Thị trường chứng khoán: Bùng nổ và thắng lợi

• Mở rộng phạm vi hoạt động thị trường chứng khoán trong nước và quốc tế
• Doanh nghiệp khởi nghiệp có được tham gia thị trường chứng khoán?

Nhiều kỷ lục được xác lập

Đại dịch COVID-19 bắt đầu ảnh hưởng tới TTCK Việt Nam từ cuối tháng 1-2020, sớm hơn thế giới tới gần một tháng. Phản ứng của các nhà đầu tư trên toàn cầu đã dẫn đến một đợt sụt giảm nhanh và mạnh chưa từng thấy trên các TTCK. VN-Index chỉ trong hai tháng sau đó đã sụt giảm 33,51%, xuống mức thấp nhất trong vòng ba năm.

Tuy nhiên, cùng với khả năng kiểm soát dịch bệnh thành công, TTCK Việt Nam đã phục hồi nhanh chóng trong chín tháng còn lại của năm 2020 với mức tăng trưởng gần 60% kể từ đáy và tăng so với cuối năm 2019 hơn 9% (năm 2019 mức tăng trưởng của VN-Index chỉ 7,67%). Đây là diễn biến phục hồi ngoạn mục. Đáng chú ý, trong tháng 9 và tháng 10, TTCK Việt Nam đã xác lập kỷ lục hai tháng liên tiếp khi có mức tăng trưởng mạnh nhất thế giới. Đi cùng với đó, với mức độ phục hồi mạnh mẽ của TTCK và lãi suất duy trì thấp kỷ lục, dòng tiền đã chảy mạnh vào kênh đầu tư chứng khoán. Thị trường ghi nhận quy mô tham gia của nhà đầu tư mới cao chưa từng thấy trong lịch sử.

Tính đến hết tháng 11-2020, tổng số tài khoản mở mới trong năm đạt 332.886 tài khoản, trong đó nhà đầu tư cá nhân trong nước mở mới 329.452 tài khoản. Riêng trong tháng 11, nhà đầu tư trong nước đã mở mới 41.203 tài khoản, con số cao nhất theo tháng trong lịch sử hơn 20 năm hoạt động của TTCK Việt Nam. Sự tham gia mạnh mẽ của các nhà đầu tư mới cũng đẩy thanh khoản thị trường tăng lên ngưỡng kỷ lục với phiên giao dịch đạt gần 23.562 tỷ đồng hai sàn ngày 15-6-2020. Giá trị khớp lệnh cũng liên tục đạt hơn 10.000 tỷ đồng/phiên trong tháng 12-2020.

TTCK Việt Nam đã đóng cửa năm hồi phục ấn tượng với mức tăng xấp xỉ 15% so với cuối năm 2019. Giá trị giao dịch bình quân phiên của cả 3 sàn đạt tới 7.396 tỷ tăng tới 59% so với năm trước. Cụ thể, kết thúc năm 2020, chỉ số VnIndex tăng +142,88 điểm – tương đương +14,87%, đóng cửa ở mức 1103,87 điểm. Trên sàn HNX, trong năm 2020, chỉ số HnxIndex tăng +100,61 điểm – tương đương +98,15%, lên 203,12 điểm.

Dòng tiền sẽ tiếp tục đổ vào thị trường?

Triển vọng về TTCK năm 2021, Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định, việc lãi suất được duy trì ở mức thấp khiến chứng khoán tiếp tục trở thành kênh đầu tư sinh lời hấp dẫn với nhà đầu tư trong nước trong năm 2021. Ngoài ra, định giá của TTCK Việt Nam vẫn khá hấp dẫn so với các nước trong khu vực châu Á là điểm nhấn quan trọng giúp thu hút dòng vốn ngoại.

Cùng chung quan điểm, Công ty Chứng khoán Bảo Việt – BVSC cho rằng, những yếu tố tích cực hỗ trợ tới TTCK 2021 cần lưu tâm, có thể kể đến như: Thứ nhất, tiền rẻ vẫn là điểm tựa rất lớn cho thị trường toàn cầu nói chung và TTCK Việt Nam nói riêng. Phần lớn thời gian trong năm 2021, mặt bằng lãi suất tại Việt Nam vẫn ở mức thấp tương đương lãi suất cuối năm 2020. Cuối năm sau, lãi suất có thể nhích nhẹ khi cầu tín dụng, nhu cầu đầu tư mở rộng của các doanh nghiệp tăng trở lại.

Thứ hai, là tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ bật tăng mạnh trở lại từ nền thấp của năm 2020, nhờ sự hồi phục đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng, dịch vụ và sự cải thiện của cầu tiêu dùng nội địa, vốn đầu tư và xuất khẩu. BVSC dự báo GDP năm 2021có thể tăng trưởng trên 7%. Thứ ba, là kỳ vọng sự trở lại của dòng vốn ngoại vào các thị trường mới nổi, trong đó có thị trường Việt Nam.

Bên cạnh xu hướng về dòng tiền chảy vào thị trường mới nổi, BVSC cho rằng, triển vọng nâng hạng TTCK Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi cũng là yếu tố có thể giúp TTCK đón nhận sự trở lại của dòng vốn ngoại chảy mạnh vào thị trường Việt Nam trong năm tới. Và cuối cùng, là triển vọng hồi phục trên diện rộng của các doanh nghiệp niêm yết. Tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng sẽ có sự hồi phục mạnh mẽ từ nền thấp của năm 2020, mức tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết có thể lên tới 25%.

“Tuy nhiên, với đợt tăng điểm mạnh hiện nay của thị trường đang khiến nhiều cổ phiếu nhanh chóng đạt và vượt qua các mức giá định giá, điều này phần nào sẽ làm tăng rủi ro và giảm sức hấp dẫn của TTCK trong ngắn hạn. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần lưu ý đến các rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra đối với thị trường như các điểm nóng trong đối đầu quan hệ Mỹ - Trung, lạm phát tăng nhanh và Ngân hàng Trung ương các nước lớn tăng lãi suất sớm hơn dự kiến, giảm bơm tiền… Mặc dù xác suất xảy ra các sự kiến này không cao nhưng nếu nó xảy ra thì đều là những mối nguy cơ có thể tác động tiêu cực đối với diễn biến của thị trường tài chính toàn cầu nói chung và TTCK Việt Nam nói riêng”, BVSC khuyến cáo.

Đứng từ góc độ nhà đầu tư, chuyên gia Phan Dũng Khánh (Giám đốc tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán Maybank Kim Eng) khuyến nghị, nhà đầu tư mới cần trang bị ngay kiến thức bởi TTCK không phải là nơi ai đầu tư cũng thắng, buộc phải tự học, tự đào tạo và trải nghiệm.

“Những nhà đầu tư mới cần phải cẩn trọng, có kinh nghiệm phân biệt, lựa chọn hàng tốt để mua, vì một số doanh nghiệp nhân cơ hội thị trường đi lên đã "tân trang", nâng giá cổ phiếu lên gấp hàng chục lần so với giá trị thực. TTCK được xem là phong vũ biểu của nền kinh tế. Tuy nhiên, đang xuất hiện sự chênh lệch lớn, năm qua chứng khoán tăng dữ dội, VN-Index tăng gần 70%, HNX-Index tăng 120%, trong khi GDP tăng 2,91%. Điều này cho thấy những cổ phiếu trên sàn đã được định giá ở mức rất cao, nên những nhà đầu tư thiếu kiến thức sẽ có khả năng gặp rất nhiều rủi ro”, ông Khánh cảnh báo.