Kiến nghị "chuỗi" bình ổn thị trường
Tại Hội nghị “Thực tiễn 20 năm và giải pháp nâng cao hiệu quả chương trình Bình ổn thị trường (BOTT) trên địa bàn TP Hồ Chí Minh” tổ chức sáng 21/10, TS. Trần Tiến Khai - Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh cho rằng, tính liên kết vùng giữa TP Hồ Chí Minh và các tỉnh thành chưa đủ mạnh, do có sự khác biệt ở khâu quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) tác động tới việc cung ứng, tiêu thụ hàng hóa.
Hiện, còn đến khoảng 70% sản lượng thực phẩm tươi sống từ các tỉnh cung cấp cho TP Hồ Chí Minh chưa kiểm soát được chất lượng, khoảng 30% được kiểm soát thông qua các hệ thống phân phối hiện đại.
Từ 2 doanh nghiệp (DN) Nhà nước tham gia chương trình BOTT, đến nay có đến 69 DN và 12 tổ chức tín dụng tham gia chương trình BOTT, trong đó có nhiều đơn vị quy mô lớn, thương hiệu mạnh và chiếm lĩnh thị phần cao. Đến nay tổng sản lượng hàng BOTT chiếm lĩnh thị phần cao, đủ sức điều tiết thị trường và sẵn sàng can thiệp, bổ sung nguồn cung khi có hiện tượng khan hàng, sốt giá.
Trong năm 2022, lượng hàng trứng gia cầm BOTT chiếm 79% thị phần, thịt gia cầm chiếm 33,8%, dầu ăn chiếm 28,2%, đường chiếm 21,3%, thịt gia súc chiếm 18,6%... Bên cạnh đó, với nhiệm vụ phát triển hệ thống phân phối, hiện trên địa bàn thành phố có 10.983 điểm bán hàng BOTT, giúp giảm tối đa chi phí trung gian từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng (NTD)… Mặc dù chương trình đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp các DN xác lập được sự tín nhiệm của đối tác, với NTD, nhưng không phải lúc nào các DN cũng gặp thuận lợi.
Bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hội Lương thực – thực phẩm TP Hồ Chí Minh nhìn nhận, giá cả hàng hóa đầu vào tăng cao, nhưng giá sản phẩm đầu ra thấp làm ảnh hưởng đến lợi nhuận kinh doanh của DN. Thời gian qua, biến động nguyên liệu tăng 15 - 30% vì đứt gãy nguồn cung do dịch bệnh COVID – 19 cùng với đó là giá xăng dầu tăng cao khiến hoạt động cue DN hết sức khó khăn.
Trước thực trạng trên, DN bình ổn giá xin được điều chỉnh giá bán, song giá sản phẩm sau điều chỉnh tăng không quá 10%, với mức giá này đa phần DN cho rằng đã và đang gồng, chấp nhận lợi nhuận thấp vì muốn tạo điều kiện kích cầu tiêu dùng.
Thực tế cho thấy, DN thực hiện BOTT đối với sản phẩm đầu ra trong khi nguyên liệu đầu vào không được bình ổn giá đã tạo ra nhiều bất cập. Do đó các DN kiến nghị, thành phố cần xem xét mở rộng BOTT cả chuỗi cung ứng từ nguyên liệu – sản xuất – tiêu thụ hàng hóa. Để gia tăng tính hiệu quả của chương trình BOTT, bà Lý Kim Chi cho rằng, hiện nay các DN kỳ vọng các sở, ban, ngành phân luồng lại cho các kênh chợ truyền thống để chọn lọc, mở rộng thêm nhiều chợ đạt chuẩn tham gia vào kênh bán hàng BOTT trong giai đoạn 2023-2032. Hỗ trợ các DN bán lẻ thông qua hệ thống phân phối của họ tiếp cận và tăng cường đưa sản phẩm BOTT đến các nhóm khách hàng chuyên nghiệp là nhà hàng, khách sạn, công ty… để NTD nhiều nơi có thể sử dụng hàng hóa bình ổn dễ dàng với giá tốt.