Bài toán đầu ra cho nông sản Tây Nam Bộ
Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, Trần Việt Trường vừa giao Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan khẩn trương xây dựng đề án thành lập Trung tâm Liên kết, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tại Cần Thơ (gọi tắt là Trung tâm). Trung tâm là 1 trong 6 nội dung quan trọng trong Nghị quyết số 45 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Cần Thơ vừa được Quốc hội thông qua vào tháng 1/2022.
Theo ông Dương Tấn Hiển, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, Trung tâm dự kiến gồm có khu sản xuất, chế biến nông sản, nơi đóng gói, nhà kho, bảo quản, đông lạnh… làm thành hệ thống logistics cho nông sản. Trung tâm còn có các nghiên cứu khoa học về nông nghiệp, con giống. Ngoài ra còn các hạng mục phụ trợ đi theo như: giao thông vận chuyển, tài chính, trường học, bệnh viện… "Cái này mới giao cho đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất chứ chưa có quyết định chính thức", Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nói.
Viện Quy hoạch xây dựng (Sở Xây dựng TP Cần Thơ) đề xuất vị trí Trung tâm nằm trong khu vực ngã ba giáp quận Ninh Kiều, Bình Thuỷ và huyện Phong Điền.Theo lãnh đạo TP Cần Thơ, Trung tâm dự kiến có khoảng 2.000 hecta nằm trong quy hoạch quần thể thành phố sân bay. Thành phố sân bay được quy hoạch các khu chức năng, gồm: khu kinh tế, dịch vụ, trung tâm logistics hàng không, khu công nghiệp công nghệ cao gắn với không gian xung quanh sân bay quốc tế Cần Thơ, đường vành đai phía Tây cũng như trung tâm công nghiệp, năng lượng tại quận Ô Môn.
"Trung tâm sẽ khuyến khích hình thành các mô hình liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp, để thiết lập mối quan hệ sản xuất nguyên liệu với công nghiệp chế biến, xây dựng thương hiệu hàng hoá, góp phần làm tăng lượng hàng hoá xuất khẩu. Bên cạnh đó, trung tâm này tạo ra cơ hội việc làm ổn định cho người lao động, góp phần giải quyết tình trạng lao động bị mất việc. Từ đó, ĐBSCL sẽ là nơi để cho người lao động trở lại vùng đồng bằng do ảnh hưởng của dịch COVID-19", ông Trần Việt Trường - Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đánh giá. Tuy nhiên, cần có những ưu đãi đầu tư để khuyến khích đầu tư vào trung tâm, sớm giải quyết đầu ra cho nông sản, thúc đẩy phát triển công nghiệp và hệ thống logistics của vùng ĐBSCL.
PGS-TS Nguyễn Ngọc Đệ, nguyên Phó trưởng Khoa Phát triển nông thôn (ĐH Cần Thơ) đánh giá, việc thành lập trung tâm là một tín hiệu đáng mừng cho nông sản vùng ĐBSCL. Trung tâm đặt ở TP Cần Thơ là một lợi thế khi dự án nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm luồng hàng hải Định An - Cần Thơ (nằm trong chính sách đặc thù cho Cần Thơ) thì phí vận chuyển hàng hoá bằng đường thuỷ rất thấp, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và hàng hoá cạnh tranh hơn.
Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Đệ, trung tâm còn giải được bài toàn "được mùa, rớt giá" vì lâu nay tại ĐBSCL khi nông sản vào mùa thu hoạch rộ, giá giảm hoặc không ai mua dẫn đến hư hỏng thì trung tâm này có nơi chế biến sâu, làm tăng giá trị cho nông sản.