Những kỷ vật chiến tranh qua 5 thập kỷ kết nối hai bán cầu

15:20 17/01/2017
Ngày 17-1, ông Thomas Eugence Wilber, con trai của cố phi công Hải quân Mỹ Walter Eugene Wilber (từng bị bắn rơi và giam giữ gần 5 năm tại nhà tù Hỏa Lò) đã đại diện gia đình đến trao tặng kỷ vật lần thứ 2 cho di tích lịch sử nhà tù Hỏa Lò, những kỷ vật cha ông đã lưu giữ trong thời gian bị tạm giam tại đây.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, từ năm 1964 đến 1973, một phần của Di tích nhà tù Hỏa Lò đã được dùng để tạm giam tù binh phi công Mỹ. Chính tại “Hilton Hà Nội” (theo cách gọi của phi công Mỹ), những tù binh Mỹ đã hiểu sâu sắc hơn về cuộc chiến mà họ tham gia tại Việt Nam và chính sách nhân đạo của một dân tộc yêu chuộng hòa bình. 

Các đại biểu dự lễ tiếp nhận hiện vật.

Ngày 16-6-1968, chiếc máy bay F- 4 J Phantom II (còn có biệt danh là “Con ma”) cùng 2 phi công Mỹ, do Trung tá Hải quân Walter điều khiển, thực hiện việc ném bom bắn phá miền Bắc, đã bị lưới lửa phòng không của Việt Nam bắn cháy trên bầu trời huyện Đô Lương (Nghệ An). Walter Eugence Wilber nhảy dù ra khỏi máy bay và rơi xuống cánh đồng xã Thanh Tiên (Thanh Chương - Nghệ An). Người đồng đội của ông đã tử nạn. 

Walter Eugence Wilber bị bắt sống và giao cho Huyện đội Thanh Chương. Sau đó ông được chuyển tới giam giữ tại trại giam Hỏa Lò (Hà Nội). Trong suốt thời gian gần 5 năm bị tạm giam tại Hỏa Lò (1968 - 1973), Walter đã nhận được sự đối xử nhân đạo, khoan dung từ những cán bộ, chiến sỹ quản lý trại giam. Từ đó, ông có những hành động tích cực nhằm sớm chấm dứt cuộc chiến phi nghĩa mà quân đội Mỹ đang thực hiện tại Việt Nam.

Ông Thomas trao tặng kỷ vật của cha cho BQL DTLS nhà tù Hỏa Lò.

Ngày 12-2-1973, Walter Eugence Wilber đã được Chính phủ Việt Nam trao trả cho Chính phủ Hoa Kỳ, theo tinh thần của Hiệp định Paris. Những kỷ vật trong thời gian bị giam giữ tại Hỏa Lò cũng được ông mang về Mỹ như để nhắc nhớ về một thời không thể nào quên trong cuộc đời binh nghiệp của mình. 

Và cũng như nhiều cựu binh Mỹ khác từng tham chiến tại Việt Nam, cuộc chiến tranh Việt Nam đã để lại trong lòng ông một vết thương luôn nhói đau, day dứt. 

Gần 50 năm qua, ông vẫn đau đáu nỗi khát khao được trở lại Việt Nam, gặp lại những ân nhân của mình. Tuy nhiên, vì  lý do sức khỏe mà Walter Eugence Wilber đã không thực hiện được điều đó cho đến tận khi ông qua đời (năm 2015). Hiểu được tâm nguyện cháy bỏng của cha, người con trai thứ 2 của ông - Thomas Eugence Wilber đã thay cha thực hiện ước nguyện.

Những kỷ vật được trao tặng trong lần 2.

Ngày 17-1, Thomas Eugence Wilber đã thay mặt gia đình sang Việt Nam trao tặng tới BQL Di tích Nhà tù Hỏa Lò những kỷ vật gồm: Chiếc mũ phi công Walter Eugene Wilber được Chính phủ Mỹ trang bị khi tham chiến tại Việt Nam, năm 1968; chiếc ca và 2 bộ quần áo phi công Walter Eugene Wilber sử dụng trong thời gian bị tạm giam tại Hỏa Lò, Hà Nội; bức thư phi công Walter Eugene Wilber viết từ trại giam Hỏa Lò gửi về gia đình, ngày 22-1-1970; bao diêm do Chính phủ Việt Nam tặng Walter Eugene Wilber khi ông được trao trả về nước, tháng 2-1973; một số bức ảnh tư liệu về Walter Eugene Wilber trước và sau khi được trao trả về nước.

Bức thư ông Thomas gửi cho cha từ Mỹ đến nhà tù Hỏa Lò.

Ngay sau lễ tiếp nhận, BQL Di tích Nhà tù Hỏa Lò đã bổ sung vào nội dung trưng bày về “Cuộc sống của tù binh phi công Mỹ trong Nhà tù Hỏa Lò”, góp phần tăng tính khách quan, chân thực cho khách tham quan và các nhà nghiên cứu.

Đại tá Trần Trọng Duyệt, Nguyên Trại trưởng Trại giam tù binh phi công Mỹ tại Hỏa Lò, Hà Nội (giai đoạn 1968 - 1973) chia sẻ: “Theo tiêu chuẩn lúc đó, tiêu chuẩn ăn uống dành cho sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam cấp bậc Thượng tá mỗi ngày là 1,2 đồng. Tuy nhiên, tiêu chuẩn khẩu phần ăn của một tù binh phi công Mỹ lên đến 1,6 đồng, tương đương với tiêu chuẩn của một sĩ quan quân hàm Đại tá”.

