5 triệu hộ kinh doanh nộp thuế gần 8,7 nghìn tỷ đồng liệu có đúng "thực lực"?
Hiện cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, tuy nhiên số thu ngân sách nhà nước từ khu vực này được đánh giá chưa tương xứng với tiềm năng.
Thông tin về tình hình kết quả quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Cục Thuế cho biết, đến nay số lượng hộ, cá nhân kinh doanh đã nộp tờ khai bao gồm 1.975.373 hộ nộp thuế theo hình thức khoán; 6.142 hộ nộp thuế theo hình thức kê khai. Số lượng hộ, cá nhân kinh doanh được đưa thêm vào quản lý thông qua triển khai bản đồ số hộ kinh doanh là 61.329 hộ.
Mức thuế khoán bình quân tháng 3/2025 là 672,3 nghìn đồng/tháng/hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán; số thuế bình quân theo phương pháp kê khai tháng 3/2025 là 4,6 triệu đồng/tháng/hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế. Lũy kế tổng thu ngân sách nhà nước từ hộ, cá nhân kinh doanh 3 tháng đầu năm 2025 ước đạt 8.695 tỷ đồng, đạt 27,2% so với nhiệm vụ thu, bằng 25,7% so với cùng kỳ năm 2024 thực hiện.
Theo đánh giá của Cục Thuế, tỷ trọng thu từ hộ, cá nhân kinh doanh 3 tháng đầu năm 2025 so với các năm gần đây giữ nhịp ổn định, chưa xuất hiện sự đột biến. Cụ thể, 3 tháng đầu năm 2022 thu đạt 22,3%; năm 2023 thu đạt 29,1%; năm 2024 thu đạt 26,7%; 3 tháng đầu năm 2025 thu đạt 27,2% nhiệm vụ thu cả năm.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Cục Thuế, số nộp ngân sách nhà nước từ hộ, cá nhân kinh doanh chưa tương xứng với tiềm năng, chỉ chiếm 1,5 - 2% tổng thu ngân sách do cơ quan thuế quản lý. Hiện nay, trên nguyên tắc “người nộp thuế tự khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm”, tuy nhiên, người đại diện pháp luật doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh, đại diện hộ kinh doanh chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng trong việc chấp hành pháp luật thuế và hóa đơn. Nghiêm trọng hơn là tình trạng doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh có hoạt động phát sinh doanh thu nhưng không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn nhưng không kê khai, không nộp thuế hoặc kê khai nhưng không đầy đủ hoặc đã khai thuế nhưng không nộp thuế…, dẫn đến còn thất thu thuế ở khu vực kinh doanh này.
Được biết theo quy định, trường hợp hộ kinh doanh thuộc đối tượng đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, nhưng không đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng đối với hành vi lập sai loại hóa đơn theo quy định của pháp luật về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ (quy định tại điểm d khoản 4 Điều 24 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP); phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định (quy định khoản 5 Điều 24 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP).