Ngăn chặn "thực phẩm bẩn" dịp Tết

Dù hơn nửa tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, nhưng chị Lê Thị Hà, ở Thanh Xuân, Hà Nội đã tất bật mua sắm, chuẩn bị hàng hoá, thực phẩm Tết. Chị Hà cho biết, để Tết đỡ cập rập, ngay từ bây giờ chị đã tranh thủ đi chợ mua trước gạo nếp, đỗ xanh để Tết gói bánh chưng và mua một số mặt hàng khô như: măng khô, miến, mộc nhĩ, nấm hương.., còn những mặt hàng tươi sống như thịt, rau, củ, quả tươi thì cận Tết chị mới mua sắm tiếp. Tết chưa đến, nhưng chị Hà cho biết hơn chục ngày gần đây giá cả một số mặt hàng phục vụ Tết đã nhúc nhích tăng. Nhưng điều chị Hà lo ngại nhất vẫn là tình trạng mua phải thực phẩm không an toàn, hàng giả, kém chất lượng, không đảm bảo vệ sinh. “Ăn Tết mà chẳng may phải nhập viện vì ngộ độc thực phẩm thì mất vui”- chị Hà than thở.

Quả thật, đúng như lo ngại của chị Hà và nhiều người dân, vào những tháng cuối năm giáp Tết, nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm tăng cao, khiến vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP) có nguy cơ gia tăng. Đây cũng là thời điểm để gian thương lợi dụng, tung ra thị trường thực phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc. Việc đưa thực phẩm “bẩn” ra thị trường để tiêu thụ có nguyên nhân lớn từ những người sản xuất, kinh doanh, vì chạy theo lợi nhuận mà bất chấp hậu quả.

Bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, các đối tượng đã “tuồn” thực phẩm “bẩn” ra thị trường, gây tác động rất lớn đến xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. Vì vậy, việc tập trung kiểm tra, giám sát để ngăn chặn thực phẩm “bẩn” dịp cuối năm và Tết Nguyên đán được các lực lượng chức năng tăng cường, đẩy mạnh. Thông qua công tác kiểm tra, kiểm soát, lực lượng chức năng nhiều địa phương đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nhiều vụ sản xuất hàng giả là thực phẩm, hay vận chuyển, kinh doanh thực phẩm “bẩn”, không rõ nguồn gốc với số lượng lớn.

Mới đây, trong đợt cao điểm ra quân đảm bảo vệ sinh ATTP dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, chỉ trong ngày 12/12/2022, 4 vụ vi phạm vệ sinh ATTP được Cục Cảnh sát PCTP về môi trường phối hợp lực lượng QLTT Hà Nội và Công an địa bàn kiểm tra, xử lý. Trong đó, đã phát hiện 2 cơ sở sản xuất thực phẩm giả gồm bánh kẹo giả thương hiệu nước ngoài và một số mặt hàng tiêu dùng phục vụ Tết ở quận Hà Đông.

Thu giữ quả tang tại Cơ sở sản xuất có địa chỉ ở số 2, ngõ 6 đường Phúc Tiến, phường Biên Giang, quận Hà Đông, Hà Nội do ông Nguyễn Xuân Toan, SN 1972 làm chủ cơ sở tổng cộng 180 thùng carton, bên trong chứa 2.160 gói bánh gạo thành phẩm giả nhãn mác nước ngoài Vetrue, cùng nhiều nguyên phụ liệu và 2 dây chuyền tự động bọc màng nilon, 1 máy dập date trên thùng, 1 máy dập date trên túi nilon; 1 máy hàn miệng túi nilon; 1 dụng cụ dập chữ “made in China” phục vụ cho việc đóng gói, làm hàng giả.

Tiếp đó, thu giữ quả tang tại Cơ sở sản xuất thực phẩm ở địa chỉ số 5 ngách 79/15 đường Nghĩa Lộ, phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, Hà Nội do Nguyễn Phan Sơn làm chủ cơ sở tổng cộng 390 thùng carton, bên trong chứa 7.800 gói hạt hướng dương nhãn hiệu LAO JIE KOU loại 500gr/gói, và 220 thùng carton chứa hạt hướng dương chưa đóng gói thành phẩm, mỗi thùng 5kg, tổng trọng lượng khoảng 1,1 tấn cùng 2 máy hàn nhiệt để hàn mép túi; 4 chiếc cân đồng hồ, 800 vỏ túi có in sẵn nhãn LAO JIE KOU; 30 kg gói hút ẩm Desiccant...

