Giải đáp pháp luật

Quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có thể thế chấp không?

15:40 23/04/2026

Hỏi: Tôi được biết Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 và các văn bản hướng dẫn vừa ban hành có nhiều đổi mới, rút ngắn thời gian thẩm định và bảo hộ các công nghệ mới như AI. Xin tòa soạn cho biết cụ thể những điểm mới này và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì để bảo vệ quyền lợi? (Lê Văn Hoàng, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh).

Trả lời: Luật sư Lý Trần Linh - Công ty Luật TNHH Cenfip Law cho biết: Từ ngày 1/4/2026, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi có hiệu lực với nhiều thay đổi lớn. Dưới đây là 5 điểm mới về thời hạn thẩm định, bảo hộ trí tuệ nhân tạo (AI), kiểu dáng phi vật lý, vốn hóa tài sản vô hình và trách nhiệm trên môi trường số mà doanh nghiệp cần lưu ý.

- Về thời hạn thẩm định đơn đăng ký sở hữu công nghiệp: Theo quy định tại Điều 119 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 thì thời hạn xử lý đơn đăng ký sở hữu công nghiệp được rút ngắn so với quy định năm 2022. Thời gian thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 xuống 12 tháng; đơn nhãn hiệu từ 9 xuống 5 tháng; đơn kiểu dáng công nghiệp từ 7 xuống 5 tháng; đơn chỉ dẫn địa lý từ 60 ngày xuống 30 ngày; thời gian công bố đơn cũng được rút từ 2 tháng xuống còn 1 tháng.

- Khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo hộ quyền sáng tạo từ con người: Theo điểm d khoản 1 Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định các văn bằng bảo hộ sẽ bị hủy bỏ hiệu lực nếu cơ quan chức năng xác định đối tượng đó hoàn toàn do hệ thống AI tạo ra mà không có sự đóng góp sáng tạo trực tiếp của cá nhân nào. Như vậy, quy định này đã khẳng định tác giả của sáng chế và kiểu dáng công nghiệp bắt buộc phải là con người.

Tại khoản 5 Điều 7 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 cũng ghi nhận, cho phép tổ chức, cá nhân được sử dụng văn bản và dữ liệu về các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ đã công bố hợp pháp để phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học, thử nghiệm và đặc biệt là huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, việc sử dụng này phải đảm bảo không gây thiệt hại bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu quyền. Việc phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ trong trường hợp đối tượng quyền sở hữu trí tuệ được tạo ra có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo được quy định cụ thể theo Điều 10a được bổ sung tại Điều 15 Nghị định 100/2026/NĐ-CP.

- Về đối tượng được bảo hộ dưới dạng kiểu dáng công nghiệp: Tại khoản 13 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định “Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của toàn bộ hoặc một phần của sản phẩm dưới dạng vật lý hoặc phi vật lý, được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này và nhìn thấy được trong quá trình khai thác công dụng của sản phẩm”. Như vậy, phạm vi bảo hộ kiểu dáng công nghiệp đã có sự điều chỉnh. Cho phép bảo hộ các giao diện đồ họa người dùng (GUI) và biểu tượng số (icon). Việc công nhận GUI là kiểu dáng công nghiệp cung cấp một công cụ pháp lý để các doanh nghiệp công nghệ, phần mềm và trò chơi điện tử bảo vệ giao diện cốt lõi của mình.

- Về quản lý, khai thác và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ: Bổ sung Điều 8a Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định việc quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ, cụ thể chính thức thừa nhận quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có đầy đủ năng lực tham gia vào các giao dịch thị trường như định giá, chuyển nhượng, thế chấp vay vốn và góp vốn đầu tư.

- Tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số: Theo quy định tại khoản 5a Điều 198b Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 đã xác lập trách nhiệm pháp lý cho một chủ thể mới trên không gian mạng, đó là chủ quản nền tảng số. Theo đó, các đơn vị vận hành nền tảng trực tuyến phải triển khai các biện pháp để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Khi xảy ra hành vi xâm phạm như sao chép phần mềm, vi phạm bản quyền nội dung số hay kinh doanh hàng giả trên các sàn thương mại điện tử, các chủ quản nền tảng có nghĩa vụ phải ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung vi phạm ngay khi có yêu cầu hoặc phát hiện dấu hiệu sai phạm.

Ban KT-PL

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Bệnh cúm đang có xu hướng gia tăng khi thời gian gần đây ghi nhận nhiều ca mắc cúm B vào nhập viện, trong đó nhiều người có bệnh nền hoặc cao tuổi nhanh chóng tiến triển nặng gây suy hô hấp, phải thở máy.

Từ 15h ngày 23/4, giá xăng dầu đồng loạt giảm, giá xăng giảm từ 100- 162 đồng/lít; giá dầu giảm từ 820 - 1.159 đồng/lít.

Trong tiến trình sửa đổi chính sách hình sự năm 2026, đề xuất của Bộ Công an về việc điều chỉnh chế định không tố giác tội phạm đã đặt ra một vấn đề cốt lõi: pháp luật phải xử lý như thế nào đối với “sự im lặng” khi biết tội phạm đang chuẩn bị hoặc đang diễn ra? Đồng thời, đâu là ranh giới hợp lý giữa nghĩa vụ công dân với đạo lý gia đình?

Ngày 23/4, Cơ quan CSĐT (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh An Giang cho biết đã tống đạt các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh tạm giam đối với Trương Quốc Đạt (SN 2007, thường trú tại khóm Mỹ Hòa, phường Châu Đốc, chỗ ở hiện nay: khu phố 9 Dương Đông, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) để điều tra về hành vi “Giết người”.

Sổ đỏ, chứng thư pháp lý quan trọng bậc nhất, đang bị làm giả và rao bán tràn lan trên mạng xã hội, biến thành công cụ cho các đường dây lừa đảo tinh vi, đe dọa trực tiếp đến tài sản và gây nên sự hoang mang cho người dân.

Ngày 23/4, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, Cơ quan CSĐT đã khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Nguyễn Hữu Lộc (SN 2007, ngụ xã An Lục Long, tỉnh Tây Ninh) để điều tra về hành vi sử dụng nội dung nhạy cảm để cưỡng đoạt tài sản bé gái 13 tuổi.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文