Phương thức buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng tinh vi
Theo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong 6 tháng đầu năm 2023, các cơ quan, đơn vị, lực lượng chức năng 9 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung đã phát hiện, bắt giữ 10.850 vụ vi phạm liên quan đến lĩnh vực buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; qua đó xử lý vi phạm hành chính 9.909 vụ; khởi tố vụ án hình sự 941 vụ/1.139 đối tượng…
Trong 2 ngày 22 và 23/6, tại Thừa Thiên-Huế đã diễn ra Hội nghị giao ban công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm 2023 của 9 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung. Trong 6 tháng đầu năm 2023, các cơ quan, đơn vị, lực lượng chức năng 9 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung (gồm: tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi) đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 10.850 vụ vi phạm; xử lý vi phạm hành chính 9.909 vụ; khởi tố vụ án hình sự 941 vụ/1.139 đối tượng; thu nộp ngân sách Nhà nước 362,821 tỷ đồng.
Đơn cử, ngày 8/2/2023, ngày 5/3, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng bắt quả tang đối tượng Trần Thịnh (SN 1988; trú TP Đông Hà, Quảng Trị, là đối tượng vận chuyển thuê) đang vận chuyển 20.000 bao thuốc lá điếu nhập lậu trên xe ôtô tải biển số 77H – 019.97 tại địa bàn xã Hòa Sơn (huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng). Ngay sau đó, Phòng Cảnh sát kinh tế đã mở rộng điều tra, xác minh, chủ động phối hợp với Công an tỉnh Quảng Trị giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với đối tượng Trương Thị Hồng (trú phường Đông Lễ, TP Đông Hà, Quảng Trị) và qua khám xét khẩn cấp đã phát hiện 19.900 bao thuốc lá ngoại nhập lậu các loại. Đây là một trong những chuyên án trinh sát đấu tranh với đường dây buôn bán, vận chuyển thuốc lá ngoại nhập lậu có tính chuyên nghiệp, hoạt động liên tỉnh, thu giữ số lượng thuốc lá đặc biệt lớn trên địa bàn TP Đà Nẵng (39.900 bao thuốc lá, ước tính giá trị gần 1 tỷ đồng).
Tương tự, ngày 9/4, tại Trạm thu phí cao tốc Chu Lai, thuộc tuyến cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi (xã Tam Hiệp – Núi Thành), Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an tỉnh Quảng Nam phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ trong tỉnh và Công an tỉnh Nghệ An bắt giữ 2 đối tượng gồm Nguyễn Văn Ninh và Huỳnh Khánh Trình về hành vi mua bán, vận chuyển trái phép chất ma tuý. Tang vật thu giữ 5 bánh heroin có khối lượng là 1,908kg, 7,35g ma tuý tổng hợp. Đây là vụ án với số lượng ma túy thu giữ lớn nhất từ trước đến nay tại Quảng Nam…
Theo ông Lê Thanh Hải, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, thời gian qua tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên các tuyến, địa bàn các địa phương không phức tạp, không xảy ra đột biến lớn, không phát sinh các điểm nóng, vụ việc nổi cộm. Tuy nhiên, cũng từng thời điểm, trên một số tuyến, địa bàn trọng điểm tại các địa phương, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả diễn ra phức tạp, gây mất trật tự an toàn xã hội, gây ô nhiễm môi trường, thiệt hại cho người tiêu dùng, thất thu ngân sách Nhà nước, ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo lực lượng Quản lý thị trường, hiện nay hoạt động mua bán, vận chuyển, tàng trữ hàng hóa nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ... được các đối tượng sử dụng ngày càng tinh vi.
Tại hội nghị, đại diện các lực lượng chức năng chỉ ra một số phương thức, thủ đoạn mới nổi lên gần đây. Cụ thể, trên tuyến biên giới đất liền, các đối tượng thường lợi dụng địa hình hiểm trở, nhiều đường mòn, lối mở, lối tắt, sông suối, mối quan hệ thân tộc hai bên biên giới và chính sách hàng hóa mua bán, trao đổi cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép các loại hàng cấm là ma túy, pháo nổ, thuốc lá điếu ngoại… qua biên giới; lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuất hàng hóa, hoạt động xuất nhập cảnh người, phương tiện để buôn lậu, gian lận thương mại đối với các loại hàng hóa qua biên giới, cửa khẩu các địa phương Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị.
Trên tuyến biên giới biển, lợi dụng chính sách thông thoáng của Nhà nước về thông quan hàng hóa qua các cảng biển, các đối tượng khai báo gian dối về số lượng, giá trị, chủng loại, xuất xứ hàng hóa… để mua bán, vận chuyển hàng cấm, gian lận thương mại, trốn thuế, xuất lậu, nhập lậu hàng hóa có điều kiện, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ… qua cảng biển các địa phương.
Ngoài ra, các đối tượng lợi dụng thời tiết phức tạp, vùng biển rộng, thông qua các hoạt động khai thác hải sản, hoạt động vận chuyển hàng hóa hợp pháp trên biển để hoạt động mua bán, vận chuyển hàng cấm (ma túy, vật liệu nổ, thuốc lá điếu, động vật hoang dã), buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng, dầu, quặng, khoáng sản, hàng điện tử, điện lạnh… qua vùng biển các địa phương Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Đà Nẵng, Thừa Thiên-Huế. Riêng tại địa bàn Thừa Thiên-Huế, có vị trí quan trọng trong lộ trình vận chuyển hàng hóa từ Bắc vào Nam và ngược lại trên các tuyến đường bộ, do đó, các đối tượng thường lợi dụng để vận chuyển, tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ với các thủ đoạn, như: sử dụng xe không chính chủ để vận chuyển với số lượng lớn; lợi dụng bưu chính, chuyển phát nhanh để vận chuyển và kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả; chia nhỏ để vận chuyển, vận chuyển vào ban đêm, ngày nghỉ, ngày lễ…