Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công chứng

Khẳng định vai trò công chứng trong bảo đảm an toàn pháp lý

Ngày 16/11, tại Nha Trang (tỉnh Khánh Hoà), Hiệp hội công chứng viên Việt Nam (VNA) và Hiệp hội Công chứng Liên bang Nga (FCR) đồng tổ chức Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về công chứng giữa Việt Nam và Liên bang Nga”.

Hội thảo do bà Nguyễn Thị Thơ, Phó Chủ tịch Điều hành Hiệp hội công chứng viên Việt Nam, và ông Konstantin Korsik, Chủ tịch Hiệp hội Công chứng Liên bang Nga, đồng chủ trì. Hội thảo chứng kiến sự tham dự của Tổng lãnh sự Liên bang Nga tại TP HCM Timur Sadykov; đại diện một số bộ, ngành, cơ quan của Việt Nam; cùng đông đảo công chứng viên, chuyên gia pháp lý hai nước.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Thơ, Phó Chủ tịch Điều hành VNA khẳng định, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, nghề công chứng không chỉ dừng lại ở việc chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của các giao dịch trong phạm vi quốc gia, mà còn đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế có yếu tố nước ngoài, liên quốc gia. Theo bà Thơ, Việt Nam và Liên bang Nga là hai nước có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, hệ thống công chứng của hai nước cũng có nhiều điểm tương đồng và đang cùng hướng tới mục tiêu chuyên nghiệp hóa, hiện đại hóa để phục vụ người dân tốt hơn.

“Thông qua hội thảo, các công chứng viên Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp Nga - quốc gia có hệ thống công chứng phát triển lâu đời”, bà Thơ nhấn mạnh và tin rằng, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển không ngừng của các giao dịch dân sự, thương mại, vai trò của công chứng trong việc bảo đảm an toàn pháp lý cho người dân và doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò then chốt.

Về phần mình, ông Konstantin Korsik, Chủ tịch FCR cho biết, tại Liên bang Nga và Việt Nam, các công chứng viên đã góp phần bảo đảm sự minh bạch, an toàn pháp lý trong các giao dịch, qua đó góp phần bảo vệ sự ổn định và an toàn trong các quan hệ pháp lý. Ông khẳng định, FCR luôn mong muốn tăng cường hợp tác với các đồng nghiệp Việt Nam, nhất là trong đào tạo chuyên môn và chuyển giao công nghệ.

Trong các phiên thảo luận chuyên sâu, chuyên gia pháp lý hai nước đã trao đổi nhiều chủ đề mang tính thực tiễn cao, qua đó phân tích vai trò của công chứng viên trong việc bảo đảm an toàn pháp lý cho người dân và doanh nghiệp; chia sẻ kinh nghiệm tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật về công chứng. Các chuyên gia khẳng định, hoạt động công chứng đúng quy định của pháp luật, đã góp phần giảm thiểu tranh chấp và giảm tải áp lực xử lý tranh chấp cho hệ thống tư pháp.

Kinh nghiệm Nga về chuyển đổi số hoạt động công chứng

Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là cơ chế hỗ trợ công chứng viên khi phát sinh trách nhiệm bồi thường. Chủ tịch FCR Konstantin Korsik cho biết, tại Liên bang Nga áp dụng đồng thời quy định về bảo hiểm trách nhiệm dân sự của công chứng viên và quỹ bồi thường nghề nghiệp.

Trong đó, quỹ bồi thường là công cụ bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ của công chứng viên trong các tình huống phát sinh trách nhiệm; đồng thời góp phần nâng cao uy tín và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với hoạt động công chứng, khi quyền lợi của họ được bảo vệ bởi một cơ chế bảo đảm rõ ràng và minh bạch.

Ông Korsik thông tin thêm, tại Liên bang Nga, tất cả công chứng viên đăng ký hành nghề có nghĩa vụ tham gia các hội công chứng địa phương là thành viên của FCR. Trên cơ sở đó, họ sẽ tham gia quỹ bồi thường nghề nghiệp do FCR quản lý.

Chia sẻ kinh nghiệm hoạt động của quỹ bồi thường công chứng viên Nga, bà Galina Nikolaeva, Thành viên Ban Chấp hành FCR, Chủ tịch Hội Công chứng khu vực Samara (Liên bang Nga) cho biết, quỹ do các thành viên đóng góp, được quản lý bởi FCR thông qua một cơ chế chặt chẽ, có kiểm toán độc lập, công khai. Tính đến năm 2024, quy mô quỹ đạt hơn 1,3 tỷ ruble (tương đương 16 triệu USD).

Các chuyên gia Liên bang Nga cũng chia sẻ về ứng dụng công nghệ trong công chứng điện tử và kinh nghiệm xây dựng, vận hành Hệ thống Thông tin Thống nhất (EIS) trong quản lý hoạt động công chứng tại Liên bang Nga. Theo các chuyên gia Nga, EIS là hệ thống dữ liệu đáng tin cậy, an toàn để ghi nhận và lưu trữ thông tin về toàn bộ văn bản công chứng, được xem là “xương sống số” của toàn bộ hoạt động công chứng của Liên bang Nga.

Thông qua hệ thống này, các công chứng viên được truy cập, cung cấp dữ liệu; liên thông kết nối một cửa với các cơ quan quản lý nhà nước, qua đó thực hiện các thủ tục liên quan đến giao dịch công chứng trên hệ thống cổng dịch vụ công chính phủ điện tử như dịch vụ thuế, đăng ký sở hữu tài sản.

Từ dữ liệu của EIS, FCR có thể giám sát cơ cấu, chất lượng công tác công chứng của từng công chứng viên, qua đó hỗ trợ công tác thanh tra hoặc quy hoạch mạng lưới. Dữ liệu cũng giúp cơ quan quản lý Nhà nước nắm được xu hướng tranh chấp, lĩnh vực rủi ro cao, từ đó điều chỉnh chính sách và quy định pháp luật.