Người góp phần tôn vinh nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ

08:00 08/02/2018
Đầu tháng 12-2017, nghệ thuật Bài Chòi đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Và, điều đó như tiếp thêm động lực cho gia đình bà Tuyết nỗ lực hơn để lưu giữ nghề làm quân bài độc đáo này...


Nghề làm bài tới, một loại bài để phục vụ cho thú chơi các loại bài dân gian, được gia đình bà Ngô Thị Tuyết (65 tuổi, ở thôn Địa Linh, xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên- Huế) gìn giữ suốt hàng trăm năm qua. Đầu tháng 12-2017, nghệ thuật Bài Chòi đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Và, điều đó như tiếp thêm động lực cho gia đình bà Tuyết nỗ lực hơn để lưu giữ nghề làm quân bài độc đáo này.

Những ngày cuối năm Đinh Dậu, căn nhà bà Tuyết nằm ở thôn Địa Linh, xã Hương Vinh, rộn ràng hơn khi nhiều thành viên trong gia đình hối hả sản xuất ra những bộ bài tới phục vụ thú chơi tao nhã của người dân vào dịp Tết đến, xuân về. Theo bà Tuyết, nghề làm bài tới ở Địa Linh có từ hàng trăm năm trước.

Tuy nhiên, do sản xuất bằng phương pháp thủ công, nhiều công đoạn rất vất vả nhưng thu nhập không được bao nhiêu nên từ rất nhiều hộ dân làm nghề, đến nay chỉ còn duy nhất gia đình bà Tuyết lưu giữ nghề độc đáo này.

Bà Tuyết cho biết, bộ bài tới ở Huế thường có 30 cặp quân bài và chia làm 3 pho gồm văn, vạn, sách và 3 cặp yêu. Trong đó pho văn gồm những quân bài như gối, trường hai, trường ba, voi, rún, sáu tiền, liễu, tám tiền, xe; pho vạn gồm các quân bài học trò, tám cẳng, ba đấu, xơ, quăn, nhọn, bông, thầy và pho sách gồm nọc đượng, nghèo, gà, gióng, dày, sáu hột, sưa, tám giây, đỏ mỏ. Ba cặp yêu gồm ông ầm, thái tử, bạch tuyết.

Bà Ngô Thị Tuyết, người lưu giữ nghề làm bài tới ở xứ Huế suốt hàng chục năm qua.

“Để nhớ các tên quân bài đã khó thì để làm nên các quân bài cho đủ bộ các khó gấp nhiều lần. Tuy nhiên, nhờ gia đình còn lưu giữ bản mộc in trăm năm tuổi do các cụ đi trước truyền lại nên việc in bài không còn khó khăn”, bà Tuyết nói.

Để làm nên một bộ bài tới tốn rất nhiều công đoạn và thời gian. Theo đó, bài tới sẽ được bà Tuyết in trên 2 khuôn, mỗi khuôn in 15 con bài và mỗi bộ phải đủ 60 con bài, trong đó khuôn đỏ in 3 quân bài ầm, tử, mỏ được chấm dấu son và khuôn đen in các quân bài không có dấu đỏ từ 6 tiền đến 6 hột. Để tiết kiệm chi phí, bà Tuyết nghĩ ra cách sử dụng muội than làm mực in.

“Bài được in bằng mộc bản trên giấy nên đòi hỏi người thợ phải có đôi tay khéo léo để mực in không bị nhem. Nếu trước đây gia đình thường dùng giấy dó để in các quân bài, phải gián thêm nhiều lớp giấy để con bài được cứng, bền, đẹp thì giờ chuyển sang in trên giấy roky và khâu in được cải tiến thành in lụa. Sau đó, bài được cho lên kệ cắt để cắt thành từng con một để cho ra sản phẩm hoàn thiện”, anh Huỳnh Tấn Hưng, con trai bà Tuyết nói về cách làm bài tới.

Hiện bình quân vào mỗi dịp cận Tết, gia đình bà Tuyết cho ra lò khoảng 10 ngàn bộ bài tới để cung ứng thị trường tỉnh nhà và ra các tỉnh lân cận còn lưu giữ loại hình bài chòi như Quảng Bình, Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Nam, Phú Yên... Theo bà Tuyết, do đã gắn bó với nghề làm bài tới suốt hơn 50 năm qua nên dù giá bán bài tới hiện rất thấp, chỉ 3000 đồng/1 bộ nhưng bà không thể nào bỏ nghề này để chuyển sang làm nghề khác.

“Bài tới không chỉ để dùng đánh bài tới, mà còn dùng để chơi các loại bài dân gian khác như bài đôi, bài ghế, bài nọc, bài phu và phổ biến nhất là bài chòi. Đặc biệt hơn khi mới đây, vào đầu tháng 12-2017, nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại nên gia đình tôi rất vui mừng và tự hào. Điều này như tiếp thêm động lực để chúng tôi lưu giữ nghề làm bài tới đang có nguy cơ mai một này”, bà Tuyết chia sẻ.

