt cơn cho họ.

Hiện nay, các trung tâm cai nghiện cho đối tượng nghiện ma túy đá ngày một đông, chưa có thuốc đặc trị cho nghiện Meth cho nên quá trình điều trị đang gặp rất nhiều khó khăn. Cũng có nhiều công trình nghiên cứu các phương pháp cai nghiện ma túy đá từ đông y đến tây y, hoặc đông tây y kết hợp nhưng theo lời khuyên của PGS - TS Cao Tiến Đức thì hiệu quả nhất vẫn là phương pháp Tây y uống thuốc theo đơn, kết hợp với điều trị tâm lý bằng cách tư vấn điều trị nghiện từ bác sĩ có kinh nghiệm ở các cơ sở được cấp phép cai nghiện ma túy.

Để cắt cơn cho con nghiện ma túy đá là không khó nhưng vấn đề ở chỗ là bệnh nhân có bị tái nghiện hay không mới là quan trọng, trong khi không thể nhanh chóng cai nghiện hết cho các đối tượng mê đá ngày một tăng, thực trạng các trung tâm cai nghiệm lại thiếu cả que thử xét nghiệm.

Đại tá - PGS TS Cao Tiến Đức. Là một trong những Thầy thuốc Ưu tú về chuyên ngành Tâm thần và Tâm lý y học, Đại tá-PGS - TS Cao Tiến Đức cho biết tất cả những bệnh lý về tâm thần, dù bất cứ từ nguyên nhân gì nếu không điều trị kịp thời sẽ để lại hậu quả rất nghiêm trọng, có thể dẫn đến cái chết. Điều trị cho bệnh nhân tâm thần, bác sĩ lại càng phải kiên trì, kiên định với công việc chữa bệnh của mình. Đối với các bệnh về tâm thần, nếu bỏ sót một triệu chứng, không có quá trình theo dõi, điều chỉnh thuốc và không quan tâm, tâm lý với ngay cả thói quen, tính cách của bệnh nhân sẽ dẫn đến việc chẩn đoán sai bệnh, điều trị không có hiệu quả làm cho người bệnh lại càng nặng thêm. Các bệnh về tâm thần thường không thể hiện rõ ràng các dấu hiệu qua chỉ số xét nghiệm mà do những thông tin, biểu hiện, triệu chứng mà bác sĩ thu thập được từ bệnh nhân. Hiện nay rất nhiều người mắc bệnh trầm cảm do nhiều nguyên nhân, mặc dù khi đi khám ở các nơi bác sĩ không chẩn đoán được bệnh. Đã có rất nhiều trường hợp các bệnh nhân trầm cảm không ăn, không ngủ, suy nhược đến nỗi cơ thể không tiếp nhận bất cứ một thứ gì ăn vào đã được PGS - TS Cao Tiến Đức cứu sống nhờ chẩn đoán đúng bệnh trầm cảm.