Sửa đổi, bổ sung 10 luật liên quan đến ANTT đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn

10 luật liên quan đến ANTT được sửa đổi, bổ sung gồm: Luật Cảnh vệ; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; Luật Cư trú; Luật Căn cước; Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở; Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ; Luật Đường bộ; Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Cùng với các nội dung sửa đổi, bổ sung phù hợp với kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước, chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT gồm nhiều nội dung đáng chú ý. Cụ thể, đối với Luật Cảnh vệ, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT đã bổ sung đối tượng cảnh vệ đối với Thường trực Ban Bí thư, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Trưởng Ban Đảng ở Trung ương, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, khách mời của Thường trực Ban Bí thư và bổ sung quy định về chế độ, biện pháp cảnh vệ các đối tượng cảnh vệ nêu trên tại Điều 10, Điều 11, Điều 11a, khoản 3 Điều 12, khoản 3 Điều 12a, điểm g2 khoản 1 Điều 20 Luật Cảnh vệ để phù hợp với Quy định số 368-QĐ/TW ngày 08/9/2025 của Bộ Chính trị về Danh mục vị trí chức danh, nhóm chức danh, chức vụ lãnh đạo của hệ thống chính trị.

Đối với Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, Luật đã bổ sung quy định về ký hiệu thị thực ưu đãi đối với người nước ngoài tại Điều 8 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Đồng thời, bổ sung các quy định về thời hạn thị thực, điều kiện cấp thẻ tạm trú, thời hạn thẻ tạm trú đối với đối tượng này tại khoản 6 Điều 9, điểm b khoản 1 Điều 36, khoản 2 Điều 38 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Luật bổ sung trường hợp người nước ngoài được miễn thị thực tại Điều 12 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Theo đó, người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được miễn thị thực có thời hạn trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội theo quy định của Chính phủ. Bộ trưởng Bộ Công an quyết định trường hợp người nước ngoài được làm thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ thường trú tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh vì lý do ngoại giao, quốc phòng, an ninh tại Điều 43 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam để đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác này... Luật cũng đã sửa đổi, bổ sung 3 thủ tục hành chính về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, gồm thủ tục cấp thị thực, cấp thị thực điện tử, cấp lại thẻ thường trú theo hướng cắt giảm thành phần giấy tờ và đẩy mạnh thực hiện trên môi trường điện tử để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân; bổ sung 1 điều (Điều 6a) về việc khai thác và sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành để giải quyết thủ tục hành chính.

Về Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT đã bổ sung quy định hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn chỉ có giá trị sử dụng 1 lần khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh Việt Nam tại Điều 7 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. Hộ chiếu cấp theo thủ tục rút gọn (thực chất ở một số nước còn gọi là hộ chiếu tạm thời) chỉ cấp trong một số trường hợp nhất định theo quy định tại Điều 17 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. Luật cũng đã sửa đổi, bổ sung về đối tượng được cấp hộ chiếu ngoại giao, đối tượng được cấp hộ chiếu công vụ; bổ sung quy định người bị tạm hoãn xuất cảnh mà đang ở nước ngoài thì không thuộc trường hợp chưa cấp giấy tờ xuất nhập cảnh tại khoản 2 Điều 21 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam...

Đối với Luật Cư trú, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT đã bổ sung quy định cho phép đăng ký thường trú hoặc đăng ký tạm trú cho trẻ em dưới 6 tuổi về với cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ mặc dù biết rõ người đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú không sinh sống tại chỗ ở đó; bổ sung quy định người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ, người giám hộ mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó. Luật cũng bổ sung quy định xóa đăng ký thường trú, xóa đăng ký tạm trú đối với người đã được cơ quan có thẩm quyền huỷ bỏ quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam tại điểm đ khoản 1 Điều 24, điểm d khoản 1 Điều 29 Luật Cư trú để thống nhất với quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam...

