Chủ động ứng phó với chi phí lãi suất tăng

Trong xu hướng tăng lãi suất, đã có một số ngân hàng nhỏ niêm yết lãi suất huy động tiền gửi ngân hàng lên trên 10%/năm, thậm chí chạm mốc 11%. Theo đó, biểu lãi suất niêm yết của Nam A Bank có hiệu lực từ ngày 26/10 đã áp dụng lãi suất 11%/năm cho 3 tháng đầu cho các khoản tiền gửi tại sản phẩm Happy Future tại kỳ hạn 9 tháng, 6 tháng cuối lãi suất 5,95%/năm.

Dù áp dụng mức lãi suất lên tới 11%/năm trong 3 tháng đầu, nhưng tính chung nếu khách hàng gửi tiền 9 tháng theo sản phẩm này thì thực lãi chỉ là 7,63%/năm. Tương tự, tại Ngân hàng Quốc dân (NCB), từ ngày 27/10, khách hàng cá nhân gửi khoản tiền từ 500 tỷ trở lên có thể được hưởng lãi suất 10,5%/năm. Đây là 2 nhà băng “chơi trội” nhất, còn các ngân hàng khác, lãi suất cũng dâng cao, tái thiết lập mặt bằng lãi suất trước khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát. Tuy nhiên, đáng chú ý, chỉ sau khi áp dụng 1-2 ngày, 2 ngân hàng nói trên đều ngưng và điều chỉnh biểu lãi suất huy động về ngang thị trường chung, không còn các mức lãi suất trên 10% như trước đó. Hiện, tại các ngân hàng thương mại cổ phần, mức lãi suất cao nhất là 9,3%/năm tại SCB áp dụng cho các kỳ hạn từ 15 tháng trở lên.

Một số ngân hàng khác cũng tăng mạnh lãi suất huy động có thể kể đến như Viet Capital Bank, Sacombank, VPBank, Bac A Bank, VIB, NCB, LienVietPostBank, SeABank, OCB và OceanBank với mức tăng từ 1 điểm % trở lên.

Xu hướng tăng lãi suất huy động của các ngân hàng diễn ra trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước tăng loạt lãi suất điều hành thêm 0,5-1 điểm %. Công ty cổ phần Chứng khoán SSI cho rằng, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay có thể sẽ tiếp tục tăng thêm 0,5-1 điểm % nữa về cuối năm trong bối cảnh các điều kiện tài chính vẫn gặp nhiều khó khăn.

“Việc tăng lãi suất này không gây quá nhiều bất ngờ cho thị trường, tuy nhiên diễn biến lãi suất huy động ở các ngân hàng thương mại cổ phần vẫn còn khá phức tạp” – các chuyên gia của SSI Research cho hay.

Được biết, các ngân hàng thương mại trong hệ thống đều đã đồng loạt điều chỉnh tăng 30 - 100 điểm cơ bản tùy kỳ hạn, trong đó kỳ hạn dưới 6 tháng ở hầu hết các ngân hàng thương mại cổ phần đã đẩy lên mức trần 6%. Không chỉ tăng lãi suất, các ngân hàng còn đẩy mạnh chương trình khuyến mại, cộng thêm lãi suất để thu hút dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư.

“Tính đến hiện tại, mặt bằng lãi suất huy động của nhiều ngân hàng đã về lại vùng trước COVID-19, hoặc thậm chí cao hơn, với mức tăng trung bình 300 - 400 điểm cơ bản so với cuối năm 2021” - SSI Research thông tin.

Tại báo cáo cập nhật mới nhất về ngành Ngân hàng, Công ty chứng khoán VNDIRECT cũng nhận định, thanh khoản đã và đang là một vấn đề đáng quan tâm đối với hệ thống ngân hàng trong thời gian gần đây.

Nguyên nhân trước hết đến từ áp lực tỷ giá khi đồng USD liên tục tăng giá và phá đỉnh 20 năm do FED tiếp tục tăng mạnh lãi suất, duy trì chính sách thắt chặt tiền tệ ít nhất là đến năm sau. Lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng trong hai tuần đầu tháng 10 đã có thời điểm chạm mức 8%. Tuy nhiên, dù đánh giá thanh khoản ngân hàng chịu sức ép, nhưng các chuyên gia của VNDIRECT cho rằng áp lực lên thanh khoản hệ thống ngân hàng là không lớn vì được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố. Cụ thể, những nỗ lực chống “đô la hóa” nền kinh tế và tăng cường giao dịch không tiền mặt của các cơ quan quản lý trong thời gian qua đã mang lại hiệu quả đáng kể.

Theo quan sát của VNDIRECT, niềm tin của người dân vào hệ thống ngân hàng được củng cố cũng như thói quen tích trữ tiền mặt đã giảm xuống rõ rệt, giúp thanh khoản được bù đắp. Thứ hai, vĩ mô ổn định và sức khỏe hệ thống ngân hàng hiện tại đã được cải thiện rất nhiều. Hiện gần 20 ngân hàng thương mại chiếm đa số trong hệ thống đã được công nhận đạt chuẩn Basel II, trong đó có 6 ngân hàng đã hoàn thành cả 3 trụ cột. Bên cạnh đó, theo các chuyên gia, hiện Ngân hàng Nhà nước đang điều tiết công cụ thị trường mở hết sức linh hoạt, bơm - hút nhịp nhàng để ổn định thanh khoản của hệ thống cũng như duy trì mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý hỗ trợ nền kinh tế hồi phục.

Trước các diễn biến của thị trường tài chính, giới phân tích dự báo, lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới do áp lực tỷ giá và lạm phát đi cùng yếu tố mùa vụ.

Hiện, điều các doanh nghiệp quan tâm nhất đó là lãi suất huy động tăng sẽ kéo theo mặt bằng lãi suất cho vay tăng. Điều này sẽ tạo gánh nặng chi phí lên hoạt động sản xuất kinh doanh và làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thương hiệu và cạnh tranh nhận định, mặt bằng lãi suất huy động đi lên khó tránh lãi suất cho vay sẽ tăng, thậm chí, mặt bằng lãi suất cho vay có thể tăng khoảng 1- 1,5% từ nay đến cuối năm 2022 để kiểm soát lạm phát.

“Lãi suất tăng sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, khiến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp nói chung có khả năng bị thu hẹp trong thời gian tới”, ông Thành nhận định. Để giảm thiểu hệ quả của việc tăng lãi suất, theo các chuyên gia, bản thân doanh nghiệp cần nâng cao việc sử dụng vốn linh hoạt mới giảm thiểu được rủi ro; cùng đó đẩy mạnh về quản trị doanh nghiệp, tài chính…