Ngăn đầu cơ, trục lợi khiến giá cát “phi mã”

Tập trung tháo gỡ khó khăn, bình ổn giá cát

Trong công văn gửi Quảng Nam ngày 27/5 vừa qua, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam cho biết, nhiều năm qua, phần lớn công trình trên địa bàn thành phố sử dụng cát khai thác từ các mỏ tại Quảng Nam, đặc biệt ở huyện Đại Lộc. Giá vật liệu trong các dự án đầu tư công chủ yếu căn cứ theo báo giá do Sở Xây dựng Quảng Nam công bố.

Tuy nhiên gần một tháng nay, giá cát xây dựng tại Đà Nẵng đã tăng gấp 3-4 lần, lên mức 650.000-800.000 đồng/m³. Dù giá cao, thị trường vẫn khan hiếm và nhiều nguồn không có hóa đơn hợp lệ. Trong khi đó, giá công bố tại bãi tập kết Đại An (huyện Đại Lộc) - điểm gần Đà Nẵng nhất - chỉ 190.000 đồng/m³ (tính tại thời điểm tháng 4/2025, sau khi múc lên xe).

Tình trạng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ các dự án đầu tư công, hàng loạt công trình trọng điểm của thành phố bị ảnh hưởng, chậm tiến độ và hoạt động xây dựng nhà ở của người dân gặp khó khăn vì thiếu nguồn cát, giá “phi mã”, đồng thời đẩy chi phí các sản phẩm liên quan như bêtông thương phẩm đội giá tăng cao.

Trước tình hình đó, UBND TP Đà Nẵng đề nghị Quảng Nam giao Sở Xây dựng kiểm tra, cập nhật và điều chỉnh giá vật liệu xây dựng cho phù hợp với thực tế thị trường theo Thông tư 01/2025 của Bộ Xây dựng. Trường hợp không cần điều chỉnh, Đà Nẵng đề nghị Quảng Nam có văn bản phản hồi để thành phố thông tin chính thức đến các tổ chức, cá nhân liên quan.

Thành phố cũng đề xuất tỉnh Quảng Nam chỉ đạo cơ quan chức năng làm việc với các đơn vị khai thác mỏ để kiểm tra hoạt động, từ đó có biện pháp bình ổn giá và nguồn cung cát xây dựng trong thời gian tới.

UBND TP Đà Nẵng đề nghị Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam cập nhật lại giá công bố phù hợp với thị trường, làm rõ nguyên nhân chênh lệch để trả lời người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, đề nghị kiểm tra việc khai thác tại các mỏ nhằm đảm bảo nguồn cung và ổn định thị trường.

Tình trạng khan hiếm cát không chỉ là vấn đề thị trường đơn thuần, mà đã tác động nghiêm trọng đến tiến độ đầu tư công, ảnh hưởng đến giải ngân vốn và tăng trưởng kinh tế địa phương. Việc hai địa phương cùng vào cuộc, yêu cầu đẩy nhanh cấp phép và quản lý chặt chẽ giá bán là tín hiệu tích cực nhằm lập lại trật tự trong lĩnh vực khai thác vật liệu xây dựng.

Tuy nhiên, để giải quyết dứt điểm tình trạng này, cần sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương; đồng thời xử lý nghiêm minh các hành vi trục lợi, đầu cơ, góp phần đảm bảo thị trường lành mạnh, phục vụ tốt cho phát triển hạ tầng, kinh tế - xã hội của khu vực, UBND TP Đà Nẵng khẳng định.

Đẩy nhanh tiến độ cấp phép mỏ cát, xử nghiêm hành vi đầu cơ, nâng giá

Ngày 30/5, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Nam cũng đã ban hành thông báo kết luận của ông Lê Văn Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, sau cuộc họp bàn giải pháp thúc đẩy tăng nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn. Qua đó, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Dũng đã chỉ đạo “nóng”, yêu cầu từng sở, ngành, địa phương khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện thủ tục để sớm đưa hàng loạt mỏ cát vào khai thác ngay trong các tháng cao điểm xây dựng.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, dù địa phương sở hữu nhiều mỏ có trữ lượng lớn, nhưng thủ tục cấp phép khai thác chưa đáp ứng được yêu cầu tiến độ. Bên cạnh các yếu tố khách quan như quy trình, thủ tục phức tạp, còn tồn tại nguyên nhân chủ quan đến từ trách nhiệm của một số sở, ngành, đơn vị và địa phương. Việc phối hợp trong giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản chưa đồng bộ, thiếu quyết liệt, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đưa mỏ vào vận hành.

“Để khắc phục tình trạng khan hiếm vật liệu, cần xử lý cụ thể đối với từng mỏ cát. Cụ thể, mỏ cát tại thôn Hội Khách (xã Đại Sơn, huyện Đại Lộc) phải hoàn tất điều kiện và mở lại trong tháng 5/2025. Mỏ tại bãi Bến Phà cũ (thị trấn Tân Bình, Hiệp Đức) được hoàn tất điều kiện khai thác trước 15/6/2025. Với hai mỏ tại tổ Trấn Dương (thị trấn Trà My) và thôn 3 (xã Trà Giang, Bắc Trà My), Công ty Ân Phát Tài phải hoàn chỉnh các điều kiện cần thiết để đưa vào khai thác trong tháng 6/2025. Còn các mỏ đã có giấy phép khai thác nhưng chưa vận hành, phải khẩn trương hoàn tất thủ tục đất đai để khai thác từ tháng 7/2025”, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam yêu cầu. Trong tổng số 34 khu vực mỏ đã tổ chức đấu giá, có 8 mỏ đang làm thủ tục cấp phép, phải hoàn thiện hồ sơ để khai thác trước tháng 9/2025. Các mỏ còn lại được chỉ đạo hoàn tất các bước cần thiết để đưa vào khai thác trong năm nay.

UBND các huyện, thị xã được yêu cầu tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo kế hoạch đã phê duyệt, hoàn thành trong tháng 6/2025. Với các mỏ được chỉ định phục vụ dự án đầu tư công, các chủ mỏ phải nhanh chóng hoàn tất thủ tục để cung cấp vật liệu đúng tiến độ công trình.

Cùng với đó, các cơ quan như Sở Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Thuế khu vực XII, Công an tỉnh và chính quyền các cấp sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác. Những hành vi phá hoại đấu giá hoặc vi phạm quy định sẽ bị xử lý nghiêm.