Bao giờ giá vàng được thu hẹp?

Sớm bổ sung nguồn cung

Ngày 14/9, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết ở mức 128,1 triệu đồng/lượng mua vào và 131,1 triệu đồng/lượng bán ra. Như vậy, sau 1 tuần giảm giá, vàng miếng SJC đã giảm hơn 4 triệu đồng mỗi lượng so với cuối tuần trước. Cùng xu hướng, giá vàng nhẫn và vàng trang sức 99,99% cũng được niêm yết quanh mức 125 triệu đồng/lượng mua vào và 128 triệu đồng/lượng bán ra, giảm khoảng 2,2 triệu đồng. Chênh lệch giữa vàng miếng SJC và vàng nhẫn thu hẹp xuống chỉ còn trên 3 triệu đồng, thay vì mức khoảng 5 triệu đồng/lượng so với tuần trước.

Trên thị trường thế giới, giá vàng chốt tuần ở 3.643 USD/ounce, tăng tiếp 56 USD so với tuần trước. Quy đổi theo tỷ giá của Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương khoảng 117,5 triệu đồng/lượng (đã bao gồm thuế, phí), thấp hơn giá trong nước gần 14 triệu đồng/lượng. Với việc giá vàng trong nước liên tục giảm, trong khi giá vàng thế giới vẫn tiếp tục chinh phục các đỉnh cao mới, khoảng cách chênh lệch của 2 thị trường được rút ngắn tới hơn 6 triệu đồng/lượng.

Điều đáng nói, việc vàng trong nước liên tục giảm trong tuần được cho là do tác động từ các chỉ đạo của Chính phủ về quản lý, điều hành chặt chẽ thị trường vàng. Phản ứng này của thị trường không lạ, thậm chí có phần quen thuộc, khi từ trước tới nay, mỗi lần có chỉ thị mới, thị trường lại “co” lại, thế nhưng chỉ 1 thời gian ngắn sau, thị trường lại “bung” trở lại. Kể cả sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP (Nghị định 232) về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, giá vàng trong nước vẫn cao hơn giá thế giới khoảng 20 triệu đồng/lượng.

Với mục tiêu đưa thị trường vào khuôn khổ, giảm chênh lệch giá vàng nội ngoại, Nghị định 232 được kỳ vọng sẽ sớm giải quyết được bài toán khó về quản lý thị trường vàng. Phó Thống đốc NHNN Phạm Quang Dũng cho biết, Nghị định 232 có 3 điểm mới cơ bản. Một là bãi bỏ quy định nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, thay vào đó NHNN thực hiện cấp phép cho doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đủ điều kiện sản xuất vàng miếng. Điều này sẽ góp phần tăng nguồn cung, giúp thị trường vàng minh bạch hơn.

Hai là cho phép doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đủ điều kiện xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu, góp phần tăng nguồn cung trên thị trường, kéo giảm chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới.

Ba là sửa đổi, bổ sung trách nhiệm quản lý nhà nước của các địa phương, bộ, ngành, nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước và phối hợp liên ngành về quản lý thị trường vàng. Với việc cấp phép nhập khẩu vàng, hiện NHNN đang khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện, trong đó hướng dẫn cụ thể hồ sơ đăng ký của các doanh nghiệp, NHTM để NHNN thực hiện thủ tục cấp phép nhập khẩu vàng, sản xuất vàng miếng, đảm bảo các doanh nghiệp, NHTM nhanh chóng tham gia thị trường vàng, sớm đưa Nghị định 232 vào thực tiễn.

Ông Đào Xuân Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (NHNN) cho biết hiệu ứng của các quy định mới lên giá vàng trong nước có độ trễ, chưa tác động ngay lập tức lên thị trường. Hơn nữa, phải đến ngày 10/10/2025, Nghị định 232 mới có hiệu lực. Ngày 9/9/2025, NHNN đã tổ chức cuộc họp với các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp để quán triệt chỉ đạo của Thủ tướng liên quan đến thị trường vàng và triển khai Nghị định 232. Nhiều doanh nghiệp vàng cho biết, đang hoàn thiện thủ tục, hồ sơ xin cấp phép nhập khẩu, sản xuất vàng và sẽ tiến hành ngay khi Nghị định có hiệu lực.

Lập sàn vàng - bước cải cách triệt để thị trường

Tuy nhiên, ngoài việc nhập khẩu vàng, các chuyên gia cho rằng, để giảm nhu cầu vàng vật chất, cần triển khai thành lập sàn giao dịch vàng. Sàn giao dịch vàng quốc gia không chỉ mở ra một kênh đầu tư minh bạch mà còn trở thành công cụ chính sách tài chính - tiền tệ quan trọng.

Một sàn giao dịch tập trung với cơ chế khớp lệnh tự động và báo giá thời gian thực sẽ khắc phục tình trạng mất cân xứng thông tin, thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới, giảm chi phí tìm kiếm giá, hạn chế thao túng và tăng độ chính xác của giá tham chiếu. Việc chuyển từ giao dịch vàng vật chất sang chứng chỉ vàng sẽ giúp tiết kiệm chi phí lưu kho, vận chuyển; tạo điều kiện thu hút nhiều nhà đầu tư từ cá nhân đến ngân hàng, công ty chứng khoán và doanh nghiệp kinh doanh vàng.

“Sàn giao dịch vàng là giải pháp thị trường, giúp loại bỏ chênh lệch giá bất hợp lý, hạn chế đầu cơ và vàng hóa nền kinh tế”, PGS.TS Ngô Trí Long nhận định. Theo ông Long, sàn vàng sẽ tạo sân chơi bình đẳng, khuyến khích nhiều doanh nghiệp tham gia, phá vỡ thế độc quyền hiện nay và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh. Việc khuyến khích chế tác vàng trang sức sẽ tạo việc làm và gia tăng giá trị xuất khẩu, góp phần phát triển ngành kim hoàn.

Tương tự, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, giải pháp thay đổi tận gốc là phải chứng khoán hóa thị trường vàng, cụ thể là thành lập sàn giao dịch vàng. Theo đó, người dân muốn mua vàng không cần phải rồng rắn xếp hàng ở tiệm vàng mua vàng vật chất về cất két sắt, mà có thể nhận chứng chỉ vàng. Người dân có thể sử dụng chứng chỉ này để giao dịch, trao đổi và cũng có thể mang đến sàn để rút vàng nếu có nhu cầu. Khi đó, giao dịch vàng sẽ rất thông thoáng, minh bạch về người mua, người bán, sức cung, sức cầu… Đặc biệt, cầu vàng vật chất khi đó cũng sẽ giảm mạnh vì hiện nhiều người có nhu cầu mua vàng để đầu tư, song không có nhu cầu mang vàng vật chất về để cất giữ.

Thực tế, việc lập sàn giao dịch vàng cũng là chủ trương mà Tổng Bí thư tại Thông báo kết luận số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 đã yêu cầu NHNN nghiên cứu. Về phía NHNN, cơ quan này cho hay đang khẩn trương nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đề xuất áp dụng theo lộ trình việc triển khai thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia; hoặc cho phép đưa vàng vào giao dịch trên Sở giao dịch hàng hóa; hoặc lập Sàn giao dịch vàng trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.