Hồn thơ Hồ Dzếnh bắt nguồn từ những cảm xúc về quê ngoại Việt Nam

10:04 30/11/2016
Ngày 29-11, Hội Nhà văn Việt Nam trang trọng tổ chức lễ kỷ niệm và tọa đàm 100 năm sinh nhà thơ Hồ Dzếnh tại Hà Nội, nhằm tôn vinh nhân cách và những sáng tác tiêu biểu của ông.


Nhà thơ Hồ Dzếnh tên thật là Hà Triệu Anh (1916-1991). Thủa nhỏ, ông học tiểu học ở Thanh Hóa, sau đó ra Hà Nội học hết bậc trung học. Ông kiếm sống bằng nghề dạy học, làm công cho các hiệu buôn người Hoa. Mang trong mình hai dòng máu Việt, Hoa nhưng hồn thơ Hồ Dzếnh bắt nguồn từ những cảm xúc về quê ngoại - Việt Nam.

Đó là cuộc “lương duyên kỳ ngộ” mà sau này ông đã có nhiều hồi tưởng qua tác phẩm của mình. Trong Lời giới thiệu tập thơ “Quê ngoại” của Hồ Dzếnh, TS. Trần Văn Trọng, Viện Văn học viết: “Lần đầu tiên thi ca Việt Nam được tô điểm một cách chau chuốt bằng ngọn bút linh diệu của một nhà thơ ngoại quốc…”.

Ngọn bút đó như mang nỗi buồn cố hữu nhưng chất thơ từ những số phận và một niềm tin vào thế giới tốt đẹp luôn giữ cho trang viết của ông chất nhựa sống dồi dào.

Nhà thơ Hồ Dzếnh.

Phảng phất dư vị của Thạch Lam, Thanh Tịnh, văn xuôi đầy chất thơ của Hồ Dzếnh lấy đề tài từ cuộc sống xung quanh, những con người đi qua cuộc đời ông, thể hiện bằng bút pháp độc đáo, nhìn hiện thực bằng trái tim đa cảm.

Những ngày đầu cầm bút, Hồ Dzếnh không có ý định thành nhà văn. Ông viết như giãi bày, như tự thú, như sám hối về những câu chuyện của gia đình. Nhà thơ Vũ Quần Phương cho biết, vào thời ấy, Hồ Dzếnh chỉ bằng trái tim lương thiện và đa cảm, ông đã đứng về phía những người nghèo khổ. Ông thấy ở họ những tình cảm tốt đẹp, lòng vị tha cao cả, sự rộng lượng và tình thương người.

Truyện ngắn Hồ Dzếnh là truyện ngắn trữ tình. Nhân vật chính xuyên qua tất cả mọi truyện chính là tác giả. Nhiều lúc diễn biến cốt truyện bị ngưng lại nhường cho người viết bộc lộ.

Đó là những đoạn ông ca ngợi người mẹ, người chị hoặc ca ngợi mảnh đất Việt Nam, quê mẹ của mình: "Hỡi nước Việt Nam, tôi nghiêng lòng xuống Người, trên những luống cày mà hương thơm còn phảng phất, vì tôi đã từng uống nước và nói tiếng nói của Người, vì tôi đã thề yêu Người trên bậc tuyệt vời của tôn giáo.

Trên mảnh đất xúc tích những tinh hoa của văn chương, những công trạng lịch sử, tôi còn ghi cả những bóng dáng người xưa tôi thương yêu…" (Trích “Chị Yên”).

Tham dự lễ kỷ niệm, các đại biểu đều thống nhất rằng: Nhà thơ, nhà văn Hồ Dzếnh là cây bút đa tài, là một trong những hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam. Hồ Dzếnh đã có sáng tác đầu tiên in năm 1937, những tác phẩm của ông được bạn đọc đương thời yêu thích. Đặc biệt, thơ ông đến nay dường như vẫn tươi mới, gần gũi, nhẹ nhàng, sâu lắng, đầy ám ảnh.

Nhà thơ Vũ Quần Phương, người từng có nhiều bài viết nghiên cứu sâu sắc về thơ văn Hồ Dzếnh chia sẻ, với tập văn “Chân trời cũ” và tập thơ “Quê ngoại,” Hồ Dzếnh đã có một vị trí xứng đáng trên văn đàn Việt Nam trước cách mạng.

Quang cảnh lễ kỉ niệm.

Ở cả thơ lẫn truyện, người ta dễ dàng nhận ra Hồ Dzếnh - một tâm hồn giàu cảm xúc, tràn ngập yêu thương, trắc ẩn, gắn bó với những phận người hẩm hưu, nghèo khổ trong xã hội cũ.

