Điều kiện thụ lý vụ việc trợ giúp pháp lý
Thụ lý vụ việc trợ giúp pháp lý là hoạt động đầu tiên của tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý trong quá trình trợ giúp pháp lý.
Theo quy định hiện hành, điều kiện để thụ lý vụ việc trợ giúp pháp lý bao gồm:
Về điều kiện cần, phải là người được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý. Theo đó, chỉ khi một người chứng minh mình thuộc một trong những diện được trợ giúp pháp lý như người thuộc hộ nghèo, là người có công với cách mạng, trẻ em hay những đối tượng khác theo quy định tại Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý thì mới được trợ giúp pháp lý. Điều này có nghĩa, khi họ chưa được cấp sổ hộ nghèo, họ chưa được công nhận là thương binh,… thì chưa phải là người được trợ giúp pháp lý. Người được trợ giúp pháp lý phải còn sống tại thời điểm yêu cầu trợ giúp pháp lý thì mới được trợ giúp pháp lý.
Về điều kiện đủ, quy định pháp luật hiện hành quy định như sau:
- Yêu cầu trợ giúp pháp lý chỉ được thụ lý khi có vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý và không thuộc lĩnh vực kinh doanh thương mại. Các yêu cầu trái pháp luật, không liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý.
Về phạm vi thực hiện trợ giúp pháp lý, yêu cầu trợ giúp pháp lý phù hợp với phạm vi cung cấp dịch vụ của tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý. Tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý chỉ thụ lý khi yêu cầu trợ giúp pháp lý trong phạm vi cung cấp, hoạt động của tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý theo quy định tại Điều 26 Luật Trợ giúp pháp lý. Theo đó, trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước thực hiện trợ giúp pháp lý đối với người được trợ giúp pháp lý đang cư trú tại địa phương; vụ việc trợ giúp pháp lý xảy ra tại địa phương; tổ chức ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý thực hiện trợ giúp pháp lý trong phạm vi hợp đồng; tổ chức đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý thực hiện trợ giúp pháp lý trong phạm vi đăng ký.
Đối với hình thức trợ giúp pháp lý, yêu cầu trợ giúp pháp lý phù hợp với hình thức trợ giúp pháp lý. Tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý chỉ thụ lý khi yêu cầu về hình thức trợ giúp pháp lý phù hợp với hình thức cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý quy định tại khoản 2 Điều 27 Luật Trợ giúp pháp lý. Theo đó, các hình thức trợ giúp pháp lý bao gồm: Tham gia tố tụng; tư vấn pháp luật; đại diện ngoài tố tụng.
Bên cạnh đó, nếu yêu cầu trợ giúp pháp lý đã được một tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý khác thụ lý, giải quyết thì sẽ không được thụ lý.