Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang phục hồi

Giao dịch sôi động

Số liệu công bố từ Bộ Tài chính cho thấy trong 10 tháng đầu năm, có 70 doanh nghiệp phát hành với khối lượng 180,4 nghìn tỷ đồng. Kể từ khi Nghị định 08/2023/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, khối lượng phát hành là 179,5 nghìn tỷ đồng. Trong tháng 10/2023, khối lượng phát hành là 41 nghìn tỷ đồng, tăng 17 nghìn tỷ đồng so với tháng 9. Từ đầu năm, các doanh nghiệp đã mua lại lượng trái phiếu trước hạn là 190,7 nghìn tỷ, tăng 30,2% so với cùng kỳ năm 2022, cao hơn tổng số phát hành.

“Tôi cho rằng, sự hồi phục tích cực của thị trường TPDN là cộng hưởng của cả các chính sách quyết liệt của Chính phủ và sự chuyển biến của các chủ thể tham gia thị trường. Trước một số vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến phát hành TPDN gây ra những bất ổn trên thị trường TPDN, lãnh đạo Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo để ổn định kinh tế vĩ mô, điều hành linh hoạt giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh, có dòng tiền để trả nợ nói chung và nợ TPDN nói riêng”, ông Nguyễn Hoàng Dương – Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính ngân hàng (Bộ Tài chính) nhận định.

Đáng chú ý, từ ngày 19/7/2023, hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội chính thức hoạt động, góp phần thúc đẩy tính thanh khoản cho thị trường TPDN và tạo điều kiện cho thị trường sơ cấp TPDN riêng lẻ phát triển bền vững hơn. Sau 3 tháng vận hành, thị trường TPDN riêng lẻ đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tính từ 19/7 - 31/10, đã có 451 mã trái phiếu đăng ký giao dịch, với thanh khoản 677 tỷ đồng/phiên, riêng trong tháng 10, thanh khoản đã đạt hơn 1.330 tỷ đồng/phiên. Tính đến ngày 3/11/2023, đã có tổng số 902 bộ hồ sơ trái phiếu riêng lẻ đăng ký lần đầu, trong đó có 826 mã đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký.

Đánh giá về kết quả vận hành sàn giao dịch TPDN riêng lẻ, ông Phạm Hồng Sơn – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định, những số liệu về số lượng mã trái phiếu đăng ký giao dịch, thanh khoản thị trường, cũng như sự vận hành thông suốt, ổn định, an toàn của hệ thống giao dịch thứ cấp… là minh chứng cho sự phục hồi tích cực của thị trường.

Cũng cho rằng thị trường đang phục hồi, báo cáo của Công ty Chứng khoán VNDirect (VNDirect) cho biết, hoạt động phát hành TPDN trong quý 3/2023 có sự phục hồi đáng kể nhờ sự gia tăng phát hành của nhóm ngân hàng. Hoạt động đàm phán gia hạn kỳ hạn trái phiếu giữa các tổ chức phát hành và các trái chủ cũng diễn ra sôi động. Tính đến ngày 3/10, có hơn 50 tổ chức phát hành đã đạt được thỏa thuận gia hạn kỳ hạn trái phiếu với tổng giá trị là hơn 95.200 tỷ đồng.

Cẩn trọng khi tham gia thị trường          

Tuy nhiên, cùng với dấu hiệu ấm dần lên và có nhiều yếu tố củng cố thêm cho sự trở lại của TPDN, Bộ Tài chính cũng đưa ra một số khuyến cáo đối với nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường.

“Chúng tôi khuyến nghị nhà đầu tư cần lưu ý phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp mới được mua TPDN riêng lẻ và quan trọng hơn nữa là nhà đầu tư cần phải có hiểu biết đầy đủ về quy định của pháp luật, tiếp cận đầy đủ thông tin về doanh nghiệp phát hành và trái phiếu, đánh giá kỹ tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành, thận trọng đối với các dịch vụ tư vấn, phân biệt rõ sản phẩm TPDN với tiền gửi ngân hàng, đánh giá mức độ rủi ro tương xứng với lợi nhuận khi đầu tư trái phiếu và chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của mình. Nhà đầu tư cũng cần lưu ý rằng, rủi ro của trái phiếu là rủi ro gắn với doanh nghiệp phát hành trái phiếu chứ không phải là rủi ro liên quan đến tổ chức phân phối trái phiếu, trong đó có các ngân hàng thương mại phân phối trái phiếu”, ông Dương nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, để thị trường phát triển lành mạnh, đi vào chiều sâu, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành thực hiện chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, ổn định môi trường đầu tư, đảm bảo sự nhất quán, ổn định chính sách để nhà đầu tư yên tâm tham gia hoạt động, đầu tư trên thị trường.

Bộ Tài chính tiếp tục theo dõi, yêu cầu các doanh nghiệp phải bố trí mọi nguồn lực để thanh toán gốc và lãi trái phiếu đến hạn theo đúng quy định của pháp luật, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Yêu cầu các doanh nghiệp trường hợp có khó khăn trong thanh toán thì phải làm việc, đàm phán với các nhà đầu tư để thống nhất phương án cơ cấu lại trái phiếu. Ngoài ra, sẽ tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm tại các doanh nghiệp phát hành, các công ty cung cấp dịch vụ để nâng cao chất lượng phát hành của doanh nghiệp phát hành, chất lượng cung cấp dịch vụ trên thị trường TPDN, củng cố niềm tin nhà đầu tư. Sau kiểm tra sẽ có công bố công khai rộng rãi ra thị trường về các sai phạm nếu có.

“Tuy nhiên, sự phát triển bền vững của thị trường TPDN cần sự chung tay góp sức không chỉ từ phía chính sách quyết liệt của các cơ quan quản lý Nhà nước mà còn phụ thuộc vào nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật của các chủ thể tham gia thị trường”, đại diện Bộ Tài chính nhận định.