Hồ Dzếnh viết không nhiều, nhưng ai có may mắn đọc một bài thơ, một truyện ngắn của ông chắc chắn sẽ giữ mãi ấn tượng về ông. Văn và thơ ông có cái ma lực ngân nga rất lâu trong tâm chí người đọc. Cái ma lực ấy do chính cái chất tâm hồn ông tạo nên.

Đọc thơ Hồ Dzếnh, Tiến sỹ Đỗ Thị Thu Huyền chia sẻ: "Thơ ông như bức tranh dang dở, những cảm xúc ngập ngừng và được vẽ bởi sắc màu bảng lảng. Nếu như “Đường thi” của ông nhiều trầm lắng, suy tư thì Lục bát lại mang đến những tấm lòng u hoài, buồn nhẹ mà không kém phần thiết tha với cuộc sống ăm ắp tình”.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lưu Khánh Thơ nhận định, văn xuôi của Hồ Dzếnh đã thực sự mở rộng khả năng của truyện ngắn trữ tình. Phá bỏ cái khung chật hẹp của thể loại, đưa vào đó khả năng tối ưu của sự tự biểu hiện, ông đã tạo nên sự giao thoa, tiếp nối giữa thơ và truyện.

Với bút pháp nghệ thuật trữ tình tinh tế cùng với số phận và nhân thân đặc biệt của mình, Hồ Dzếnh đã tạo được một dấu ấn riêng trong dòng truyện ngắn trữ tình 1930-1945.

Cùng chung quan điểm đó, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam ghi nhận Hồ Dzếnh là sự hòa hợp của hai dòng máu, hai hồn thơ Trung Hoa-Việt Nam. Ông là một nhà văn, nhà thơ mẫu mực về nhân cách, sự nghiệp.

Văn chương Hồ Dzếnh đậm tính chất hiện thực, đầy ắp thương yêu, nhiều  sự sẻ chia. Ông có đóng góp nhiều cho sự phát triển dòng văn học cách mạng Việt Nam. Hồ Dzếnh xứng đáng với Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật mà ông được truy tặng.

Nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết, Hội Nhà văn Việt Nam đang phối hợp với gia đình nhà thơ xem xét xây dựng bộ sách toàn tập về Hồ Dzếnh để giúp các thế hệ sau có cơ sở tôn vinh, nghiên cứu về nhà thơ lớn này.

Cảnh Thảo

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

Hơn 300 tấn thịt lợn bệnh lọt ra thị trường, trong đó được tiêu thụ cả ở trường học đang gây phẫn nộ trong dư luận. Sự việc gây lo lắng, bất an cho người dân, các bậc phụ huynh khi bộc lộ lỗ hổng trong quy trình quản lý chăn nuôi, giết mổ, tiêu thụ và cung cấp đến bữa ăn của người tiêu dùng.

Vụ việc gần 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, thậm chí lọt vào một số bếp ăn tập thể và trường học đã khiến dư luận đặc biệt lo ngại. Đây không chỉ là hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm mà còn là hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng trong khâu kiểm soát thực phẩm cung cấp cho bữa ăn học đường – nơi liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ em.

Là công trình trọng điểm, tuyến giao thông huyết mạch về Khu di tích Quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An nhưng Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn sau hơn 1 năm thi công vẫn đang ngổn ngang vì vướng mặt bằng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật hai bên tuyến.

Anh đang từng bước thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn với Liên minh châu Âu (EU) trên các lĩnh vực then chốt như an ninh, quốc phòng và kinh tế, đồng thời chủ động triển khai các cơ chế hợp tác đa phương mới trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều biến số khó lường.

Ngày 2/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã công bố một bức thư ngỏ gửi người dân Mỹ trên nền tảng mạng xã hội X, khẳng định việc khắc họa nước này như một mối đe dọa là không phù hợp với thực tế lịch sử cũng như những sự thật có thể quan sát được ở hiện tại.

Hôm 1/4, một nghi phạm giữ vai trò then chốt trong mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia do Chen Zhi (Trần Chí) cầm đầu đã bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường phối hợp trong khu vực nhằm triệt phá các đường dây lừa đảo và tội phạm tài chính quy mô lớn.

Chủ tài khoản Facebook “Phạm Lộc Đb” liên tục đăng tải 10 bài viết đưa ra nội dung nhiều sự việc chưa rõ ràng, không chính thống; nhiều lần đăng tải bài viết, video và thực hiện bình luận trên không gian mạng với nội dung xuyên tạc, nói xấu, quy kết sai sự thật đối với hoạt động của cơ quan, lực lượng chức năng…

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文