Ông Trần Quốc Thắng, Chủ tịch UBND xã Hương Vinh cho biết, địa phương là vùng đất lưu giữ nhiều nghề truyền thống của xứ Huế phục vụ vào dịp Tết cổ truyền của dân tộc như nghề đúc tượng ông Công, ông Táo; nghề làm bài tới... Tuy nhiên đến nay, vì nhiều lý do nên chỉ còn rất ít số hộ dân còn theo đuổi với nghề nên sản phẩm làm ra giảm nhiều so với các năm trước.

“Riêng nghề làm bài tới thì chỉ có duy nhất gia đình bà Ngô Thị Tuyết còn gắn bó với nghề. Trước nguy cơ mai một nghề độc đáo này, địa phương đã tuyên truyền, động viên các thành viên trong gia đình bà Tuyết bằng mọi cách phải giữ lấy nghề làm bài tới và truyền lại cho các thế hệ sau để không bị thất truyền”, ông Thắng cho hay.

Anh Khoa

Từ những phiên chợ quê, nông sản Việt đang bước thẳng lên không gian số. Hàng loạt buổi livestream bán hàng do chính quyền và cơ quan quản lý phối hợp tổ chức không chỉ giúp đặc sản địa phương được khách hàng "chốt đơn" ngay trên sóng, mà còn mở ra cánh cửa đưa sản phẩm vùng miền vươn ra thị trường toàn quốc, thậm chí chạm tới khách hàng quốc tế.

Ngày 27/4, Công an TP Hà Nội cho biết, Tổ công tác Y5-141 đã phối hợp với Công an phường Hà Đông bắt giữ đối tượng dùng hung khí gây thương tích. Hiện Tổ công tác Y5 đã bàn giao đối tượng cùng tang vật cho Công an phường Hà Đông để tiếp tục điều tra, làm rõ và xử lý theo quy định pháp luật.

Gần đây nhất, ngày 21/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Phạm Thị Như Quỳnh, SN 1984, trú tại phường Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Làm giả con dấu, tài liệu cơ quan, tổ chức”. 

Trưa 27/4, Đội CSGT số 3 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) triển khai tổ công tác phối hợp với Công an phường Đống Đa làm nhiệm vụ đảm bảo TTATGT tại khu vực Thái Thịnh – Tây Sơn (Hà Nội), trong đó tập trung kiểm soát, xử lý tình trạng người điều khiển phương tiện vi phạm nồng độ cồn.

Ngay sau chiến thắng tại Giải Vô địch DanceSport Đông Nam Á 2026, đội tuyển DanceSport Công an nhân dân (CAND) lập tức bước vào guồng thi đấu cường độ cao với chiến lược chia hai mũi tại Malaysia và Điện Biên, đồng loạt giành thành tích nổi bật ở cả đấu trường quốc tế và trong nước, cho thấy sự phát triển toàn diện và bền vững của lực lượng.

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài nhập cảnh, cư trú tại Việt Nam… Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng - Hà Nội với vị thế là trung tâm và trái tim của các nước - thời gian qua đã thu hút số lượng lớn người nước ngoài đến sinh sống, làm việc, đầu tư. Tuy nhiên, lợi dụng chính sách thị thực thông thoáng, tình trạng người nước ngoài (NNN) vi phạm pháp luật có chiều hướng diễn biến phức tạp, phát sinh nhiều vấn đề phức tạp về an ninh trật tự.

Sau khi Bộ Xây dựng chỉ đạo về việc lên phương án tổ chức các tuyến xe buýt kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, ngày 22/4 vừa qua Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đã đề xuất UBND thành phố về phương án tổ chức vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) bằng xe buýt kết nối sân bay Long Thành, sân bay Tân Sơn Nhất…

10/10 cán bộ, sĩ quan Công an Việt Nam xuất sắc vượt qua kỳ sát hạch năng lực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (GGHB LHQ) tại Indonesia, đủ tiêu chuẩn triển khai tại các phái bộ trong thời gian tới, đạt tỉ lệ 100%. Thành tích này không chỉ phản ánh năng lực chuyên môn, bản lĩnh và sự chuẩn bị chu đáo của đoàn công tác, mà còn cho thấy hiệu quả rõ rệt của công tác đào tạo, huấn luyện trong nước.

Trong tiến trình thực hiện Đề án 06 của Chính phủ và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về chuyển đổi số, Công an TP Hồ Chí Minh không chỉ xem chuyển đổi số là những con số thống kê khô khan, mà xác định đây là hành trình thực thi quyền lợi cho người dân...

Trong dịp nghỉ Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cũng như dịp 30/4 và 1/5, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh diễn ra nhiều sự kiện, thu hút tập trung đông người, lực lượng Công an các cấp đã gác lễ, tăng cường lực lượng, phương tiện, ứng trực thường xuyên để chủ động trong mọi tình huống, bảo đảm tuyệt đối ANTT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文