Tây Ban Nha vô địch và nỗi buồn của bóng đá châu Âu

Nếu không xem 90 phút chung kết Euro, mà chỉ vô tình nhìn những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt của Balotelli sau đó, hẳn người ta sẽ nghĩ Italia đã thua một cách tức tưởi, thua trong đau đớn. Nhưng nếu xem đủ 90 phút, thậm chí chỉ cần 45 phút đầu tiên, thì cái cảm giác Italia thua rõ ràng, thua tâm phục khẩu phục là điều không có gì phải bàn cãi.

Ở một trận chung kết mà một bên thắng rõ và một bên thua rõ như thế, ở một trận đấu mà nhà vô địch Euro 2008 dù đã yếu hơn rất nhiều so với chính mình nhưng vẫn có thể tiếp tục lên ngôi, thì câu hỏi đặt ra là: Bóng đá châu Âu nên vui hay buồn?

Công bằng mà nói, 90 phút chung kết có thể đã không chênh lệch như thế nếu Italia không để thua bàn, từ đó vỡ luôn ý tưởng chơi bóng chỉ sau hơn chục phút bóng lăn. Và trận đấu ấy, các học trò của Prandelli có thể cũng đã tạo ra được một sự kháng cự mạnh mẽ hơn (để ít nhất cũng không phải vào lưới nhặt bóng tới 4 lần) nếu họ không mất Motta vì chấn thương trong bối cảnh đã hết quyền thay người, đồng nghĩa với việc phải đá ít hơn đối thủ 1 người trong gần nửa cuối hiệp 2.

Cầu thủ Tây Ban Nha hạnh phúc với chức vô địch Euro lần thứ 2 liên tiếp.

Nhưng đã “nếu” như thế thì cũng phải “nếu” thêm rằng: Nếu đội hình Italia dày dặn như đội hình của Tây Ban Nha, nếu HLV Prandelli  cũng có nhiều phương án tiếp cận trận đấu và cả những phương án thay thế nhân sự như HLV Del Bosque của Tây Ban Nha, thì những khó khăn mà họ đối diện đã không ập đến. Và như thế sự thực vẫn là sự thực: Tây Ban Nha mạnh hơn, đẳng cấp hơn, xứng đáng vô địch hơn, như thừa nhận của chính thủ thành Buffon sau đó.

Đường vào chung kết của Tây Ban Nha năm nay kể ra cũng đã có những sự gập ghềnh nhất định. Đó là sự gập ghềnh trong trận đấu cuối cùng tại vòng bảng trước Croatia và trận bán kết một mất một còn với Bồ Đào Nha. Cả hai trận đấu ấy, đối phương đều đổ kín người trên phần sân nhà, và khi cầu thủ Tây Ban Nha có bóng đều lập tức áp sát, “đá máu”, đá mạnh, đá rát chân. Lối chơi ấy khiến cho thứ bóng đá tiqui – taca giàu chất kĩ thuật của Tây Ban Nha bị tê liệt, và khiến cho tâm lý của phần lớn các cầu thủ Tây Ban Nha đều ít ảnh hưởng rất nhiều. Nhưng rốt cuộc thì cả hai trận đấu ấy, Tây Ban Nha đều thắng, hoặc từ những khoảnh khắc lóe sáng cá nhân (trận gặp Croatia) hoặc từ những loạt sút luân lưu đòi hỏi sự cao cường về bản lĩnh (trận gặp Bồ Đào Nha).

Điều này chứng tỏ rằng một đẳng cấp vững vàng, cộng với sự ủng hộ của chút ít may mắn, rốt cuộc vẫn giúp Tây Ban Nha thoát khỏi những trận địa nhiều cạm bẫy.

Năm 2008, khi lên đỉnh vàng châu Âu, và cả năm 2010, khi lên đỉnh vàng thế giới, Tây Ban Nha đều không phải đối diện với những cạm bẫy như thế. Lý do là thời gian ấy dàn cầu thủ kĩ thuật của Tây Ban Nha như Xavi, Iniesta, Torres… đang ở vào thời kỳ sung sức nhất của sự nghiệp.

Thời gian ấy họ cũng có sự góp mặt của một thủ lĩnh Puyol vững vàng ở hàng hậu vệ cùng một “chúa nhẫn” Villa sắc sảo nơi tuyến đầu hàng công. Đến Euro năm nay, các học trò của Del Bosque đã già hơn, đã yếu hơn và đã mất đi cả hai quân bài quan trọng ấy. Một đội bóng đã yếu đi rất nhiều so với chính bản thân mình, nhưng rốt cuộc vẫn tiếp tục lên ngôi (cho dù lần lên ngôi này nhọc nhằn hơn lần trước) – đấy là một tin hiệu đáng mừng hay đáng lo?

Và cầu thủ Italia với nỗi buồn bại tướng.

Với riêng bóng đá Tây Ban Nha, đó rõ ràng là một tín hiệu đáng mừng. Vì nó cho thấy đẳng cấp của nền bóng đá này và đẳng cấp của các nền bóng đá còn lại đã tồn tại một sự chênh lệch không thể phủ nhận. Nhưng với sự phát triển nói chung của bóng đá châu Âu thì đấy lại là một tín hiệu đáng lo. Lo không chỉ vì nếu Tây Ban Nha cứ hết vô địch giải này tới giải khác, thì sự nhàm chán sẽ xuất hiện, mà còn vì rốt cuộc là sau 4 năm, bóng đá châu Âu vẫn không thể sản sinh ra những con người mới, những nhân tố mới, những vũ khí mới để lật đổ một thế lực cũ vốn đã yếu đi rất nhiều.

Mà nói về cái mới thì rõ ràng là Euro năm nay không cho thấy những giá trị mới mẻ nào. Vẫn là sự thắng thế của đội hình chiến thuật 4-2-3-1, vẫn là sự nổi bật của những cái tên cũ rích như Ronaldo, Pirlo, Rooney, Xavi hay Torres… Nếu cố phải tìm ra một thứ giá trị tạm gọi là mới thì có chăng đấy là Balotelli, nhưng trận thua toàn diện của Italia trong 90 phút chung kết cùng những giọt nước mắt nghẹn đắng của chính Balotelli sau đó đã nói lên tất cả. Nó nói rằng Balotelli vẫn phải cần thêm rất, rất nhiều thời gian để hoàn thiện chính bản thân mình.

Trước trận chung kết Euro năm nay, đã có rất nhiều người, trong đó có người viết bài này kỳ vọng về một cuộc lật đổ của Italia trước Tây Ban Nha. Nhưng rốt cuộc là không có cuộc lật đổ nào hết. Để rồi bây giờ, khi Euro chính thức khép lại, thì câu hỏi: “Ai, đội bóng nào có thể lật đổ Tây Ban Nha?” vốn đã nhức nhối vang lên 4 năm về trước rốt cuộc lại vang thêm một lần nữa, thậm chí có thể là nhiều lần nữa.     

Hết Euro rồi, chắc chắn người Tây Ban Nha sẽ rất vui, nhưng phần còn lại của châu Âu sẽ rất buồn…