Ngăn chặn hiệu quả hoạt động vận chuyển hàng lậu, hàng giả qua biên giới

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, công tác phối hợp giữa Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành thành viên, các địa phương đặc biệt là những cơ quan chuyên trách như Hải quan, Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường… được triển khai thường xuyên và hiệu quả nhiều vụ việc, vụ án, chuyên án lớn về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã được phát hiện và xử lý kịp thời.

Kết quả quý 1 năm 2022, Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành thống kê kết quả của lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện, xử lý 33.801 vụ việc vi phạm (giảm 44,86% so với cùng kỳ năm trước); thu nộp ngân sách Nhà nước 1.917 tỷ đồng (tăng 39,78% so với cùng kỳ năm trước).

Kết quả thực hiện Kế hoạch số 119/KH-BCĐ389 ngày 02/12/2021 về cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành thống kê kết quả của lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện, xử lý 20.724 vụ vi phạm. Thu nộp ngân sách Nhà nước là 1.731 tỷ đồng.

Lý giải về số vụ việc giảm sâu, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho biết, do việc kiểm soát phòng, chống dịch COVID-19 chặt chẽ, đồng thời tuyến biên giới đất liền Việt-Trung, về phía Trung Quốc xây dựng tường ngăn biên giới nên hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả hình thức mang vác, vận chuyển nhỏ lẻ hàng lậu qua biên giới, qua đường mòn, lối mở, giao dịch, trao đổi hàng hóa cư dân biên giới... có chiều hướng giảm mạnh, chuyển sang lợi dụng các hình thức xuất, nhập khẩu chính ngạch (như nhập kinh doanh, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu) để buôn lậu hàng hóa với quy mô lớn hơn với phương thức, thủ đoạn tinh vi như lợi dụng sự thông thoáng trong thủ tục hải quan điện tử và chính sách hậu kiểm các đối tượng vi phạm như không khai báo, khai báo gian dối không đúng số lượng, chủng loại, trị giá hàng hóa; che giấu nguồn gốc, tuyến đường của lô hàng; phá niêm phong tẩu tán hàng trên đường vận chuyển, nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện tiêu chuẩn, quy chuẩn. Ngoài ra một số hành vi chuyển giá, xuất khống để hoàn thuế giá trị gia tăng…

Một số đối tượng lợi dụng các loại hình tạm nhập tái xuất, vận chuyển độc lập, vận chuyển kết hợp để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Cùng với đó, hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua đường hàng không và bưu chính quốc tế giảm do các chuyến bay quốc tế tiếp tục bị gián đoạn, ngưng trệ bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19. Mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm hàng tiêu dùng thiết yếu, hàng thực phẩm đông lạnh; thuốc lá ngoại nhập lậu, rượu, bia, vàng, ngoại tệ; vận chuyển gia súc, lá thuốc lá, dược liệu; buôn bán, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ...

Về thị trường nội địa, Ban chỉ đạo 389 quốc gia cho biết, hoạt động buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng cấm, hàng giả, gian lận thương mại diễn ra phức tạp, vụ việc vi phạm cao hơn so với những thời điểm khác trong năm.

Đáng chú ý là tình trạng gia tăng các hành vi lợi dụng tình hình dịch bệnh để trục lợi, vi phạm pháp luật và phạm tội.

Đặc biệt là đối với vi phạm nhóm mặt hàng sinh phẩm, thiết bị, vật tư y tế phục vụ phòng, chống dịch COVID - 2019 diễn ra phức tạp trong thị trường nội địa, rao bán bằng mọi hình thức, trong đó có hình thức rao bán phổ biến trên các trang mạng internet, mạng xã hội.

Khi bị lực lượng chức năng phát biện, xử lý các loại sản phẩm này đều có nguồn gốc nhập lậu, không rõ nguồn gốc, không đảm bảo chất lượng, không được phép lưu hành hoặc chưa đăng ký bản công bố tại cơ quan có thẩm quyền hoặc ghi thông tin không chính xác. Một số đối tượng lợi dụng tình hình khan hiếm hàng trên thị trường để găm hàng hoặc mua gom hàng hóa, sau đó bán tăng giá bất hợp lý. Mặt hàng vi phạm chủ yếu là khẩu trang, que test COVID-19, các loại thuốc điều trị COVID- 19…

Trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị, Kế hoạch và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia về công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành thành viên, lực lượng chức năng căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động công tác nắm tình hình, xây dựng, triển khai thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra, điều tra phát hiện xử lý nghiêm mọi hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tập trung lực lượng, phương tiện, biện pháp đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu đường dây, ổ nhóm tụ điểm phức tạp nhằm răn đe và phòng ngừa chung.

Tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng, khai thác, chia sẻ thông tin, giữ liệu sẵn có phục vụ mục tiêu chung công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý tuyến, địa bàn, lĩnh vực, trách nhiệm người đứng đầu để xảy ra vi phạm nghiêm trọng, thanh tra công vụ phòng ngừa và xử lý tiêu cực, tham nhũng trong công tác này.