Thể chế hóa quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Đồng chí Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước chủ trì cuộc họp. Tham dự cuộc họp có đại diện Bộ Tài chính, Bộ Công an, VKSND tối cao.

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cho biết, ngày 17/01/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 231/QĐ-TW về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, trong đó tại khoản 2 Điều 11 quy định “Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản pháp luật có liên quan đến bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Quy định này”. Qua rà soát, Bộ Tư pháp nhận thấy việc thể chế hóa Quy định số 231/QĐ-TW là trách nhiệm của các bộ, ngành trong đó có Bộ Tư pháp.

Thực hiện nhiệm vụ Đảng ủy Chính phủ giao tại mục 2b Công văn số 200-CV/ĐU về việc quán triệt, tổ chức thực hiện Quy định số 231-QĐ/TW: “Đảng ủy Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất với cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các quy định về bồi thường thiệt hại cho người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc người thân cho phù hợp với các quy định hiện hành và thực tiễn hiện nay”, Bộ Tư pháp  đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao.

Ngày 7/11/2025, Đảng ủy Chính phủ đã có Công văn số 67-CV/ĐU về việc quán triệt, tổ chức thực hiện Quy định số 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị, trong đó Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản: Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Bộ luật Tố tụng hành chính năm 2015; Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018; Luật Thực hành tiết kiệm chống lãng phí năm 2013; Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015.

Trao đổi, thảo luận tại cuộc họp, các cơ quan nhất trí cần phải sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước để quy định các trường hợp không áp dụng hoặc áp dụng không đúng biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây thiệt hại cho người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc người thân của họ.

Đối với việc sửa đổi, bổ sung các bộ luật, luật khác, các cơ quan tham dự họp cũng cho rằng cần phải rà soát và sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung để thể chế hóa Quy định số 231-QĐ/TW, như: Quyền được áp dụng biện pháp bảo vệ đối với người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân; trách nhiệm của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; trách nhiệm của người, cơ quan có thẩm quyền khi áp dụng biện pháp bảo vệ; các biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân; quyền được Nhà nước bồi thường theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khi không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời biện pháp bảo vệ gây thiệt hại cho người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc người thân... 

Trong khi đó, việc sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước như hiện nay về cơ bản đã có đầy đủ cơ sở để người đấu tranh chống, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thực hiện quyền yêu cầu bồi thường của mình. Do đó, các cơ quan, đơn vị dự họp đều thống nhất việc sửa đổi, bổ sung các bộ luật, luật được Đảng ủy Chính phủ giao cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá để có đầy đủ cơ sở cả về lý luận và thực tiễn, đồng thời bảo đảm đồng bộ, toàn diện cùng với các nội dung khác. Do đó, sẽ không sửa đổi, bổ sung các luật này trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, trừ quy định nào mang tính nguyên tắc thực sự cần thiết bổ sung.

Phát biểu kết thúc cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước  Nguyễn Ngọc Vũ cảm ơn những ý kiến phát biểu của các cơ quan. Trong thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ gửi xin ý kiến của các bộ, ngành và địa phương về hồ sơ dự án luật và mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, phối hợp kịp thời của các cơ quan để việc xây dựng dự án luật đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu tiến độ trình Chính phủ trong tháng 6/2026.