Người lưu giữ nét văn hóa cổ xưa của đồng bào Cơ Tu

08:09 28/10/2015
Ở thị trấn sơn cước Prao (Đông Giang, Quảng Nam), dường như mọi người đều biết đến già A Tùng Vẽ. Bởi, ông là người nghệ sĩ của đồng bào dân tộc Cơ Tu duy nhất tham gia sáng lập nên Đoàn văn công Quảng Đà (nay là tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng) phục vụ cách mạng, hiện còn sống. Đồng thời, già cũng là người sưu tầm và giữ được những điệu nhảy và bài hát cổ xưa của dân tộc mình…

Chúng tôi tìm lên thị trấn Prao, hỏi nhà già làng A Tùng Vẽ, được người dân địa phương tận tình chỉ đường đến thôn Gừng. Họ đều tỏ ý quý mến và gọi ông với biệt danh “Già làng ham vui”! Hỏi ra mới biết, già Vẽ hiện là một trong những già làng có uy tín ở Prao. Dù tuổi đã 95 nhưng già lúc nào cũng vui vẻ, sống chân tình với mọi người xung quanh; luôn truyền dạy cho lớp con cháu về văn hóa, nhạc cụ dân tộc mình.

Tiếp chúng tôi trong căn nhà nhỏ, già Vẽ tươi cười nói rằng, ông sinh ra trong gia đình đông anh em, ngay từ nhỏ đã được ông nội, cha mẹ bày sử dụng các loại nhạc cụ của đồng bào Cơ Tu. Năm 20 tuổi, ông tham gia đội văn công hát múa phục vụ cách mạng, tuyên truyền văn hóa ở khắp nơi trên địa bàn miền núi Quảng Đà. Đến năm 1960, ông là một trong những người tham gia sáng lập Đoàn văn công Quảng Đà. Cấp trên giao nhiệm vụ cho ông là tổ chức hát, múa và biểu diễn ảo thuật, kịch trong những đêm văn nghệ phục vụ bộ đội và người dân địa phương…

Già làng A Tùng Vẽ biểu diễn điệu kèn Ahnen.

Kỷ niệm sâu sắc nhất trong đời văn công của ông đó là trong một lần cùng bộ đội dò thám áp sát đồn giặc ở Phước Sơn. Phát hiện trong đồn đó có những người lính là đồng bào dân tộc thiểu số lầm đường theo giặc, ông đã cầm loa hát vang những bài hát cách mạng bằng tiếng Cơ Tu, khuyên nhủ họ bỏ súng, rời hàng ngũ giặc quay về với gia đình, bản làng. Và bất ngờ, sáng hôm sau, đã có 18 người lính bỏ trốn khỏi đồng giặc, mang vũ khí về làng và tham gia cách mạng. “Ngày ấy già đi nhiều nơi liên tục để hát, múa và biểu diễn ảo thuật phục vụ cách mạng, phục vụ bà con, chỉ cần mọi người vui thì mình không biết mệt mỏi. Đó là những tháng ngày được cống hiến để hướng đến ngày cách mạng thắng lợi”, già Vẽ nói trong niềm hào hứng.

Già Vẽ kể tiếp rằng, năm 1975, đất nước giải phóng, ông về công tác ở Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Hiên (nay tách ra 2 huyện: Đông Giang và Tây Giang) được khoảng 5 năm thì về hưu. Mỗi khi địa phương tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ thì già nhiệt tình tham gia, hướng dẫn. Già cũng cất công sưu tầm và chỉ dạy các bài hát, điệu nhảy lâu đời của đồng bào Cơ Tu cho lớp thanh, thiếu niên để góp công sức bảo tồn văn hóa cho đồng bào của mình. Già Vẽ bảo, những người bạn cùng trang lứa với ông đã mất, chỉ còn có mình ông còn sống, mỗi ngày ông còn cuốc bộ 5km đi làm nương rẫy được.

Hỏi, già có bí quyết gì để sống khỏe, sống lâu? Già Vẽ cười khà khà bảo rằng, đó là còn “ham vui” với hoạt động văn nghệ, được đàn, múa và hát cho mọi người nghe. Mỗi khi có chén rượu, già trở nên sôi nổi, phấn khích hơn; đem cây kèn Ahnen ra vừa thổi vừa nhảy làm bà con, tụi nhỏ trong xóm kéo nhau tới xem… Già cho biết, thời tham gia Đoàn văn công, chính cây kèn Ahnen ông luôn mang theo mình để biểu diễn nên những tiết mục hay phục vụ bà con, phục vụ cách mạng.

“Cây kèn Ahnen do ông nội của già sáng tạo ra rồi truyền lại cho cha, sau này cha bày lại nên chỉ có mình mới biết cách làm kèn. Ngày đó, mỗi khi tổ chức lễ hội tại nhà Gươi, bên chén rượu tà vạt, các chàng trai lại thổi kèn Ahnen để thể hiện lòng mình với người yêu thương. Đến bây giờ, chỉ còn ít những người cao tuổi biết thổi kèn này, lứa thanh niên không còn mặn mà lắm. Nhưng, mình sẽ cố gắng vận động, truyền dạy để chúng biết mà bảo tồn, gìn giữ văn hóa của cha ông mình!”, già Vẽ bộc bạch.

Văn Luận

Từ nghi vấn dữ liệu quan trắc được truyền về trong nhiều trường hợp đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng thực tế tại nhiều khu vực đô thị lớn và khu công nghiệp tình trạng ô nhiễm vẫn diễn biến phức tạp, chỉ số ô nhiễm môi trường ở mức cao, không tương xứng với dữ liệu quan trắc được báo cáo. Từ đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an đã phối hợp các Công an đơn vị tập trung xác minh điều tra.

Ngày 2/4, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an có Thư khen gửi Công an tỉnh Thanh Hóa biểu dương thành tích trong phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh, triệt phá thành công đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc xuyên quốc gia, quy mô lớn, bắt giữ 205 đối tượng, thu giữ 36 xe ô tô, 189 điện thoại di động cùng nhiều vật chứng khác.

Bước vào mùa cao điểm trong năm giữa bối cảnh mới với không ít khó khăn, thách thức, du lịch hè năm nay được dự báo có nhiều thay đổi. Làm thế nào để thích ứng và duy trì được sự phát triển cần thiết đang là bài toán không dễ đối với “ngành công nghiệp không khói”.

Chiều 2/4, cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với Diệp Văn Vĩnh (SN 1994, ngụ xã Long Phú, TP Cần Thơ) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với thủ đoạn vay tiền để đáo hạn ngân hàng, chiếm đoạt của các nạn nhân 20,4 tỷ đồng.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文