Liên quan đến Luật Căn cước, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT đã bổ sung tại khoản 11 Điều 10 Luật Căn cước giao Chính phủ quy định lộ trình, thời hạn hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để bảo đảm thời hạn hoàn thành việc liên thông, kết nối, sử dụng dữ liệu; bổ sung quy định thu hồi thẻ căn cước đối với công dân bị huỷ bỏ quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam để thống nhất với quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam. Đồng thời, bổ sung tại Điều 33 Luật Căn cước quy định “Trường hợp người được cấp căn cước điện tử đã xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì cơ quan, tổ chức, cá nhân đó không được yêu cầu người được cấp căn cước điện tử xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp thông tin đã được tích hợp vào căn cước điện tử”. Bên cạnh đó, Luật bổ sung hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 7 Luật Căn cước như sau: “Yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ đã được tích hợp vào căn cước điện tử, ứng dụng định danh quốc gia để giải quyết thủ tục hành chính, trừ trường hợp thông tin công dân cung cấp không thống nhất với thông tin đã được tích hợp hoặc pháp luật có quy định khác” để tạo điều kiện thuận lợi hơn công dân khi thực hiện thủ tục hành chính.

 Đối với Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT đã sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 10 theo hướng loại trừ quy định xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe để phù hợp thực tiễn. Xe của lực lượng quân sự đi làm nhiệm vụ khẩn cấp có đèn nhấp nháy màu xanh và đỏ để bảo đảm thống nhất, đồng bộ về màu đèn tín hiệu xe ưu tiên của lực lượng Công an, quân sự, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, xe CSGT dẫn đường đồng thời phù hợp với thứ tự ưu tiên đối với xe của lực lượng quân sự, Công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, đoàn xe có xe CSGT dẫn đường so với các loại xe ưu tiên khác. Luật cũng đã sửa đổi, bổ sung nội dung giải thích từ ngữ về phương tiện giao thông thông minh để phù hợp với thực tiễn; mở rộng phạm vi xác định phương tiện giao thông thông minh có thể là tất cả các loại phương tiện giao thông đường bộ (gồm xe cơ giới, xe thô sơ, xe máy chuyên dùng) thay vì chỉ là xe cơ giới; đồng thời, bỏ điều kiện “tự động hóa một phần hoạt động điều khiển” đối với phương tiện giao thông thông minh. Theo quy định của Luật, xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị giám sát hành trình; xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe), xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa, xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe; xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe) phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.... 

Liên quan đến Luật Đường bộ, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến ANTT đã sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến tổ chức cơ quan thanh tra; chuyển nhiệm vụ quản lý nhà nước về sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ từ Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) sang Bộ Công an thực hiện; bỏ quy định phải thẩm tra, thẩm định về an toàn giao thông trong giai đoạn lập dự án đầu tư xây dựng công trình; thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở; trước khi đưa công trình đường bộ vào khai thác và trong quá trình khai thác công trình đường bộ đối với đường bộ có cấp kỹ thuật A, B, C, D, đường khác, đường phố gom, đường nội bộ đô thị tại khoản 1 Điều 29. Đồng thời, bổ sung quy định cho phép người thuê xe gắn máy, xe mô tô hai bánh được sử dụng phương tiện đi thuê để vận tải hành khách, hàng hóa có thu tiền để phù hợp với thực tiễn phát triển và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, cá nhân.

Tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Điều 9), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến ANTT đã phân cấp, phân quyền 5 nội dung gồm: Điều chỉnh thẩm quyền quyết định trang bị loại vũ khí quân dụng ngoài các lực lượng Cơ yếu, Cơ quan điều tra của VKSND tối cao, An ninh hàng không, Kiểm lâm, Hải quan cửa khẩu, lực lượng chuyên trách phòng, chống buôn lậu của Hải quan, lực lượng phòng, chống tội phạm về ma túy của Hải quan, Kiểm ngư từ Thủ tướng Chính phủ xuống Bộ trưởng Bộ Công an tại khoản 4 Điều 19 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; điều chỉnh thẩm quyền giao nhiệm vụ sản xuất vật liệu nổ công nghiệp từ Thủ tướng Chính phủ xuống Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ trưởng Bộ Công an tại điểm a khoản 2 Điều 34 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; điều chỉnh thẩm quyền giao nhiệm vụ kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp từ Thủ tướng Chính phủ xuống Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ trưởng Bộ Công an tại điểm a khoản 3 Điều 34 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; điều chỉnh thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất tiền chất thuốc nổ từ cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Công Thương xuống cơ quan có thẩm quyền thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tại khoản 5 Điều 44 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; điều chỉnh thẩm quyền cho phép tổ chức khác ngoài đơn vị chuyên ngành kỹ thuật về vũ khí, công binh thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện tìm kiếm vũ khí, vật liệu nổ từ Thủ tướng Chính phủ xuống Bộ trưởng Bộ Công an tại khoản 5 Điều 62 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Đồng thời, sửa đổi, bổ sung 11 thủ tục hành chính về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ...