Quản lý vận tải khách: Vẫn “chông chênh” vì quy định còn nhiều bất cập

• Nhịều tranh cãi xung quanh dự thảo sửa đổi Nghị định 86
• Đề xuất biện pháp thiết lập trật tự an toàn, an ninh trong hoạt động vận tải khách
• Siết chặt hoạt động vận tải khách liên tỉnh tại Hà Nội

Tại buổi toạ đàm Đổi mới kinh doanh vận tải khách được tổ chức chiều 2-6, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ đã thẳng thắn: "Chúng ta phải thừa nhận, nhiều khi sự phát triển của xã hội nhanh hơn các quy định tại các văn bản pháp luật”.

Xe chở khách 50 chỗ sẽ có 50 hợp đồng là bất hợp lý

Là đơn vị chủ trì xây dựng dự thảo sửa đổi Nghị định 86, ông Trần Bảo Ngọc – Vụ trưởng Vụ Vận tải cho hay, mục tiêu sửa đổi là nhằm tạo ra môi trường kinh doanh vận tải minh bạch và thuận lợi, rạch ròi từng loại hình và tuân thủ các quy định của pháp luật. Về xe dù bến cóc, dù đã có nhiều chế tài, song thực tế lĩnh vực này cho thấy cần bổ sung quy định để quản lý chặt hơn nữa.

Hiện nay, xe chạy tuyến cố định có hiện tượng lách quy định bằng cách trên xe in sẵn nhiều hợp đồng, khi hành khách lên xe sẽ ghi tên của người đó vào. Vì vậy, Nghị định sửa đổi có bổ sung quy định hợp đồng vận tải phải được ký kết trước khi thực hiện vận chuyển hành khách.

Đối với mỗi chuyến xe, đơn vị kinh doanh vận tải chỉ được ký kết 1 hợp đồng. Bởi nếu như trên một xe 50 chỗ có 50 hợp đồng thì xe ấy khác gì xe tuyến cố định bán vé. Điều này không phù hợp. Vì vậy, trong Thông tư mới sẽ làm rõ hơn xe hợp đồng là xe có một hợp đồng, để tránh hiện tượng lách luật, dẫn đến tình trạng 1 xe có tới 50 hợp đồng.

Đối với xe hợp đồng từ 8 chỗ trở lên, trước khi thực hiện hợp đồng phải có thông tin đến Sở GTVT về hợp đồng. Việc này rất đơn giản cho nhà xe và cung cấp cho cơ quan quản lý nhiều thông tin, đảm bảo rằng xe không chạy trá hình.

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Văn Thanh – Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam phát biểu: “Tôi đồng tình với ý kiến anh Trần Bảo Ngọc, trong Thông tư đã làm rõ hơn xe hợp đồng là xe có một hợp đồng. Nếu chúng ta không cương quyết thì sẽ có hiện tượng lách luật”.

Tuy nhiên, là người có kinh nghiệm quản lý cũng như nhiều năm làm ở Hiệp hội Vận tải ôtô, ông Thanh cho rằng: “Chúng ta đang có 5 loại hình vận tải khách rồi mà chẻ ra thì nó phức tạp, nhưng nếu gộp vào thì cũng có vấn đề. Theo tôi càng đơn giản bao nhiêu thì càng dễ quản lý, thanh tra kiểm tra và thực thi bấy nhiêu. Hiện nay đã phát sinh ra nhiều hình thức xe hợp đồng trá hình, xe hợp đồng du lịch nhưng chạy như tuyến cố định, nay còn thêm Limousine rồi Uber nữa, cũng chạy như tuyến cố định. Yêu cầu của người dân ngày càng cao, người ta không chấp nhận vào bến xe mua vé, nhưng tôi phản đối việc người dân đứng dọc đường bắt xe. Ai phản ánh nhồi khách, bắt khách, tôi hỏi ngay: “Vậy anh có vào bến mua vé không?”.

Cần tìm ra hướng những loại hình vận tải nào phục vụ được hành khách ngày một tốt hơn, thuận tiện hơn, văn minh hơn thì tạo điều kiện cho nó phát triển. Phải làm như thế mới giải quyết được tận gốc xe trá hình, ông Thanh thẳng thắn.

Áp dụng công nghệ để xử lý xe khách trá hình

Liên quan tới giám sát xe hợp đồng, bà Phan Thị Thu Hiền, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam bày tỏ: “Quan điểm của chúng tôi muốn nêu trong dự thảo thay thế Nghị định, quy định quản lý xe hợp đồng trên cơ sở giám sát hành trình.

Trong thời gian tới, Tổng cục Đường bộ Việt Nam sẽ xây dựng phần mềm để đối chứng với dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, làm cơ sở đưa ra chế tài xử phạt”. “Cố gắng thực hiện theo phương thức xử phạt nguội bởi lực lượng thanh, kiểm tra có hạn. Ngoài thiết bị giám sát hành trình là công cụ giám sát xử lý vi phạm, còn có hệ thống camera giám sát vi phạm trên các tuyến đường, thực hiện nghiêm ngặt việc cân kiểm soát tải trọng cố định…

Đấy là những nỗ lực hướng tới việc xử lý vi phạm công khai, minh bạch”. Ông Nguyễn Trí Dũng – Tổng giám đốc Công ty cổ phần xe khách Phương Trang (FUTA Bus Lines) chia sẻ,để tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp, cần áp dụng công nghệ để kiểm tra giám sát các doanh nghiệp, đảm bảo nộp thuế đầy đủ và phục vụ hành khách tốt hơn.

Trước các ý kiến tại buổi toạ đàm, Thứ trưởng Lê Đình Thọ kết luận: “Loại hình nào cũng vậy, kể cả taxi hay xe buýt… mục đích cuối cùng đều để phục vụ và đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân. Khi quản lý một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vận tải, nhất là vận tải hành khách, ngoài kinh doanh, hạ tầng, phương tiện, chất lượng dịch vụ còn vấn đề trách nhiệm, nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước. Lâu nay, việc quản lý tài chính giữa taxi truyền thống và Uber, Grab chính là vấn đề quản lý về trách nhiệm đóng góp cho nhà nước. Vấn đề này còn mập mờ gây tranh cãi. Tới đây, chúng tôi đang tính tới việc phối hợp với Bộ Tài chính để quản lý hiệu quả hơn. Không chỉ Uber, Grab mà tất cả loại xe ứng dụng công nghệ đều phải đăng ký kinh doanh. Các cơ quan chức năng không thể tuần tra xử phạt liên tục, nhưng khi phát hiện được các đối tượng này vi phạm, phải xử phạt nặng. Nếu trốn thuế mà bị phát hiện sẽ rút giấy phép ngay”.