Tạo đà phục hồi, tăng trưởng kinh tế từ 2 trung tâm logistics lớn nhất nước

Theo Savills Việt Nam, bất chấp thách thức từ đại dịch, logictics vẫn phát triển do tác động tích cực từ Hiệp định thương mại tự do, sự bùng nổ thương mại điện tử, tăng trưởng kinh tế, sản xuất và tiêu dùng trong nước đã mang lại cơ hội phát triển nhanh cho logistics.  

Savills cho rằng, đại dịch COVID-19 đã khẳng định vai trò logistics là ngành dịch vụ trọng yếu của nền kinh tế thông qua nhiều hoạt động. Khi các doanh nghiệp bắt đầu thích nghi với điều kiện “bình thường mới”, việc hiện đại hóa chuỗi cung ứng càng trở nên quan trọng.

Tại hội thảo "Nhận diện cơ hội và thách thức đối với sự phát triển ngành logistics TP Hồ Chí Minh" được tổ chức vào ngày 30/11, ông Đinh Ngọc Thắng, Cục trưởng Cục Hải quan thành phố cho biết, bất chấp đại dịch, trong vòng 11 tháng của năm nay, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa qua Hải quan thành phố vẫn đạt 116 tỉ USD, tăng 16%. Do đó, DN logistics phải có bước trở mình để nắm bắt cơ hội phát triển, hình thành cụm tam giác logistics, cảng biển, cảng hàng không.

Hiện 80% DN logistics tại TP Hồ Chí Minh chỉ có vốn từ 10 tỉ đồng trở lên và chỉ đảm nhận những công việc đơn giản như gia cố, đóng gói, vận chuyển cho DN do đang thiếu nguồn nhân lực, vốn, công cụ, công nghệ.

Đại diện doanh nghiệp bán lẻ, ông Nguyễn Anh Đức, Tổng Giám đốc Saigon Co.op nhận định, ngành logistics có ý nghĩa quan trọng đối với các DN bán lẻ khi chi phí logistics đang chiếm đến 5% trên tổng doanh thu của DN bán lẻ hiện đại. Con số này là rất lớn so với mức lãi gộp chỉ hơn 10% của DN bán lẻ. Nhưng trong khi hệ thống logistics của các nước phát triển đã ở cấp độ 5 thì tại Việt Nam, ngành này mới chỉ mấp mé ở cấp độ khởi điểm là 1 và 2.

“Cần hình thành các vùng logistics tại Thành phố, từng vùng tập trung cho loại hàng hóa gì để các DN logistics và DN bán lẻ tập trung, hợp sức. Cần sự kết nối khu vực giữa TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành; quy hoạch logistics phải tương đồng với quy hoạch thương mại và công nghiệp; thúc đẩy đồng bộ các công nghiệp hỗ trợ. Đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ thông tin để làm đòn bẩy công nghệ cho logistics, coi logistics là một phần phát triển trong tổng thể chuỗi cung ứng”, ông Đức đề nghị.

Bà Đặng Thị Minh Phương, Chủ tịch Hiệp hội logistics TP Hồ Chí Minh cho rằng, để thu hút và giữ chân DN FDI, logistics được xem là một trong những yếu tố quan trọng cần được đầu tư và phát triển đúng mức. Chính phủ, các lãnh đạo thành phố cần xem xét đưa ngành logistics trở thành một trong những nhóm ngành ưu tiên cho gói kích cầu phát triển kinh tế của thành phố.

Để hỗ trợ cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, phát triển lĩnh vực logictics quy mô lớn cho khu vực phía Nam, Chính phủ đã chỉ đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đẩy nhanh việc xây dựng trung tâm logistics Cái Mép Hạ và hệ thống cảng cạn, kho bãi ICD vệ tinh nhằm gom, thông quan và xử lý hàng hóa hỗ trợ cho cụm cảng này. Đồng thời nghiên cứu trung tâm hàng hóa kết nối sân bay quốc tế Long Thành với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải nhằm kết hợp vận tải đa phương thức.

Để hỗ trợ, tạo kết nối liên vùng, liên khu vực cho hoạt động vận tải hàng hóa đến khu vực Cái Mép - Thị Vải, Chính phủ cũng đã chỉ đạo các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu sớm triển khai đầu tư cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và cầu Phước An 2.

Các công trình hạ tầng này sẽ thúc đẩy hoạt động vận tải hàng hóa từ Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam bộ đến Cái Mép - Thị Vải. Việc nghiên cứu tuyến đường sắt Biên Hòa - Cái Mép cũng đã được đặt ra khi đây là một phần nối dài của tuyến đường sắt Bắc - Nam để vận chuyển hàng hóa từ các vùng miền đến Cái Mép - Thị Vải.

Nhằm đẩy mạnh việc thu hút hãng tàu đến Cái Mép - Thị Vải, Chính phủ đã chỉ đạo địa phương cần định hướng khu vực này trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới kết nối toàn cầu của hãng tàu, các nhà khai thác cảng trung chuyển, các đại lý, môi giới tàu biển… Do đó, khi quy hoạch TP Vũng Tàu hay thị xã Phú Mỹ, cần đặt yêu cầu trở thành nơi đặt trụ sở của hệ thống vận tải, khai thác tàu biển trên.

Tại TP Hồ Chí Minh, nhằm khai thác lợi thế từ cảng Cát Lái và một số cảng biển khác trong khu vực, một trung tâm logistics lớn nhất cả nước được đã được quy hoạch tại TP Thủ Đức. Theo GS Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, trung tâm logistics tại TP Thủ Đức sẽ là một trong 8 trụ cột tạo đà phát triển cho địa phương và khu vực.

Cùng lúc, việc khơi thông các tuyến vận tải hàng hóa đường thủy về Đồng Nai, Bình Dương và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cũng sẽ được TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh triển khai. Để giảm ùn tắc cho tuyến vận tải container trên tuyến đường bộ ra vào cảng Cát Lái, riêng nút giao Mỹ Thủy đã được TP Hồ Chí Minh đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để nâng cấp, mở rộng và xây dựng hệ thống giao thông khác mức…

Để tăng cường kết nối với TP Hồ Chí Minh và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đầu tháng 12 này, tỉnh Đồng Nai cũng đã đề xuất Thủ tướng Chính phủ giao cho địa phương này làm đầu mối triển khai thực hiện Dự án đường sắt nhẹ Thủ Thiêm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Với điểm đầu tại ga Thủ Thiêm, TP Thủ Đức - TP Hồ Chí Minh, điểm cuối tại sân bay quốc tế Long Thành, tuyến đường sắt nhẹ này có chiều dài 37,5km, tổng mức đầu tư khoảng 40.566 tỷ đồng.

Tỉnh Đồng Nai cũng đề xuất Thủ tướng giao cho địa phương này chủ trì triên khai Dự án tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu. Với điểm đầu tại ga Trảng Bom, Đồng Nai, điểm cuối tại cảng Cái Mép - Thị Vải dự án có chiều dài 65km, tổng mức đầu tư khoảng 50.822 tỷ đồng. Việc triển khai 2 dự án sẽ gia tăng kết nối, giảm thiểu áp lực với hệ thống giao thông đường bộ ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam khi sân bay quốc tế Long Thành hoàn thành vào năm 2025.