Gỡ khó cho doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu

Càng bán càng lỗ

Ông Nguyễn Đức Hạnh, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty CP dầu khí Sơn Hải (Hà Nội) cho biết, qua thực tiễn hoạt động về kinh doanh xăng dầu trong quý II/2022 vừa qua, DN thấy có rất nhiều bất cập, khó khăn, càng kinh doanh càng lỗ. Từ tháng 7/2022 đến nay, chiết khấu từ các đầu mối nhập khẩu cho thương nhân phân phối xăng dầu và các DN bán lẻ xăng dầu rất thấp, có thời điểm chiết khấu 0 đồng, có lúc từ 50-100 đồng/lít tại kho đầu nguồn.

Trong khi đó, chi phí tối thiểu cho 1 lít xăng từ cảng đầu nguồn cho đến khâu bán lẻ tại cửa hàng từ 1.217 đồng - 1.341 đồng/lít. Giá thành thực tế phải chi phí cho 1 lít dầu từ khâu vận chuyển, kho đầu nguồn đến khâu bán lẻ tại cửa hàng từ 1.130 đồng - 1.254 đồng/lít. Do vậy, theo các quy định và chi phí thực tế thì 1 lít xăng dầu chi phí tối thiểu đối với xăng là từ 1.517 – 1.641 đồng;/lít đối với dầu là 1.430- 1.554 đồng/lít, thì mới đảm bảo và bù đắp được chi phí trong kinh doanh xăng dầu cho thương nhân phân phối, cũng như đại lý bán lẻ xăng dầu.

Bà Nguyễn Thị Sinh, Công ty TNHH MTV Xăng dầu Chiến Thắng (Yên Bái) cho biết, DN đang đối mặt rất nhiều khó khăn do mức chiết khấu xăng dầu hiện nay thấp. DN nhập khẩu xăng dầu tại kho Đức Giang chiết khấu bằng 0 đồng/lít, có thời điểm cao hơn là 20 đồng/lít, 70 đồng/lít. Trong khi, chi phí vận chuyển xăng dầu từ kho Đức Giang đến các đại lý khoảng 700 đồng/lít. Mức chiết khấu DN tính toán phải khoảng 1.200-1.300 đồng/lít mới đủ để bù trừ chi phí cho DN. 

Hiện nay, DN có 5 cửa hàng và 10 đại lý. Các đại lý của công ty cách TP. Yên Bái khoảng 100-120km, chủ yếu là đường đất, vùng sâu, vùng xa, thậm chí mùa lũ lụt việc vận chuyển đi lại còn khó khăn hơn nhiều. Do vậy, "DN bán lẻ xăng đang không yêu cầu có lãi nhưng cơ quan quản lý phải làm sao để đủ chi phí trả lương cho người lao động”, bà Sinh nói.

Bà Lê Thị Nhã, đại diện DN tư nhân Văn Phúc kiến nghị, các đầu mối cần đảm bảo hoa hồng cho các đại lý ít nhất là đủ trả lương công nhân, tiền điện để cửa hàng có tiền trang trải. “Nếu cứ cho hoa hồng 17 đồng/lít nhiều ngày thì DN chúng tôi phá sản”, bà Lê Thị Nhã nói.

Cần đảm bảo cho doanh nghiệp có chi phí lưu thông

Bà Lê Thị Nhã cũng nêu lên bất cập của Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu là mỗi cây xăng chỉ được phép mua từ duy nhất 1 nguồn để kiểm soát chất lượng, gây khó khăn cho DN. Việc độc quyền đầu vào làm cho đầu mối chèn ép đại lý về giá, điều kiện giao hàng… dẫn đến thiếu hàng cục bộ và đề xuất sửa quy định này.

Thừa nhận thực tế chiết khấu thấp DN sẽ khó hoạt động, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng, với chiết khấu bằng 0 đồng như hiện nay, không có DN nào tồn tại được cả. Chúng tôi đã kiến nghị với liên bộ cần đảm bảo cho DN có chi phí lưu thông. Chính sách hiện nay không rõ ràng, không có cơ chế nào hỗ trợ DN bán lẻ cả.

Ông Nguyễn Đức Lê, Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT) cho biết, vừa qua xuất hiện hiện tượng đóng cửa, treo biển hết hàng. Qua kiểm tra, cơ quan lực lượng QLTT ghi nhận tình trạng bể chứa hết xăng dầu. Lực lượng QLTT luôn cập nhật tình hình DN đóng cửa. Tuy nhiên, nhiều DN có nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, có DN có xin đơn sửa chữa cửa hàng từ cách đây vài tháng hoặc nguyên liệu chưa kịp chở đến. Lực lượng QLTT sẽ tiếp thu, tổng hợp tất cả những ý kiến đóng góp của các DN và Hiệp hội để báo cáo lãnh đạo bộ, từ đó đưa ra các giải pháp làm sao trong thời gian ngắn nhất có thể hỗ trợ các DN bán lẻ xăng yên tâm kinh doanh.

Về chu kỳ điều hành giá xăng dầu, ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, quan điểm tham mưu của Bộ Công Thương ở góc độ điều hành là phải có sự hài hòa giữa nhà nước, DN kinh doanh xăng dầu, DN tiêu dùng mặt hàng xăng dầu và người dân. Qua hội thảo này, Vụ sẽ tiếp thu, tổng hợp ý kiến của các DN, trên cơ sở đó tham mưu cho các cấp có thẩm quyền để hướng đến việc điều chỉnh theo cách tiếp cận các đối tượng gần hơn, chính xác hơn.

Trên cơ sở các ý kiến thẳng thắn, cụ thể của DN, ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, nếu kinh doanh lỗ, DN và cơ quan quản lý phải tìm mọi cách tháo gỡ khó khăn, bởi hoạt động của 17.000 đơn vị kinh doanh xăng dầu hiện nay ảnh hưởng rất lớn đến người tiêu dùng, an sinh xã hội. Đề nghị Bộ Công Thương quan tâm hơn đến cộng đồng DN nhỏ và vừa khi xây dựng văn bản để đảm bảo quyền lợi cho DN. Trong bối cảnh tình hình xăng dầu có những diễn phức tạp, Liên Bộ Công Thương - Tài chính nên cân nhắc bỏ quy định 10 ngày điều chỉnh giá một lần, vì quy định này không đáp ứng được nhu cầu của thị trường hiện nay. Cùng với đó, Liên bộ cần cân nhắc điều chỉnh sát với giá thị trường.