Từ kết quả kiểm tra 2 cơ sở sản xuất thực phẩm giả thương hiệu nước ngoài nói trên, và lời khai của chủ 2 cơ sở chuyên đổ buôn hàng hoá cho các cơ sở kinh doanh ở Chợ đầu mối La Phù (huyện Hoài Đức, Hà Nội) – địa bàn được coi là thủ phủ của mặt hàng bánh kẹo bán buôn đi khắp các tỉnh phía Bắc, lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng, kiểm tra 2 cơ sở kinh doanh thực phẩm bánh kẹo ở La Phù, thu giữ hàng ngàn sản phẩm bánh kẹo giả thương hiệu Vetrue và nhiều mặt hàng bánh kẹo, ô mai, hướng dương... đều không có nguồn gốc xuất xứ. Tất cả các mặt hàng trên đều là những mặt hàng được người dân tiêu dùng trong dịp Tết.  

Đánh giá về tình hình vi phạm pháp luật về vệ sinh ATTP trong năm 2022, nhất là thời điểm cuối năm và giáp Tết, lãnh đạo Cục Cảnh sát PCTP về môi trường cho biết, tình trạng nhập lậu các mặt hàng thực phẩm từ nước ngoài vào Việt Nam vẫn còn phức tạp, chưa được ngăn chặn triệt để; các địa bàn trọng điểm giáp biên là: Lào Cai, Lạng Sơn, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Bình Phước, Tây Ninh, An Giang và các cảng biển, các sân bay quốc tế. Các loại thực phẩm này không được kiểm tra chất lượng vệ sinh ATTP, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Đặc biệt, vi phạm trong kinh doanh thực phẩm là sản phẩm động vật đông lạnh có chiều hướng diễn biến phức tạp, chủ yếu là kinh doanh sản phẩm động vật nhập lậu, không rõ nguồn gốc, nhiều vụ vi phạm được phát hiện với số lượng tang vật lớn.

Đơn cử, ngày 26/8/2022, Công an tỉnh Lạng Sơn kiểm tra, kịp thời phát hiện 3 xe container vận chuyển trái phép 86,3 tấn sản phẩm động vật đông lạnh không rõ nguồn gốc xuất xứ; ngày 3/10/2022, Cục Cảnh sát PCTP về môi trường phối hợp kiểm tra, phát hiện tại Kho lạnh An Việt 2, địa chỉ tại Khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội, lưu giữ trên 92 tấn chân giò, chân gà, nầm lòng đông lạnh không có chứng từ, trong đó nhiều loại sản phẩm đã hết hạn sử dụng, bốc mùi hôi thối. Đặc biệt, liên tiếp những ngày gần đây, lực lượng CSGT và Công an nhiều địa phương phát hiện, ngăn chặn nhiều vụ vận chuyển thực phẩm đông lạnh, thịt gia súc, gia cầm không nguồn gốc: chân gà, chân giò lợn, nầm, lòng lợn, tràng trứng gà “ bẩn” với số lượng lớn.

Vi phạm về điều kiện đảm bảo vệ sinh ATTP trong hoạt động sản xuất, chế biến thực phẩm của các cơ sở sản xuất thực phẩm. Cụ thể là tình trạng cơ sở vật chất không đảm bảo các điều kiện về ATTP và môi trường còn xảy ra phổ biến ở các địa phương, đặc biệt tại các làng nghề sản xuất thực phẩm truyền thống, cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm quy mô hộ gia đình như: làm giò, chả, bún, miến, mì, phở... Những cơ sở này không có điều kiện đầu tư nhà xưởng, máy móc, thiết bị đạt tiêu chuẩn; hệ thống thu gom, xử lý chất thải rắn, nước thải phát sinh trong quá trình sản xuất thường không được xử lý gây ô nhiễm môi trường, nguy cơ xảy ra lây nhiễm chéo, dẫn đến các sản phẩm thực phẩm sau chế biến không đảm bảo vệ sinh ATTP. Bên cạnh đó, tình trạng sử dụng chất, hóa chất, phụ gia không rõ nguồn gốc trong sơ chế, chế biến, bảo quản thực phẩm.. gây nguy hại tới sức khoẻ người tiêu dùng.