Bánh mứt kẹo không che đậy, mất an toàn thực phẩm bày bán tràn lan

Ngày 27 tháng Chạp, tại nhiều chợ ở Hà Nội, sức mua tăng mạnh. Thịt gia súc, gia cầm đã tăng giá nhẹ. Tương tự, mặt hàng bánh mứt kẹo, rượu, nước giải khát cũng được tiêu thụ mạnh trong nhiều ngày tại siêu thị và các cửa hàng bán lẻ.

Tại phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội), bánh mứt kẹo bày bán nhiều ở sạp hàng vỉa hè. Người qua lại con phố này rất đông, nhưng thực phẩm đều không che đậy, nhất là những loại mứt đựng trong khay bán theo cân. 

Phố Hàng Lược, quận Hoàn Kiếm nhiều sạp hàng bánh mứt kẹo với đủ các màu sặc sỡ cũng để trong hộp nhựa, không có nhãn mác. Phố Hàng Giày bày bán nhiều mặt hàng bánh mứt kẹo, rượu Tết. Nhiều giỏ quà cũng được đóng sẵn để khách mua. Giá mỗi giỏ quà từ 600 nghìn đồng đến 1,5 triệu đồng tuỳ loại, nếu giỏ có rượu đắt tiền thì đắt hơn. 

Chị Nguyễn Thuý Hà (Đống Đa, Hà Nội) cho biết, mọi năm chị vẫn hay mua quà đi biếu, thường chị tự chọn rượu, bánh kẹo, chè..., sau đó chị nhờ chủ hàng đóng gói. Bởi nếu mua giỏ quà bày sẵn rất khó kiểm soát về nhãn mác, hạn sử dụng, có những mắt hàng sắp hết hạn, hoặc tẩy date, được người bán trà trộn nên khó phân biệt. 

Chợ Đồng Xuân là nơi bán buôn lớn nhất các mặt hàng bánh mứt kẹo, hàng khô, đồ đóng hộp. Những ngày này hầu như người mua buôn rất ít, nhưng bán lẻ lại nhộn nhịp. Các mặt hàng khô như măng, miến, nấm hương, mộc nhĩ đã vãn. Đa số các mặt hàng này bày bán đều để trong túi, không ghi nhãn mác, nhưng người bán hàng cho biết "yên tâm, có hoá đơn nguồn gốc hết".

Để kiểm soát thị trường Tết, nhằm đảm bảo ATTP, phòng ngừa ngộ độc trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội năm 2025, TP Hà Nội tổ chức 4 đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh, buôn bán thực phẩm trên địa bàn thành phố. Năm nay, các địa chỉ kiểm tra đều được đột xuất, bất ngờ, không thông báo cho quận, huyện để quận, huyện chọn cơ sở kiểm tra như mọi năm, vì vậy, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều vi phạm ATTP ở mức nghiêm trọng. 

Điển hình là cơ quan chức năng kiểm tra và tạm dừng hoạt động cơ sở bánh cốm Nguyên Ninh (số 11 phố Hàng Than, quận Ba Đình) do vi phạm các quy định về ATTP. Quy trình sản xuất của cơ sở này thủ công, tạm bợ; tất cả công đoạn sản xuất đều vi phạm nghiêm trọng ATTP. 

Sau đó, UBND quận Ba Đình ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 40 triệu đồng đối với ông Nguyễn Duy Anh - chủ cơ sở sản xuất bánh cốm gia truyền Nguyên Ninh về 4 hành vi vi phạm.

Hay cơ sở sản xuất bim bim, bánh ngũ cốc, kẹo socola... của Công ty CP Thương mại và công nghệ thực phẩm Đức Vinh (La Phù, Hoài Đức, Hà Nội) vi phạm nghiêm trọng về ATTP khi sử dụng dầu chiên oi khét, đen ngòm như nước cống; có côn trùng và động vật gây hại trong khu vực sản xuất; bim bim sản xuất rơi thẳng xuống nền đất; khu vực pha chế phụ gia thực phẩm xuống cấp, cáu bẩn; thiết bị dụng cụ, cơ sở không có chế độ vệ sinh, cáu bẩn, hoen rỉ... Đoàn kiểm tra đã yêu cầu cơ sở này tạm dừng hoạt động. 

Theo ông Đặng Thanh Phong, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội, Đoàn kiểm tra liên ngành số 1 đã làm việc với 7 quận, huyện, đồng thời trực tiếp kiểm tra đột xuất 7 cơ sở thì đã yêu cầu tạm dừng hoạt động của 6 cơ sở do không bảo đảm các điều kiện về vệ sinh, ATTP. 

Ngoài ra, các cơ sở vi phạm chủ yếu sản xuất theo kiểu thủ công, chưa chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy trình khép kín một chiều. Thêm vào đó, nhận thức của chủ cơ sở về vấn đề bảo đảm ATTP chưa cao, khi bị kiểm tra còn có thái độ đối phó, chưa hợp tác.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo công tác ATTP TP Hà Nội, trong dịp Tết năm nay, toàn TP đã thành lập 681 đoàn kiểm tra về ATTP ở các cấp. Tính từ ngày 15/12/2024 đến 10/1/2025, các đoàn đã kiểm tra được 6.829 cơ sở, qua đó phát hiện 1.001 cơ sở vi phạm và xử phạt 954 cơ sở, với tổng số tiền phạt là hơn 4,8 tỷ đồng, đồng thời nhắc nhở 30 cơ sở và đang tiếp tục xử lý vi phạm với 17 cơ sở.

Tết là dịp nhà nhà vui vầy, xum họp, gặp gỡ liên hoan, đặc biệt là mùa lễ hội, vì vậy, vấn đề đảm bảo ATTP, nhất là nguồn gốc của rượu cần hết sức chú trọng. Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội đã yêu cầu các đoàn kiểm tra chặt về nguồn gốc, lấy mẫu các sản phẩm thực phẩm dịp Tết, nhất là rượu (xét nghiệm dư lượng hóa chất, hóa chất bảo quản, vi sinh…). 

Theo ông Đặng Thanh Phong, để công tác quản lý ATTP tiếp tục phát huy hiệu quả, ngay từ chính quyền cơ sở cần phải tăng cường kiểm tra thực tế và kiên quyết xử lý vi phạm, thay vì chỉ đôn đốc, nhắc nhở; đồng thời, công khai cơ sở vi phạm để người dân biết, không sử dụng sản phẩm của những cơ sở này.

Với những cơ sở vi phạm tạm dừng hoạt động, giao cho chính quyền địa phương xử lý nghiêm, giám sát việc khắc phục và thẩm định đến khi nào đạt yêu cầu mới cho hoạt động trở lại. Đặc biệt, TP sẽ tái kiểm tra đột xuất xem chính quyền địa phương giám sát, xử lý vi phạm đến đâu và các cơ sở khắc phục thế nào.

Ngoài ra, công tác kiểm tra cần được tiếp tục tăng cường sau Tết và mùa lễ hội, tập trung vào các mặt hàng được sử dụng nhiều trong dịp này. Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người tiêu dùng nên cẩn trọng trong việc chọn mua, bảo quản và tiêu dùng thực phẩm. Hiện nay, hàng hóa cung ứng Tết rất đa dạng, đầy đủ, ra Tết các chợ truyền thống và siêu thị hoạt động sớm, do đó, người dân không nên tích trữ thực phẩm để tránh việc sử dụng thực phẩm bị quá hạn, ôi thiu, hoặc tích trữ không đúng cách... dễ gây ngộ độc.