Tăng cường kiểm soát dịch bệnh động vật, xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn
Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm từ động vật sang người tiếp tục diễn biến phức tạp, TP Hồ Chí Minh vừa ban hành chương trình giám sát và xây dựng vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh động vật trên cạn giai đoạn 2026 – 2030.
Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh với tinh thần giám sát chủ động, cảnh báo sớm, ứng phó nhanh với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như cúm gia cầm, dại, lở mồm long móng, dịch tả heo châu Phi…
TP Hồ Chí Minh hiện có hàng trăm cơ sở chăn nuôi, hàng chục nghìn hộ nuôi chó, mèo cùng hệ thống vận chuyển, giết mổ, kinh doanh động vật trải rộng khắp địa bàn. Việc hình thành và duy trì các vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh không chỉ là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ thành quả chăn nuôi mà còn là điều kiện quan trọng để phát triển chuỗi thực phẩm an toàn, truy xuất được nguồn gốc.
Chương trình đặt mục tiêu giám sát định kỳ tối thiểu 80% trang trại giống quy mô lớn; tiêm phòng bệnh dại đạt trên 90% tổng đàn chó mèo; duy trì 287 cơ sở chăn nuôi đã được công nhận an toàn dịch bệnh, trong đó có 110 cơ sở heo và 160 cơ sở gia cầm. Đặc biệt, Thành phố hướng đến năm 2030 không còn người tử vong do bệnh dại. UBND cấp xã sẽ lập danh sách quản lý tất cả hộ nuôi, tổ chức kiểm tra định kỳ, xử lý nghiêm tình trạng nuôi thả rông; phối hợp triển khai tiêm phòng đồng loạt hằng năm.
Với đàn gia súc, gia cầm, TP Hồ Chí Minh yêu cầu tất cả cơ sở chăn nuôi tuân thủ nghiêm phòng dịch, khai báo chăn nuôi, vệ sinh – khử trùng, áp dụng mô hình an toàn sinh học, VietGAP… Đồng thời, khuyến khích phát triển các mô hình chăn nuôi công nghệ cao, chăn nuôi tuần hoàn, tự động hóa – xu hướng nông nghiệp bền vững hiện đại. Trong lĩnh vực giết mổ, vận chuyển động vật, lực lượng chức năng sẽ tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành, tăng cường kiểm tra đột xuất tại các chốt cửa ngõ, các cơ sở kinh doanh, điểm giết mổ nhỏ lẻ. Những trường hợp vận chuyển động vật không rõ nguồn gốc, không có giấy kiểm dịch, vi phạm điều kiện vệ sinh thú y… sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.
Bên cạnh đó, các cơ sở giết mổ phải đảm bảo quy trình kiểm dịch, đối xử nhân đạo với vật nuôi, vệ sinh môi trường nghiêm ngặt. Nhiệm vụ này có sự phối hợp của ngành Công an, Biên phòng, Quản lý thị trường, Hải quan… nhằm ngăn chặn triệt để nguồn lây từ bên ngoài vào TP Hồ Chí Minh. Khi phát sinh ổ dịch, cơ quan thú y sẽ lập tức khoanh vùng, lấy mẫu xét nghiệm, xử lý động vật mắc bệnh, thiết lập chốt kiểm soát tạm thời và tổ chức tiêu độc khử trùng. Chủ cơ sở chăn nuôi phải thực hiện nghiêm cách ly, không vận chuyển động vật ra khỏi vùng dịch và khai báo trung thực.
Theo ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, để đạt được mục tiêu đề ra, trong giai đoạn 2026 – 2030, TP Hồ Chí Minh đặt kế hoạch sẽ tổ chức tuyên truyền sâu rộng đến người dân. Nội dung chú trọng đến công tác phòng, chống bệnh truyền lây từ động vật sang người; quy định pháp luật về nuôi chó, mèo; kiến thức xử lý khi bị chó mèo cắn; an toàn sinh học trong chăn nuôi; quy trình xây dựng cơ sở an toàn dịch bệnh.
Hoạt động truyền thông sẽ gắn với trường học, khu dân cư, chuỗi cung ứng giống vật nuôi và các cơ sở giết mổ. Bên cạnh đó Thành phố tiếp tục củng cố mạng lưới nhân viên thú y xã, phường; tổ chức hàng loạt lớp tập huấn chuyên sâu về điều tra ổ dịch, chẩn đoán bệnh, phân tích dịch tễ, an toàn sinh học…; đẩy mạnh liên kết với các trường đại học, tổ chức quốc tế để chuyển giao kỹ thuật chẩn đoán hiện đại, nghiên cứu tác nhân gây bệnh và áp dụng chuẩn quốc tế vào quy trình xây dựng cơ sở an toàn dịch bệnh.
Chương trình dự kiến sử dụng gần 210 tỷ đồng từ ngân sách trong giai đoạn 2026 – 2030 được phân bổ cho các hoạt động: Giám sát, lấy mẫu xét nghiệm; tiêm phòng; tuyên truyền – tập huấn; xây dựng vùng an toàn dịch bệnh; nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị chẩn đoán và đào tạo nhân lực thú y...