Xây dựng niềm tin vào pháp luật từ hoạt động trợ giúp pháp lý
Những năm gần đây, hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) ngày càng được lan toả và phát huy hiệu quả trong đời sống xã hội. Nhờ đó, rất nhiều đối tượng yếu thế được thụ hưởng quyền và lợi ích hợp pháp, đảm bảo quyền công bằng, bình đẳng trong đời sống và pháp luật. Hoạt động TGPL góp phần trong xây dựng niềm tin của nhân dân vào pháp luật.
Sau gần 8 năm triển khai Luật TGPL, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngày càng hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác TGPL ngày càng thực chất, tập trung vào thực hiện vụ việc, nhất là vụ việc tham gia tố tụng.
Theo Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp, trong gần 8 năm qua, đã có 22 văn bản quy phạm pháp luật về TGPL được ban hành (gồm 1 luật, 1 nghị định, 15 thông tư và 5 thông tư liên tịch), tạo cơ sở pháp lý quan trọng, vững chắc cho việc phát triển toàn diện công tác TGPL theo hướng chuyên nghiệp, cung cấp kịp thời dịch vụ pháp lý có chất lượng cho người thuộc diện TGPL, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Hệ thống tổ chức thực hiện TGPL được kiện toàn. Tính đến ngày 31/12/2024, cả nước có 63 trung tâm TGPL nhà nước và 97 chi nhánh trực thuộc trung tâm. Sau sáp nhập tỉnh, hiện nay có 53 trung tâm TGPL nhà nước và 83 chi nhánh của trung tâm. Số lượng người thực hiện TGPL được củng cố không chỉ về số lượng mà quan trọng là nâng cao về chất lượng. Hiện có hơn 700 trợ giúp viên pháp lý, khoảng 700 luật sư và 22 cộng tác viên ký hợp đồng với Trung tâm; 463 luật sư, tư vấn viên của các tổ chức đăng ký tham gia TGPL với các Sở Tư pháp. Tiêu chuẩn của Trợ giúp viên pháp lý tương đương với tiêu chuẩn của luật sư. Người thực hiện TGPL, nhất là trợ giúp viên pháp lý, luật sư và cộng tác viên TGPL, không ngừng được bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Công tác phối hợp liên ngành trong hoạt động TGPL ngày càng được chú trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động TGPL được thực hiện một cách tốt nhất.
Số lượng và chất lượng vụ việc TGPL được kiểm soát chặt chẽ. Từ 2018-2024, có 234.569 vụ việc TGPL đã được thực hiện, trong đó có 139.232 vụ việc tham gia tố tụng, chiếm 59,4%; 93.266 vụ việc tư vấn pháp luật; 2.071 vụ việc đại diện ngoài tố tụng. Trong số các vụ việc tham gia tố tụng, có 43.938 vụ việc được đánh giá thành công (chiếm 31,6% tổng số vụ việc tố tụng), trong đó, trợ giúp viên pháp lý thực hiện 86% tổng số vụ việc thành công này.