Bao diêm do Chính phủ Việt Nam tặng Walter Eugene Wilber khi ông được trao trả về nước, tháng 2-1973.

Ông Thomas khẳng định: “Bố tôi đã được cung cấp thực phẩm, quần áo, nơi ăn chốn ở và cả những chăm sóc y tế trong suốt thời gian bị giam tại Hà Nội. Ông tin rằng ông đã được đối xử tốt, đặc biệt trong điều kiện khó khăn của người dân Việt Nam lúc đó. Theo lời ông Duyệt, trại trưởng trại giam đã kể khi tôi thăm ông vào tháng 5-2016 tại Hải Phòng, họ đã cung cấp thêm 60% khẩu phần ăn cho mỗi người Mỹ. Cha tôi biết ơn về điều đó”

Các đại biểu, nhân chứng chụp ảnh cùng ông Thomas và cán bộ nhân viên BQL DTLS nhà tù Hỏa Lò.

“Cha tôi luôn tin rằng, Mỹ không nên tham chiến tại Việt Nam”. – ông Thomas xúc động bày tỏ. Những kỷ vật được trao tặng lần này không chỉ đồng hành cùng gia đình Thomas Eugene Wilber gần 5 thập kỷ qua, mà còn là sự kết nối giữa những con người sống ở hai bên bán cầu. 

“Và như các bạn đều thấy, công việc của tôi cùng chị Thủy và các nhân viên Hỏa Lò đã làm giàu thêm vốn sống của tôi theo nhiều cách khác nhau. Và chúng tôi có mặt ở đây, cùng nhau trao đổi một số hiện vật tới Hỏa Lò. Và một trong số đó, là chiếc mũ bay của bố tôi đã sử dụng. Ông để lại nó trên chiến hạm vào tháng 6-1968; một bức thư bố tôi viết vào năm 1970 gửi về gia đình; một bức ảnh của bố cùng hai trong tổng số 20 người cháu của ông, được chụp sau gần 20 năm trao trả từ Hỏa Lò” – ông Thomas chia sẻ.

Được biết, trước đó, tại lần trao tặng tài liệu hiện vật lần thứ nhất diễn ra vào ngày 15-8-2016, Thomas Eugence Wilber đã thay mặt gia đình, thực hiện theo di nguyện cuối đời của người cha, trao tặng tới Ban Quản lý (BQL) Di tích Nhà tù Hỏa Lò 19 tư liệu, hiện vật.

Đó là những bức thư của cha ông gửi từ Việt Nam cho Thomas và mẹ; là tấm giấy gói quà mà chính tay Thomas đã gói và gửi sang cho cha, được người cha lưu giữ lại cẩn thận; là tập báo đăng bài viết về cố Trung tá Hải quân phi công Walter Eugene Wilber, sau khi ông được trao trả về Mỹ…


Cảnh Vũ

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dâytair điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Khi một tiêm kích bị bắn hạ hoặc gặp nạn trên chiến trường, việc tìm kiếm phi công không đơn thuần là cứu hộ mà là một chiến dịch quân sự phức hợp. Với Mỹ, đây là nhiệm vụ ưu tiên cao, được triển khai theo mô hình tìm kiếm – cứu nạn trong tác chiến (CSAR), kết hợp công nghệ hiện đại, lực lượng đặc nhiệm và phản ứng gần như tức thì.

Hơn 200 hộ dân sống dọc chân núi Chư Yang Hanh, xã Yang Mao, tỉnh Đắk Lắk đang thấp thỏm khi mùa mưa ở Tây Nguyên đã cận kề. Người dân càng lo lắng hơn khi nơi đây đã từng xuất hiện sạt trượt núi trong cơn bão số 13 năm ngoái, trong đó có nhiều nhà bị vùi lấp, cuốn trôi hoàn toàn…

Vấn đề ô nhiễm không khí đang trở thành thách thức lớn đối với TP Hồ Chí Minh khi mật độ giao thông cao, hoạt động công nghiệp ngày càng gia tăng... Trước yêu cầu cấp bách đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Hàng trăm tấn thịt lợn bệnh tuồn ra thị trường, len lỏi vào chợ dân sinh, vào bữa ăn học đường khiến dư luận hoang mang. Điều đáng nói, chính những tờ giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), giấy kiểm dịch, dưới sự tiếp tay của các cán bộ cơ quan công quyền thoái hóa biến chất lại trở thành “tấm vé thông hành” cho các doanh nghiệp làm ăn bát nháo.

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

Chỉ còn ít thời gian nữa là bước vào cao điểm mùa mưa, TP Hồ Chí Minh đang khẩn trương triển khai hàng loạt giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng ngập nước – “căn bệnh mãn tính” của đô thị lớn nhất cả nước. Từ chỉ đạo quyết liệt của UBND TP Hồ Chí Minh đến sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương, cuộc đua chống ngập năm 2026 đang được đẩy lên cao, với mục tiêu vừa giải quyết cấp bách trước mắt, vừa hướng đến lâu dài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文