Chưa thể giảm giá thịt lợn - vì sao?

• Không để điều hành giá thịt lợn bằng mệnh lệnh hành chính
• Tìm giải pháp bình ổn giá thịt lợn
• Giá thịt lợn vẫn ngoài vòng kiểm soát

Ông Sáu cho biết, dù biết giá lợn hơi tăng cao và giữ mức ổn định nhiều tháng qua nhưng gia đình vẫn không thể tái đàn lợn nhiều như trước đây vì giá lợn giống quá cao, trung bình khoảng 3,5 triệu đồng/con, cao gấp 3 lần so với giá lợn giống trước đây. Với giá này, hộ ông Sáu không thể có đủ tài sản thế chấp để vay ngân hàng. Hơn nữa sau khi đã bị thiệt hại quá nặng nề vì dịch tả lợn châu Phi, giờ gia đình ông cũng không dám mạo hiểm đánh cược cả vốn liếng vào việc tái đàn khi vẫn sợ dịch bệnh tái phát trở lại. 

Tương tự, dù đã từng được xếp vào diện hộ chăn nuôi quy mô lớn, thì bà Nguyễn Thị Hoa ở huyện Trảng Bom cũng chỉ tái đàn được một nửa so với trước khi có dịch tả lợn châu Phi xuất hiện. Nguyên nhân chính ngoài việc con giống khan hiếm và giá cao thì kể từ khi Đồng Nai công bố hết dịch tả lợn châu Phi, việc kiểm tra giám sát quá trình tái đàn của những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ như bà Hoa được các ngành chức năng kiểm tra rất khắt khe, từ khâu đảm bảo công tác an toàn sinh học lẫn môi trường trong chăn nuôi.

Dù đã giảm khoảng 4 ngàn đồng/kg, so với nửa đầu tháng 8, nhưng giá lợn hơi xuất bán từ các hộ nuôi tại Đồng Nai đầu tháng 9 vẫn xoay quanh mức 80 ngàn đồng/kg. Đây là mức giá không như mong đợi của Chính phủ đặt ra trong việc kéo giảm giá thịt lợn để góp phần kìm chế tăng chỉ số giá tiêu dùng. 

Đã vậy, theo nhận định của Hiệp Hội chăn nuôi Đồng Nai, đây chỉ là giảm giá tạm thời trong thời gian ngắn do thời điểm này trùng với tháng 7 âm lịch, nhiều người dân ăn chay nên thị trường tiêu thụ thịt lợn giảm chút ít so với các tháng khác. Với giá này người nông dân có lãi mỗi con lợn thịt xuất chuồng khoảng 2 đến 3 triệu đồng. 

Nông dân chăn nuôi lợn nhỏ lẻ tại Đồng Nai chỉ còn chiếm khoảng 15% tổng đàn, còn lại là các trang trại lớn và các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư chăn nuôi theo hình thức khép kín từ con giống, thức ăn đến đầu ra của sản phẩm. Hiện các doanh nghiệp này cũng đang nỗ lực khôi phục lại tổng đàn lợn. Một số doanh nghiệp thậm chí vừa nhập lợn giống và lợn thịt từ ngước ngoài về để bổ sung nguồn cung của DN. 

Theo lãnh đạo Công ty CP chăn nuôi C.P Việt Nam ở Khu công nghiệp Biên Hòa 2, đến nay cơ bản công ty đã khôi phục được đàn lợn sau dịch. Đây là một trong những doanh nghiệp có quy mô tổng đàn lợn lớn nhất của Đồng Nai, song nguồn lợn giống từ công ty này cung cấp ra thị trường vẫn còn khá khiêm tốn.

Việc tái đàn ở Đồng Nai đã cơ bản phục hồi, bởi so với trước thời điểm có dịch, tổng đàn lợn ở Đồng Nai đạt gần 2,5 triệu con, nên thời điểm này Đồng Nai tiếp tục cung cấp ra thị trường hơn 7.000 con lợn thịt. Trong đó thị trường TP Hồ  Chí Minh chiếm với số lượng khoảng 5.000 con.

Ông Huỳnh Thành Vinh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đồng Nai cho rằng, thực tế với mức giá hiện tại, cả nhiều người chăn nuôi nhỏ lẻ ở Đồng Nai lẫn người tiêu dùng đều bị thiệt hại. 

Ông Vinh lí giải, khi giá cao như hiện tại người chăn nuôi nhỏ lẻ vừa thiếu vốn đầu tư vừa bị không chế tái đàn vì không đảm bảo các điều kiện về an toàn sinh học và môi trường. Do đó chỉ có một số ít hộ chăn nuôi sống được với nghề nuôi lợn còn lại là thiệt hại nặng không thể phục hồi sau dịch. Trong khi đó hơn 85% số lợn đang có thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài và trang trại lớn nên việc định giá từ lợn hơi cho đến giá thịt lợn trên thị trường vẫn chủ yếu do các doanh nghiệp nắm quyền chi phối tự “làm giá”, nhất là các doanh nghiệp chăn nuôi khép kín từ khâu sản xuất thức ăn, nguồn giống đến số lợn thịt và đầu mối tiêu thụ.

Khi bị người tiêu dùng và các cơ quan chức năng đặt vấn đề về giá thịt lợn vẫn ở mức cao từ 120 đến trên 200 ngàn đồng/kg thì đa số các chủ trang trại lớn lẫn doanh nghiệp chăn nuôi đều “đẩy” cho khâu trung gian. Nhưng thực chất khâu trung gian cũng do chính các trang trại và doanh nghiệp này thực hiện. Còn theo ông Huỳnh Thành Vinh, thì hiện Đồng Nai vẫn chưa có giải pháp nào để kiểm soát giá heo của các doanh nghiệp.