Bỉ - Italia và duyên nợ của hai chàng HLV cùng tên Roberto

• Đội tuyển Bỉ chịu tổn thất lớn về lực lượng
• Đội tuyển Bỉ nhận trái đắng từ lối đá phòng ngự phản công
• Đội tuyển Italia đứng trước nguy cơ vắng mặt tại World Cup

Tên giống, người khác

"Lạn Tương Như, Tư Mã Tương Như, danh tương như, thực bất tương như" (Lạn Tương Như, Tư Mã Tương Như, tên như nhau, thực chất chẳng như nhau). Một vế đối được ghi trong lịch sử Việt Nam tình cờ lại vận vào sự nghiệp huấn luyện của 2 vị thuyền trưởng cùng mang tên Roberto tại EURO năm nay. Martinez và Mancini có cùng tên riêng, nhưng sự nghiệp cầu thủ lẫn huấn luyện của họ lại hoàn toàn trái ngược.

Ngã rẽ định mệnh của cả hai đến vào 8 năm trước. Ngày 11/5/2013, Wigan của Roberto Martinez đối đầu Man City do Roberto Mancini dẫn dắt. Xét về thực lực, Man City đương nhiên được đánh giá cao hơn hẳn Wigan. Họ vừa lên ngôi vô địch Premier League 1 năm trước đó và chỉ chịu đứng sau M.U của Sir Alex ở mùa giải 2012/2013. Phía bên kia là một Wigan vừa phải xuống hạng.

Nhưng trong một trận đấu cúp, mọi thứ thường diễn ra bất chấp quy luật thông thường. Hai đội thi đấu ngang ngửa nhau cả về những chỉ số lẫn thế trận thực tế trên sân. Man City chỉ cầm bóng 52% so với 48% của Wigan. Man City sút 15 quả, Wigan cũng sút 15 quả. Các học trò của HLV Mancini thậm chí còn tỏ ra thất thế trước đối phương ở những tình huống đấu tay đôi, khi họ phạm lỗi và nhận thẻ nhiều hơn.

Tái ngộ Martinez ở EURO 2021 là cơ hội để Mancini khôi phục thanh danh.

Tại sao một đội bóng không thể trụ lại Premier League lại thi đấu quật khởi đến vậy trước một ứng cử viên vô địch? Giống như một ngọn lửa thường rực cháy mạnh mẽ nhất mỗi khi sắp lụi tàn, các cầu thủ Wigan hiểu họ không có nhiều cơ hội trở lại Premier League vì tình hình tài chính không cho phép. Vì thế, họ chơi một trận chết bỏ với Man City để rời Premier League với vị thế ngẩng cao đầu.

Những ngôi sao triệu đô của Man City không chỉ bế tắc trong việc khoan thủng mảnh lưới Wigan, mà còn bị đối phương làm cho khốn đốn với những tình huống phản công. Thế trận giằng co kéo dài đến tận những phút cuối hiệp 2 thì đột biến xảy ra: Pablo Zabaleta bị truất quyền thi đấu. Man City bỗng chốc trở thành đội yếu thế và để đối phương dồn ép trong những phút cuối cùng.

Ác mộng của Mancini đến vào phút 90+1. Ben Watson, người vừa vào sân ít phút trước đó, đánh bại Jack Rodwell trong một pha không chiến để đánh đầu tung lưới Joe Hart. Mancini vội vã thay Dzeko vào sân thay Barry để tìm kiếm bàn gỡ, nhưng 2 phút quá ít ỏi không thể khiến ông thay đổi cục diện trận đấu. Kẻ xuống hạng Wigan bất ngờ nẫng cúp FA ngay trước mũi đại gia Man City.

2 chàng Roberto, 2 con đường

Đó thực sự là một nốt trầm trong sự nghiệp đầy vinh quang của Mancini. Là một trong những tiền đạo xuất sắc nhất ĐT Italia thời còn thi đấu, Mancini sở hữu lối đá hào hoa và thông minh bậc nhất. Những năm đầu chuyển sang công tác huấn luyện, ông cũng giành vinh quang nhanh chóng cùng Fiorentina, Lazio, Inter và cả Man City. Tuy nhiên mọi thứ đã thay đổi kể từ ngày ông bị Martinez đánh bại ở FA Cup.

Trận thua muối mặt đó là thời khắc chứng kiến sự sụp đổ của Mancini. 2 ngày sau khi nhận thất bại ở chung kết FA Cup, ông chính thức mất việc. Từ đó đến nay Mancini lang bạt khắp châu Âu, từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Italia, sang cả Nga làm việc trước khi trở lại dẫn dắt ĐT Italia. Những gì ông giành được trong 8 năm qua gần như chỉ là con số không tròn trĩnh. Chiếc ghế HLV trưởng ĐT Italia thực sự đã cứu rỗi sự nghiệp tưởng chừng xuống dốc không phanh của Mancini.

So với một danh thủ như Mancini, sự nghiệp cầu thủ của Martinez chẳng có gì đáng nói. Ông khởi đầu ở Tây Ban Nha trong màu áo Zaragoza, nhưng chỉ thi đấu đúng 1 trận ở La Liga trước khi trôi dạt xuống các CLB hạng dưới ở Tây Ban Nha và Anh. Đời cầu thủ của Martinez khép lại mà chẳng mấy ai để tâm. Đội bóng ông thi đấu cuối cùng trước khi giải nghệ là CLB vô danh Chester City ở giải hạng 5 nước Anh.

Thi đấu làng nhàng, bắt đầu huấn luyện cũng làng nhàng, nhưng chức vô địch FA Cup cùng Wigan đã giúp Martinez bước ra ánh sáng. Cho đến nay, đó là danh hiệu duy nhất Martinez giành được trên cương vị HLV nếu không tính đến chức vô địch... giải hạng Ba nước Anh cùng Swansea mùa giải 2007/2008. Nhưng đôi lúc trong cuộc sống, chỉ một là đủ. Chưa đầy một tháng sau khi nâng cúp cùng Wigan, Martinez trở thành HLV trưởng Everton.

Thành tích của Martinez của Wigan cũng chẳng mấy nổi bật. Ông được các ông chủ duyệt chi nhiều hơn hẳn so với thời David Moyes làm HLV trưởng, những thành tích gần như không khá khẩm hơn. Martinez bị Everton sa thải tháng 5-2016 vì thành tích yếu kém ở đấu trường quốc nội, nhưng chỉ chưa đầy 3 tháng sau, ông bất ngờ trở thành HLV trưởng ĐT Bỉ.

Thời tới cản không kịp. Sở hữu thế hệ vàng của bóng đá Bỉ với những ngôi sao trải đều các tuyến như thủ môn Courtois, trung vệ Alderweireld, tiền vệ De Bruyne, nhạc trưởng Hazard, tiền đạo Lukaku,... Martinez tiến băng băng ở những giải đấu lớn. Dàn cầu thủ hùng hậu đó đứng thứ 3 ở World Cup 2018 và tiếp tục tiến sâu tại EURO năm nay.

Thật khó lý giải thành công và dấu ấn cá nhân của Martinez ở ĐT Bỉ, nhưng sự thực là ông vẫn băng băng tiến bước. Cuộc đời Martinez đã thay đổi kể từ ngày ông đánh bại Mancini 8 năm về trước, và định mệnh một lần nữa lại đưa hai người họ đối đầu nhau. Mancini dĩ nhiên muốn phục thù để lấy lại thanh danh, nhưng thật khó cho ông khi bên kia chiến tuyến là một đối thủ kỵ giơ.

Cầu thủ một đằng, huấn luyện viên một nẻo Mancini thời còn thi đấu là một tiền đạo, nhưng khi trở thành HLV, ông lại ưu tiên xây dựng đội bóng từ hàng phòng ngự. Lúc dẫn dắt Man City, Mancini từng thẳng thừng chia sẻ ông thích giành chiến thắng với tỷ số 1-0 tẻ nhạt. "Đội bóng giành danh hiệu là đội bóng thủng lưới ít nhất, và tôi sẵn sàng vô địch bằng những chiến thắng nhàm chán", ông nói. Italia của Mancini có thể tấn công khởi sắc tại EURO 2021, nhưng trên thực tế họ vẫn phòng ngự rất chắc chắn, tiêu biểu là thành tích giữ sạch lưới ở vòng bảng. Về phần Martinez, ông xuất thân là tiền vệ phòng ngự nhưng lại thích lối đá tấn công, kiểm soát bóng. Trong một bài phỏng vấn lúc mới bắt đầu sự nghiệp huấn luyện, Martinez từng bày tỏ lòng ngưỡng mộ triết lý của HLV Johan Cruyff. Đó là lý do ngay từ khi dẫn dắt các đội bóng yếu như Swansea và Wigan, Martinez sẵn sàng yêu cầu học trò thi đấu kiểm soát bóng trước những đội cửa trên để chủ động chiếm lợi thế.

*Trước thềm trận quyết chiến với ĐT Anh, HLV Shevchenko nói ông hy vọng những CĐV Italia sẽ đến sân cổ vũ cho Ukraine. Thời còn thi đấu tại Italia trong màu áo Milan, Sheva là một trong những tiền đạo đáng sợ bậc nhất Serie. Ông thi đấu 322 trận, ghi 175 bàn trong 8 mùa giải. *Kevin De Bruyne và Eden Hazard vẫn vắng mặt trong buổi tập mới nhất của ĐT Bỉ trước thềm trận đấu gặp Italia. Trong trường hợp tung họ vào sân, HLV Martinez nhiều khả năng sẽ phải tính đến phương án yêu cầu 2 cậu học trò tiêm thuốc giảm đau. Cả hai đều gặp chấn thương ở trận gặp Bồ Đào Nha. *Giorgio Chiellini đã trở lại tập luyện cùng ĐT Italia và có thể ra sân đá chính trận gặp Bỉ. Trung vệ 37 tuổi gặp chấn thương ở chiến thắng 3-0 trước Thụy Sĩ ở vòng bảng. Từ đó đến nay, anh không có tên trong danh sách đăng ký thi đấu của HLV Mancini. *Trước tình hình dịch bệnh COVID-19 bùng phát trở lại ở Anh, Italia đã cấm CĐV ở đảo quốc sương mù đến Rome cổ vũ đội tuyển. Những người cố tình bỏ qua các biện pháp phòng dịch để đến Italia cổ vũ Tam Sư có thể bị phạt đến 2.500 bảng Anh cùng yêu cầu lao động công ích.