Còn bất cập trong phát huy di sản của các cá nhân tiêu biểu

08:40 06/05/2021
Được hình thành trong quá trình sống, lao động sáng tạo, các tài liệu của các cá nhân là các nhà nghiên cứu, sáng tác tiêu biểu, có nhiều cống hiến nổi bật cho cộng đồng, xã hội là những khối di sản quý. Tuy nhiên, đến nay, việc bảo quản, gìn giữ và phát huy các khối di sản này vẫn còn nhiều “nút thắt” cần được tháo gỡ.


TS. Nhà viết kịch Trần Đình Ngôn cho biết, đến nay, ông đã viết 114 kịch bản cho sân khấu, trong đó có 104 kịch bản Chèo. Những vở diễn được dàn dựng từ kịch bản của ông chiếm số lượng lớn trong tổng số các tác phẩm được trao huy chương vàng, huy chương bạc tại các Liên hoan, hội diễn toàn quốc từ năm 1955 đến nay. 

Mặc dù các tác phẩm, những thành quả lao động sáng tạo của ông đã được xã hội, Nhà nước ghi nhận dưới nhiều hình thức nhưng cũng có những điều ông ký thác trong tác phẩm, người đương thời chưa cảm thông hết. Trừ con gái của ông - người đã đánh máy kịch bản cho ông, chưa ai tiếp cận hết số kịch bản này. 

Là người lao động sáng tạo nghệ thuật, ông luôn mong muốn, mai sau sẽ còn có người hiểu mình đầy đủ, sâu sắc hơn và những thành quả của hoạt động ấy tiếp tục được phát huy, đóng góp cho đất nước, cho nghệ thuật. 

Hiện nay, ngoài các bản thảo gốc, các tài liệu gốc về từng kịch bản được lưu giữ cẩn thận và đầy đủ, ông còn nhiều tài liệu minh chứng về sự trưởng thành của một nhà viết kịch, về tính ưu việt, những cơ chế, chính sách đã góp phần tạo nên một đội ngũ sáng tác có nhiều cống hiến, phục vụ đất nước. 

Chỉ có điều, ông ngày càng lớn tuổi, gia đình không có nơi bảo quản khối tư liệu này và ông cũng không biết gửi vào đâu. May mắn là vừa qua, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đã đến làm việc, thu nhận các tài liệu này về bảo quản, giúp ông yên tâm hơn về những thành quả lao động sáng tạo của mình.

Thực tế, những băn khoăn, vướng mắc của TS. Nhà viết kịch Trần Đình Ngôn không phải là trường hợp duy nhất. Nhiều năm trước, việc bảo quản, phát huy di sản của GS Trần Văn Khê; nhà văn hóa, học giả Vương Hồng Sển hay khối tài liệu biển, đảo của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu… cũng là bài toán nan giải, gây nhiều tranh cãi. 

Nhiều năm gần đây, hoạt động sưu tầm, bảo quản, phát huy di sản của các cá nhân có nhiều đóng góp cho xã hội, đất nước được quan tâm đầu tư nhiều hơn, bài bản hơn. Sau Trung tâm di sản các nhà khoa học Việt Nam, công chúng có thêm Công viên di sản các nhà khoa học Việt Nam, một số bảo tàng tư nhân như Bảo tàng Tố Hữu, Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên… Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước cũng là một trong những địa chỉ lưu giữ khá phong phú khối tư liệu này.

Một số cá nhân trao tặng tài liệu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III – nơi bảo quản nhiều tài liệu của các văn nghệ sĩ nổi tiếng.

Bà Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III cho biết, sau khi thành lập năm 1995, Trung tâm tiếp quản 50 phông lưu trữ tài liệu cá nhân từ Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I. Hiện tại, Trung tâm bảo quản hơn 100 phông lưu trữ tài liệu cá nhân, tương đương với 200m giá tài liệu. Công tác sưu tầm tài liệu cá nhân vẫn luôn được Trung tâm chú trọng nhưng gặp nhiều khó khăn. 

Trong 10 năm trở lại đây, Trung tâm đã khảo sát, gặp gỡ gần 300 cá nhân nhưng mới thu được tài liệu của 45 cá nhân. Một số gia đình và cá nhân còn chưa tin tưởng vào lưu trữ quốc gia, tài liệu thu về nhiều khi chưa trọn vẹn. Việc tiếp cận chủ nhân của tài liệu chưa kịp thời do việc liên hệ tìm địa chỉ, thông tin của cá nhân còn hạn chế. Tài liệu cá nhân có ở hầu hết mọi lĩnh vực của đời sống xã hội mà khả năng hiểu biết, nắm bắt thông tin của viên chức còn ít nên chưa thể tác động sâu sắc đến cá nhân trong quá trình vận động.

Về vấn đề này, Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, ông Trần Trung Kiên khẳng định, tài liệu lưu trữ cá nhân có giá trị lớn trong các khối tài liệu lưu trữ quốc gia. Vì vậy, lãnh đạo Cục chỉ đạo phải tăng cường thu thập các tài liệu quý giá này. Tuy nhiên, công việc sẽ không thể hoàn thành nếu không có sự hợp tác tích cực từ các cá nhân, chủ sở hữu các tài liệu. Mặt khác, Luật Lưu trữ năm 2011 đã có những quy định về thu thập, bảo quản, phát huy giá trị tài liệu cá nhân, nhưng sau 10 năm, đến nay, nhiều quy định đã không còn phù hợp với thực tế. Khắc phục tình trạng này, Cục đang kỳ vọng vào Luật Lưu trữ sửa đổi sẽ được trình Chính phủ trong thời gian tới.

Ông Trần Trung Kiên cũng cho hay, hiện nay, việc lưu trữ các tài liệu cá nhân chủ yếu trên tinh thần tự nguyện và chuyển giao tài liệu cho lưu trữ quốc gia cũng trên tinh thần này. Tài liệu quý của cá nhân trong xã hội còn nhiều, trong đó có thể kể đến cả tài liệu của các dòng họ… Các tài liệu quý giá mà các cá nhân muốn lưu giữ tại nhà nhưng nếu không được bảo quản tốt, khoa học sẽ rất dễ hư hỏng. Vì vậy, Nhà nước cũng cần có cơ chế chính sách khuyến khích, thúc đẩy việc tiếp cận các cá nhân và các khối tài liệu nói trên như các chính sách cho lưu trữ tư nhân, cho các cá nhân lưu trữ tốt… Việc phát huy khối tài liệu cá nhân cũng cần được tăng cường hơn. Về phía Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước cũng đã có định hướng sẽ phát huy khối tài liệu trong học đường, phối hợp với ngành du lịch để quảng bá các tài liệu này với bạn bè quốc tế…

Ngọc Nguyễn

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文