Hai dự án trọng điểm ở Vũng Áng chậm tiến độ nhiều năm

Tháng 9/2015, Tổng Công ty Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh, Công ty cổ phần Cảng quốc tế Lào - Việt rầm rộ tiến hành khởi công xây dựng công trình bến số 3 cảng Vũng Áng tại xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh. Dự án có tổng mức đầu tư xấp xỉ 1.000 tỷ đồng, được xây dựng trên diện tích 4,39 ha. Mục tiêu dự án là xây dựng 1 cầu cảng có thể tiếp nhận tàu chở hàng trọng tải 45.000 DWT, kinh doanh, khai thác các dịch vụ về cảng biển với công suất khai thác từ 1,5 đến 2,15 triệu tấn hàng hóa/năm. Công trình cầu cảng số 3 gồm các hạng mục: Bến cập tàu; khu nước trước bến; kè gầm bến; bãi chứa hang; hệ thống đường trong cảng và các hạ tầng kỹ thuật và một số công trình phụ trợ khác, với diện tích sử dụng là 49.146m² mặt đất và 23.750m² mặt nước.

Theo kế hoạch công trình sẽ hoàn thành, đưa vào sử dụng vào cuối năm 2019. Tuy nhiên, dự án đã không hoàn thiện được như dự kiến nên ngày 22/3/2018, Ban quản lý Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng đã ban hành Quyết định số 65/QĐ-KKT, cho phép dự án kéo dài thời gian thi công đến trước tháng 4/2022, phải hoàn thành đưa vào hoạt động. Tuy nhiên, theo báo cáo của KKT Vũng Áng, đến thời điểm hiện nay tiến độ thực hiện đã hết nhưng dự án vẫn chưa hoàn thành đưa vào hoạt động, chậm tiến độ hơn 2 tháng.

Qua kiểm tra, đến nay dự án đã hoàn thành các hạng mục bến cập tàu, kè gầm bến, kè bảo vệ bờ, san lấp tôn tạo bãi sau bến và nạo vét giai đoạn 1. Các hạng mục đang triển khai là nạo vét giai đoạn 2 khu nước trước bến và vùng nước kết nối với Cầu cảng số 4 và thi công đường, bãi sau bến. Các hạng mục chưa triển khai gồm các công trình kiến trúc và mạng kỹ thuật; lắp đặt máy móc, thiết bị; thi công đấu nối cổng Bến số 3 với quốc lộ 12C; Kho hàng số 1, số 2 và bãi tổng hợp, đường giao thông trong cảng.

Ông Phạm Trần Đệ, Phó trưởng ban KKT Vũng Áng cho biết: Liên quan đến dự án này, ngày 26/5/2022, Ban Quản lý KKT Vũng Áng đã chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức làm việc với Công ty để đánh giá lại tình hình triển khai dự án trong thời gian qua; đồng thời làm rõ các nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc dẫn đến chậm tiến độ triển khai thực hiện dự án. Theo đó, việc chậm tiến độ là do công tác bồi thường, GPMB bãi đổ vật liệu nạo vét trên bờ hạng mục nạo vét của dự án còn chậm. Đến ngày 19/4/2022, Công ty cổ phần Cảng Vũng Áng Việt - Lào mới được bàn giao mặt bằng nên đã làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công hạng mục Nạo vét giai đoạn 2 của dự án. Tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp cũng là một trong những nguyên nhân gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công hoàn thành của dự án.

Ngoài ra, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty cổ phần Cảng quốc tế Việt - Lào, còn có nguyên nhân khác là do thay đổi các quy định về pháp luật, chính sách, đơn giá trong xây dựng của nhà nước và địa phương nên Công ty phải làm việc với các đơn vị tư vấn để cập nhật, điều chỉnh đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật hiện hành, cũng làm ảnh hướng đến tiến độ hoàn thành của dự án. Theo Ban quản lý KKT Vũng Áng, căn cứ Luật Đầu tư 2020, Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26/3/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật đầu tư, Công ty được phép điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án nhưng không quá 24 tháng kể từ tháng 4/2022. Tuy nhiên, để tiếp tục điều chỉnh gia hạn thời gian hoàn thành dự án, Ban Quản lý đang đề nghị Công ty xây dựng kế hoạch, tiến độ thực hiện và hoàn thành dự án đưa vào hoạt động trong thời gian sớm nhất.

Cũng tại khu vực cảng Vũng Áng, ngay bên cạnh dự án Bến số 3 là dự án Bến số 4 (Cảng tổng hợp quốc tế Hoành Sơn), do Công ty cổ phần Cảng Hoành Sơn làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư gần 1.500 tỷ đồng. Dự án này cũng được khởi công vào năm 2015, được xây dựng trên diện tích hơn 16ha, bao gồm các hạng mục: Bến cập tàu, bãi chứa hàng và khu hậu cần logistics. Công suất khai thác dự kiến 2,3 triệu tấn/năm, Bến số 4 khi đưa vào hoạt động có thể tiếp nhận tàu trọng tải đến 45.000 DWT. Theo kế hoạch tháng 6/2017 sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, sau hơn 5 năm triển khai, đến nay công trình vẫn ngổn ngang, nhiều hạng mục chưa hoàn thành đưa vào sử dụng.

Sau 2 lần gia hạn tiến độ, dự án vẫn chưa thể hoàn thành và đưa vào sử dụng. Lần gia hạn mới đây nhất, Ban quản lý KKT Vũng Áng cho phép dự án sẽ hoàn thành đầu tư xây dựng, lắp đặt thiết bị và đi vào hoạt động trước ngày 30/6/2021. Tuy nhiên, thực tế đến thời điểm hiện nay dự án vẫn chưa hoàn thành đầu tư xây dựng và đưa vào hoạt động theo tiến độ đăng ký.

Qua kiểm tra thực tế, dự án Bến số 4 của Công ty cổ phần Cảng Hoành Sơn chỉ mới hoàn thiện các hạng mục: Bến cập tàu; kè gầm bến; kè bảo vệ mái; đổ bê tông bãi chứa hàng ngoài trời. Hút cát, tôn tạo mặt bằng phần sau bến đạt khoảng 90% khối lượng; nạo vét khu nước trước bến đạt khoảng 60% khối lượng. Các hạng mục chưa hoàn thành gồm lắp đặt máy móc, thiết bị vận hành; các tuyến đường nội bộ; hệ thống kho bãi, khu dịch vụ hậu cần sau cảng, nhà điều hành, nhà kho...

Căn cứ tiến độ quy định tại giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, đến nay dự án đã chậm tiến độ thực hiện hơn 10 tháng, vi phạm về nguyên tắc thực hiện dự án đầu tư quy định tại khoản 3, Điều 42 Luật Đầu tư 2020. Do chậm tiến độ, ngày 13/12/2021, Ban Quản lý KKT Vũng Áng cùng với chính quyền địa phương đã kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính.

Trên cơ sở báo cáo bằng văn bản ngày 14/12/2021 của Ban quản lý KKT Vũng Áng, Thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Quyết định số 80/QĐ-XPHC ngày 17/12/2021, xử phạt hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư đối với Công ty cổ phần Cảng Hoành Sơn số tiền 30 triệu đồng. Hiện nay, Ban Quản lý KKT Vũng Áng đang đôn đốc, hướng dẫn Công ty hoàn thiện các hồ sơ thủ tục điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án và triển khai thi công hoàn thành các hạng mục để sớm đưa dự án đi vào hoạt động.